Bộ trưởng Hegseth: Mỹ có thể phong tỏa cảng biển Iran vô thời hạn

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ tuyên bố nước này có đủ nguồn lực để duy trì phong tỏa đường biển đối với Iran đến khi đạt được mục tiêu.

"Hải quân Mỹ có thể duy trì phong tỏa trên biển vô thời hạn đối với Iran. Chúng tôi sẽ luân chuyển các tàu đến khu vực và sẽ tiếp tục làm như vậy", Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth nói với các phóng viên tại Panama hôm 13/8.

Phát biểu được đưa ra sau khi ông thăm tàu khu trục USS Gridley từng được triển khai tới Trung Đông. Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ khẳng định rằng Lầu Năm Góc sẽ tiếp tục duy trì sức ép kinh tế lên Iran nhằm hỗ trợ các nỗ lực đàm phán chấm dứt xung đột.

Bộ trưởng Hegseth điều trần trước Ủy ban Ngân sách Thượng viện tại thủ đô Washington ngày 21/7. Ảnh: AFP

Tổng thống Donald Trump ngày 12/8 cũng tuyên bố Mỹ đang kiểm soát hoàn toàn eo biển Hormuz và sẽ "giữ quyền kiểm soát đó lâu dài". Ông mô tả chiến dịch phong tỏa đường biển đã tạo ra "bức tường thép" vây quanh Iran và nước này không thể làm gì để thay đổi tình hình.

Hossein Taeb, tân lãnh đạo lực lượng bán quân sự Basij, ngày 13/8 bác bỏ phát biểu của ông Trump, cho rằng eo biển vẫn nằm dưới "sự quản lý và kiểm soát" của Iran. Quan chức quân sự cấp cao Iran Rasoul Sanaei-Rad khẳng định nước này sẽ không mở lại eo biển nếu Mỹ không thực hiện các cam kết trong thỏa thuận ngừng bắn hồi tháng 6.

Bộ tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya, cơ quan chỉ huy đầu não của quân đội Iran, cũng nhấn mạnh "không tàu nào" có thể đi qua eo biển Hormuz nếu chưa được Tehran cho phép, phủ nhận các tuyên bố của Mỹ về hoạt động lưu thông bình thường tại đây.

Mohammad Mokhber, cố vấn của Lãnh tụ Tối cao Mojtaba Khamenei, cảnh báo rằng Tehran sẵn sàng chuyển sang mô hình "chiến tranh tấn công" thay vì trả đũa đơn thuần như thời gian qua, nếu các điều kiện mà Iran đã nêu trong đàm phán không được đáp ứng.

Biện pháp phong tỏa hàng hải được Mỹ thực thi lần đầu hồi tháng 4 để hạn chế hoạt động xuất khẩu của Iran, buộc nước này mở cửa eo biển Hormuz, tuyến hàng hải vận chuyển 20% nguồn cung dầu khí toàn cầu.

Bản ghi nhớ mà Mỹ và Iran ký hồi giữa tháng 6 gồm 14 điểm, trong đó điều 5 nêu rằng Iran cam kết tạo điều kiện để các tàu thương mại đi lại an toàn và miễn phí qua tuyến vịnh Ba Tư - biển Oman trong vòng 60 ngày. Đổi lại, Mỹ sẽ dỡ bỏ lệnh phong tỏa cảng biển Iran và miễn trừ trừng phạt với dầu xuất khẩu của nước này.

Vị trí Iran và eo biển Hormuz. Đồ họa: Guardian

Tuy nhiên, căng thẳng leo thang sau đó khiến Tổng thống Trump ra lệnh tái áp đặt phong tỏa hàng hải đối với Iran.

Bộ tư lệnh Trung tâm, cơ quan phụ trách hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông, cho biết tính đến ngày 11/8, lực lượng Mỹ đã buộc 55 tàu chuyển hướng và đổ bộ lên hai tàu khác. Trong đợt phong tỏa từ ngày 13/4 đến 18/6, quân đội Mỹ vô hiệu hóa 9 tàu và chuyển hướng hơn 140 tàu, theo CENTCOM.

Chấm dứt chiến dịch phong tỏa là một trong các điều kiện mà Iran đã nêu ra để chấp nhận mở lại eo biển Hormuz.

Nhiều tháng không kích của Mỹ nhằm vào ban lãnh đạo và lực lượng vũ trang Iran vẫn chưa khiến nước này mất khả năng kiểm soát eo biển Hormuz. Iran liên tục tập kích đáp trả nhằm vào căn cứ Mỹ và các đồng minh trong khu vực, cũng như tấn công những tàu thương mại đi qua eo biển mà không được Tehran cho phép.

Thanh Danh (Theo Reuters)