Lý do tàu cao tốc không có dây an toàn

Việc tàu cao tốc không trang bị dây an toàn là do thiết bị này không thực sự cần thiết, đồng thời nhằm tránh các chấn thương do lực quán tính khi phanh gấp.

Tàu cao tốc ở Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc hay châu Âu đều không dùng dây an toàn. Lý do đầu tiên là không cần thiết.

Năm 1999, Phần Lan tiến hành thử nghiệm trên một tuyến đường sắt cao tốc thương mại, lắp đặt 271 dây an toàn trong ba toa xe. Ban đầu, họ khảo sát hành khách ở những toa không có dây an toàn và chỉ có 26% cho biết sẽ sử dụng nếu có. Những người không muốn sử dụng dây an toàn nêu lý do là khó chịu và muốn được thoải mái đi lại. Cuối cùng, công ty Đường sắt Phần Lan đã ngừng triển khai dây an toàn trên các chuyến tàu của mình.

Một toa ghế hạng hai của tàu đường sắt cao tốc Trung Quốc. Ảnh: VCG

Trung Quốc sở hữu khoảng 48.000 km đường sắt cao tốc, chiếm 2/3 tổng chiều dài đường sắt cao tốc toàn cầu tính đến hết năm 2025. Tàu cao tốc Trung Quốc chạy nhanh hơn nhiều quốc gia khác, với nhiều tuyến đạt tốc độ 350 km/h, nhưng tàu chạy trên đường ray tiêu chuẩn cao nên êm ái, không bị xóc nảy và không tồn tại vấn đề chuyển làn hay rẽ ngoặt.

Tàu cao tốc Trung Quốc cũng hầu như không gặp phải tình huống phanh gấp hay tăng tốc đột ngột nhờ quy trình quản lý nghiêm ngặt, cũng như ít có khả năng gặp phải hiện tượng nhiễu động không khí như máy bay.

Vì vậy, hành khách có thể tự do di chuyển trong khoang tàu mà không gặp hạn chế như đi máy bay và cũng không cần thắt dây an toàn.

Một câu hỏi đặt ra là nếu trong trường hợp khẩn cấp, dây an toàn có thể cứu mạng không? Đáp án là không, bởi dây an toàn có thể phản tác dụng trong tình huống này.

Tàu cao tốc di chuyển với tốc độ cực cao, thường từ 200 đến 350 km/h. Trong trường hợp khẩn cấp, nếu tàu phanh gấp để đưa tốc độ về 0, lực quán tính sẽ khiến hành khách lao mạnh về phía trước.

Nếu thắt dây an toàn, lực nén tức thời từ dây có thể gây chấn thương nghiêm trọng cho nội tạng hoặc gãy đốt sống cổ. Ngoài ra, việc bị cố định vào ghế ngồi khiến hành khách khó thoát hiểm nếu cấu trúc khoang tàu sụp đổ và gây trở ngại lớn cho lực lượng cứu hộ sau tai nạn.

Thay vì dây an toàn, các dòng tàu cao tốc hiện đại sử dụng hệ thống "ghế an toàn hấp thụ va chạm". Ghế ngồi trên tàu được thiết kế từ các vật liệu chuyên dụng. Khi xảy ra va chạm, nếu đầu hoặc đầu gối của người ngồi sau đập vào tựa lưng ghế phía trước, phần tựa lưng này sẽ nhanh chóng nén xẹp và biến dạng như một tấm đệm. Cơ chế này giúp hấp thụ tối đa lực tác động, giảm thiểu rủi ro chấn thương trực tiếp.

Hồng Hạnh (Theo Xinhua, Our China Story)