1 hour ago
3
Quảng Cáo
0943778078
Tôi muốn tiêm vaccine cúm, nhưng nghe nói nên tiêm vào mùa cúm vào tháng 10 năm nay hoặc chờ tháng 4 năm sau. Việc này có đúng không? (Hạc Thiên, 45 tuổi, Đà Nẵng)
Trả lời:
Cúm và cảm lạnh là hai bệnh nhiễm trùng đường hô hấp phổ biến và là hai bệnh khác nhau. Cúm thường do các loại virus cúm A, B gây ra, còn cảm lạnh có hơn 200 loại virus khác nhau gây ra, thường gặp là Rhinovirus. Triệu chứng của cúm thường nặng và nguy hiểm hơn cảm lạnh. Bệnh có thể gây ra các biến chứng như viêm phổi, suy hô hấp, viêm màng não, làm trầm trọng hơn các bệnh mạn tính đang mắc.
Ở các nước ôn đới như Mỹ, Anh, Pháp, đỉnh mùa cúm thường rơi vào tháng 12 đến tháng 2 nên vaccine cúm được khuyến cáo tiêm tốt nhất từ tháng 9 đến tháng 10. Tại nước có khí hậu nhiệt đới gió mùa như Việt Nam, cúm có thể xuất hiện quanh năm, hoạt động của virus thay đổi theo khu vực và từng thời điểm.
Với các nước nhiệt đới có nhiều đợt cúm tăng trong năm, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến cáo nên tiêm trước giai đoạn cúm gia tăng chính tại địa phương. Do đó, bạn không cần chờ đến một tháng cố định mới tiêm vaccine cúm. Thời điểm phù hợp phụ thuộc vào lần tiêm gần nhất. Nếu đã đến lịch tiêm hằng năm hoặc chưa tiêm, bạn có thể đến cơ sở y tế để được khám sàng lọc và tư vấn, không nên trì hoãn chỉ để chờ tháng 4 hay tháng 10.
Vaccine cúm có thể tiêm bất kỳ tháng nào trong năm, không phân biệt tháng 4 hay tháng 10. Ảnh: Mộc Thảo
Sau tiêm, cơ thể thường cần khoảng hai tuần để tạo kháng thể bảo vệ. Vì vậy, nếu địa phương ghi nhận số ca cúm có xu hướng tăng hoặc người tiêm sắp đi công tác, du lịch, bước vào môi trường đông người, nên chủ động tiêm trước thay vì đợi dịch xuất hiện rõ. Tuy nhiên, không nên tự rút ngắn khoảng cách giữa hai mũi. Người mới tiêm vaccine cúm chưa đủ một năm cần cung cấp ngày tiêm và loại vaccine đã dùng để bác sĩ xác định có cần tiêm lại hay chưa. Khoảng cách giữa hai mũi vaccine cúm cần ít nhất 6 tháng trở lên.
Vaccine cúm được khuyến cáo nhắc lại hàng năm vì khả năng bảo vệ giảm dần theo thời gian, trong khi virus cúm liên tục biến đổi. Thành phần vaccine cũng được cập nhật dựa trên dự báo về những chủng virus có khả năng lưu hành trong mùa tiếp theo. Do đó, điều quan trọng không phải lựa chọn một tháng giống nhau cho mọi năm mà là duy trì lịch tiêm phù hợp và sử dụng vaccine còn hạn, được bảo quản đúng quy định.
Người từ 65 tuổi, phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ, người mắc bệnh tim mạch, hô hấp, đái tháo đường, suy giảm miễn dịch và nhân viên y tế có nguy cơ cao mắc cúm nặng hoặc tiếp xúc với mầm bệnh, cần đặc biệt chủ động. Với trẻ nhỏ từ 6 tháng đến dưới 9 tuổi cần hai mũi trong mùa tiêm đầu tiên, mũi đầu nên được bố trí sớm để kịp tiêm mũi thứ hai theo khoảng cách được hướng dẫn. Người đang sốt hoặc mắc bệnh cấp tính mức độ vừa đến nặng nên báo cho nhân viên y tế để được cân nhắc thời điểm tiêm.
Với trường hợp của bạn, nếu mũi cúm gần nhất đã cách khoảng một năm hoặc bạn chưa tiêm, có thể đi khám và tiêm khi đủ điều kiện, không cần chờ riêng tháng 4 hay tháng 10. Nếu mới tiêm trong thời gian gần đây, bác sĩ sẽ căn cứ lịch sử tiêm để hẹn mũi tiếp theo. Tiêm phòng đúng lịch giúp giảm nguy cơ mắc cúm và đặc biệt là nguy cơ diễn tiến nặng, nhưng không bảo vệ tuyệt đối.
Bên cạnh vaccine, bạn nên phòng bệnh bằng rửa tay thường xuyên, che miệng khi ho hoặc hắt hơi, hạn chế chạm tay lên mắt, mũi, miệng và tránh tiếp xúc gần với người đang có triệu chứng. Khi sốt cao, khó thở, đau ngực, lơ mơ hoặc triệu chứng kéo dài, cần đi khám thay vì tự dùng thuốc tại nhà.
Bác sĩ Lê Thị Minh Nguyệt
Quản lý Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC
Độc giả đặt câu hỏi tư vấn vaccine để bác sĩ trả lời tại đây.
