'Đang ung dung thuê nhà 3,5 triệu bỗng gánh nợ 900 triệu mua nhà'

Từ chỗ sống ung dung khi thuê nhà với giá chỉ 3,5 triệu đồng một tháng, chúng tôi bước vào giai đoạn làm con nợ 15 năm.

"Tôi cũng từng nghĩ mua nhà là chuyện phải thật dư dả mới nên làm. Nhưng rồi khi có con nhỏ, vợ chồng tôi quyết định vay để mua một căn nhà ở xã hội ở Sài Gòn. Đến giờ, dù vẫn còn khoản nợ phải trả, tôi vẫn thấy quyết định đó đáng giá.

Căn nhà của tôi rộng 64 m2, gồm hai phòng ngủ và hai toilet. Thời điểm mua, giá thực tế là 1,15 tỷ đồng, trong đó trên giấy tờ là 1,04 tỷ, còn 60 triệu đồng là khoản chênh lệch trả ngoài. Tôi trả trước 20%, vay 80%. Khoản vay được giải ngân theo từng đợt, bám theo tiến độ dự án. Đến khi nhận nhà vào ở, ngân hàng giải ngân 75%, tương đương 862,5 triệu đồng; 5% còn lại sẽ thanh toán khi làm sổ hồng.

Lãi suất ưu đãi khi đó là 6% một năm, thời hạn vay 15 năm. Tháng đầu tiên, cả gốc lẫn lãi tôi phải trả khoảng 8 triệu đồng, sau đó số tiền giảm dần theo thời gian. Với vợ chồng tôi, đó không phải là một khoản tiền nhỏ. Thế nên, chúng tôi khá áp lực sau khi vay mua nhà.

Thực ra, trước khi mua nhà, vì mới có con nhỏ nên chúng tôi thuê nhà với giá 3,5 triệu đồng một tháng. Cả gia đình sống khá ung dung, hầu như không phải lo lắm đến chuyện chi tiêu. Sau khi quyết định mua, gần như toàn bộ tiền tiết kiệm đã được dùng cho căn nhà. Khoản chi phí cố định hàng tháng cũng tăng lên, khoảng 8 triệu đồng. Nói cách khác, từ một gia đình đang thuê nhà với chi phí thấp, chúng tôi bước vào giai đoạn phải gánh một khoản nợ dài hạn.

>> Trả nợ đằng đẵng đến 55 tuổi vì vay 2 tỷ mua nhà

Áp lực là có thật. Nhưng điều tôi nhận lại sau khi có nhà không chỉ là việc sở hữu một tài sản lớn. Đó là cảm giác thoải mái hơn trong cuộc sống hàng ngày. Trước đây ở nhà thuê, làm gì cũng phải ít nhiều hỏi ý chủ nhà. Có những việc tưởng rất nhỏ nhưng vì đó không phải nhà của mình nên luôn có một giới hạn nhất định.

Có nhà rồi, cảm giác của tôi cũng khác hẳn. Dù căn nhà nhỏ, nhưng đó vẫn là nhà của tôi, trở thành tổ ấm của gia đình. Vợ chồng tôi có không gian riêng, con có một nơi để lớn lên, học hành ổn định. Tôi cũng cảm thấy mình có ý thức tiết kiệm hơn, có trách nhiệm hơn với gia đình.

Đổi lại, tôi phải chấp nhận việc trả nợ trong một thời gian dài. Có thể phải đến năm 55 tuổi mới trả hết khoản vay. Nhưng nếu nhìn theo một cách khác, trong khoảng thời gian đó, gia đình tôi không chỉ đang trả nợ. Chúng tôi cũng đang có gần 20 năm được sống trong một môi trường mà mình cảm thấy thoải mái hơn so với việc thuê nhà.

Và quan trọng hơn, khoản tiền đó không hoàn toàn biến mất. Căn nhà vẫn là một tài sản có giá trị tăng dần theo thời gian. Nếu đến một lúc nào đó cảm thấy áp lực quá lớn và không thể tiếp tục trả nợ, tôi vẫn có phương án là bán lại căn nhà để giải quyết khoản vay.

Vì vậy, với tôi, vay mua nhà không phải là điều gì quá rủi ro. Nếu thu nhập không đủ, khoản vay quá lớn hoặc việc trả nợ khiến gia đình kiệt quệ thì đó chắc chắn là một áp lực rất đáng cân nhắc. Nhưng nếu tính toán được khả năng trả nợ và chấp nhận được sự đánh đổi, thì việc vay mua nhà cũng có thể mang lại một giá trị mà việc thuê nhà khó có được: cảm giác mình thực sự có một tổ ấm.

Tôi hay nghĩ về chuyện này giống như một chuyến trekking. Khi kết thúc hành trình, cơ thể có thể mệt mỏi, rã rời. Nhưng nhìn lại quãng đường đã đi, những trải nghiệm trong suốt hành trình vẫn khiến tôi thấy đáng giá. Vay mua nhà với tôi cũng vậy.

Có những tháng tôi phải cân đối chi tiêu, có những lúc nhìn khoản nợ dài phía trước sẽ thấy áp lực. Nhưng thay vì chỉ nghĩ đến số tiền còn phải trả, tôi cố gắng nhìn vào những gì gia đình đang có: một căn nhà để trở về, một không gian sống thoải mái hơn và một tài sản thuộc về mình. Với gia đình tôi, điều đó trở thành một sự đánh đổi xứng đáng".

Đó là chia sẻ của độc giả TiKing về quyết định gánh nợ hàng chục năm để mua nhà. So với cùng kỳ năm ngoái, mặt bằng lãi suất ưu đãi đã tăng đáng kể. Khảo sát quý II của Viện Nghiên cứu đánh giá thị trường bất động sản Việt Nam (VARS-IRE) tại 10 ngân hàng thương mại cho thấy lãi suất vay mua nhà ưu đãi hiện phổ biến 8,5-11% một năm, áp dụng trong 6-12 tháng tùy ngân hàng và gói tín dụng.

Sau thời gian ưu đãi, phần lớn khoản vay chuyển sang lãi suất thả nổi, được tính theo lãi suất cơ sở hoặc lãi suất tham chiếu cộng biên độ khoảng 3,3-3,5%. Lãi suất người vay thực trả hiện phổ biến 13-15% một năm. Lãi suất tăng trong bối cảnh giá nhà tiếp tục neo cao đang tạo sức ép lớn lên khả năng chi trả của người mua.

Thuê nhà với chi phí thấp giúp giảm áp lực tài chính, nhưng mua được một căn nhà lại mang đến cảm giác ổn định và thoải mái mà nhà thuê khó có được. Với nhiều gia đình, lựa chọn giữa tiếp tục thuê hay vay tiền mua nhà không đơn giản là bài toán tiền bạc, mà còn là sự đánh đổi giữa áp lực trả nợ và mong muốn có một tổ ấm của riêng mình.

Thành Lê tổng hợp