Lý do Nga liên tiếp tập kích trạm xăng Ukraine

Các cuộc không kích vào loạt trạm xăng ở Ukraine được cho là chiến thuật mới của Nga nhằm gieo rắc sự hoảng loạn và gây áp lực tâm lý lên người dân.

Khi sĩ quan cảnh sát Mykhailo Tsypliakov và đồng đội chạy tới một trạm xăng đang bốc cháy ở thành phố Zaporizhzhia thuộc tỉnh cùng tên, anh nghe tiếng một chiếc máy bay không người lái (UAV) lao xuống và lập tức nằm rạp xuống đất.

"Sau khi đứng dậy, tôi phát hiện người mình đầy vết thương", anh nói.

Tsypliakov là một trong nhiều người bị thương trong chiến dịch mới nhất mà Nga đang tiến hành nhằm vào các trạm xăng dầu ở Ukraine. Anh cho biết các cuộc tấn công này nhằm gieo rắc nỗi sợ hãi và hoảng loạn cho người dân Ukraine.

"Hoảng loạn là điều đáng sợ nhất lúc này. Bởi vì khi đó, mọi người sẽ trở nên mất kiểm soát", anh nói.

Một trạm xăng bốc cháy sau vụ tập kích UAV của Nga vào thành phố Sumy, Ukraine ngày 25/6. Ảnh: Reuters

Chiến dịch tập kích của Nga tập trung vào các trạm xăng nằm gần tiền tuyến, nằm trong tầm hoạt động của các UAV. Bộ Quốc phòng Nga đã chia sẻ các video ghi lại cảnh UAV tập kích trạm xăng mà họ mô tả là "được quân đội Ukraine tích cực sử dụng".

Hãng thông tấn TASS của Nga cho biết dựa trên dữ liệu chính thức của Bộ Quốc phòng, khoảng 200 trạm xăng ở Ukraine đã bị phá hủy kể từ đầu tháng 5. Vitaly Ganchev, người đứng đầu chính quyền quân sự - dân sự do Nga bổ nhiệm ở Kharkov, nói rằng Ukraine đã biến những trạm xăng dân sự này thành cơ sở cất trữ và phân phối nhiên liệu cho quân đội, do đó chúng trở thành mục tiêu quân sự.

Tuy nhiên, Serhii Beskrestnov, cựu cố vấn Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine, nhận định mục tiêu của Nga không phải là nhắm vào nguồn cung nhiên liệu cho quân đội Ukraine. "Mục đích duy nhất là nhắm vào tinh thần của dân thường", những người cần xăng cho hoạt động đi lại hàng ngày, Beskrestnov nhấn mạnh.

Ở Ukraine, các trạm xăng từ lâu không chỉ là nơi đổ nhiên liệu. Đây còn là điểm dừng chân quen thuộc có xúc xích nóng, nhà vệ sinh sạch sẽ và là nơi nghỉ ngơi của người dân di chuyển khắp đất nước trong bối cảnh không phận đã đóng cửa suốt bốn năm.

Tại những khu vực gần tiền tuyến, các trạm xăng còn là chốn tạm nghỉ của binh sĩ vừa rời chiến trường, nơi họ gặp gỡ, trò chuyện bên ly latte với đồng đội, lực lượng hậu cần và cả người dân địa phương.

Giờ đây, nhiều tài xế hạn chế dừng tại các trạm xăng, cố tránh vào nhà vệ sinh và mang theo can nhiên liệu dự phòng trên xe. Khi buộc phải vào trạm, họ thường đứng chờ từ xa khi bơm xăng rồi nhanh chóng rời đi, bỏ qua cửa hàng tiện lợi.

Trên tuyến cao tốc rời thành phố Kharkiv ở đông bắc Ukraine, hai trạm xăng nằm đối diện nhau đều bị phá hủy hoàn toàn, xung quanh là các mảnh vỡ của UAV Shahed nằm vương vãi bên hai hố nổ lớn.

Cách đó khoảng 10 phút lái xe, một trạm xăng khác cháy rụi, chỉ còn trơ khung. Tại một trạm khác, cột bơm xăng cháy đen bị sức nổ hất văng về phía sau. Ít nhất 4 người đã thiệt mạng trong các cuộc tập kích vào trạm xăng.

Các trạm xăng ở Ukraine bị tập kích trong tháng 6 và 7 mà CNN đã xác nhận (chấm đỏ). Đồ họa: CNN

Các nhà phân tích cho rằng từ tháng 4, Nga đã chuyển sang chiến thuật mới, không còn tập kích mạng lưới điện của Ukraine, mà nhắm vào các trạm xăng, nhằm đáp trả việc Kiev đẩy mạnh các đòn tấn công tầm xa vào lãnh thổ Nga.

Theo tổ chức phi lợi nhuận Armed Conflict Location & Event Data (ACLED), từ đầu tháng 4 đến nay, Nga đã tiến hành ít nhất 246 vụ tập kích nhằm vào các trạm xăng ở Ukraine, trong đó 194 vụ xảy ra từ đầu tháng 6 đến ngày 27/7.

WOG, một trong những chuỗi trạm xăng hàng đầu Ukraine, thừa nhận các cơ sở của họ đã "hứng chịu thiệt hại nặng nề nhất" trong số các doanh nghiệp kinh doanh nhiên liệu. Họ đã yêu cầu các trạm đóng cửa từ 21h hôm trước tới 7h sáng hôm sau, tắt đèn bên ngoài vào ban đêm và tạm dừng toàn bộ hoạt động bơm nhiên liệu trong thời gian có báo động không kích.

Người Ukraine cho rằng chiến dịch này của Nga nhằm gieo rắc tình trạng hỗn loạn tương tự những gì từng xảy ra tại các trạm xăng ở Nga trước đó. Các đợt tập kích liên tiếp của Ukraine vào các nhà máy lọc dầu ở Nga đã khiến nhiều thành phố lớn, trong đó có Moskva, xuất hiện cảnh người dân xếp hàng dài chờ mua nhiên liệu.

Regina Kharchenko, quyền thị trưởng Zaporizhzhia, cho biết thành phố đã hứng chịu 54 cuộc tấn công nhắm vào các trạm xăng trong tháng 7. "Những cơ sở này không có nhiều ý nghĩa về quân sự, nhưng rất thiết yếu cho hoạt động sinh hoạt hàng ngày của một thành phố lớn", bà nói.

Giới chức Ukraine cho rằng các cuộc tấn công nhằm cho thấy Nga có khả năng gây ra sự gián đoạn với nguồn cung nhiên liệu của Ukraine, tương tự cách Kiev đã làm với các đòn tập kích tầm xa.

Hiệp hội Dầu khí Ukraine cũng nhận định chiến dịch của Nga nhằm "gây sức ép tâm lý lên xã hội". Tuy nhiên, tổ chức này cho biết Ukraine chưa ghi nhận tình trạng khan hiếm nhiên liệu hay giá xăng tăng vọt như những gì Nga phải đối mặt trong những tháng gần đây.

Dù vậy, nhiều người Ukraine lo ngại tình hình sẽ xấu đi nhanh chóng nếu Nga duy trì chiến thuật này. "Bây giờ mọi thứ vẫn bình thường ở Kiev, nhưng rắc rối chắc chắn sẽ xảy ra nếu họ cứ tiếp tục phá hủy trạm xăng", Maksym, một tài xế ở Kiev, cho hay.

Thanh Tâm (Theo NY Times, CNN, Kyiv Independent)