Tin tức thế giới 6-5: Ông Trump cáo buộc Iran 'giở trò'; Mỹ - Nga điện đàm về Ukraine và Iran

Ông Trump kêu gọi Iran "làm điều khôn ngoan"

Ngày 5-5, Tổng thống Mỹ Donald Trump kêu gọi Iran "làm điều khôn ngoan" và đạt được thỏa thuận chấm dứt xung đột, đồng thời nói rằng ngay cả khi thỏa thuận ngừng bắn đang lung lay, ông không muốn giết thêm người Iran nào, theo Hãng tin AFP.

"Họ nên làm điều khôn ngoan, bởi chúng tôi không muốn đi vào đó và giết người. Thực sự là không" - ông Trump nói với các phóng viên tại Nhà Trắng khi được hỏi về Iran.

Ông Trump không nói rõ hành động nào của Iran sẽ bị coi là chính thức vi phạm thỏa thuận ngừng bắn kéo dài gần một tháng qua. Trong những ngày qua, Iran đã phóng tên lửa và máy bay không người lái nhằm vào lực lượng Mỹ và Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE).

"Rồi các vị sẽ biết thôi! Họ biết phải làm gì. Quan trọng hơn, họ biết không nên làm gì" - ông Trump nói.

Nhà lãnh đạo Mỹ cũng cáo buộc Iran "giở trò" với thỏa thuận chấm dứt xung đột. Đây là thỏa thuận mà ông Trump cho rằng phải bảo đảm Tehran không thể phát triển vũ khí hạt nhân.

"Điều tôi không thích ở Iran là họ nói chuyện với tôi rất tôn trọng, nhưng rồi lại lên truyền hình và nói 'Chúng tôi chưa từng nói chuyện với Tổng thống Mỹ'" - ông Trump tiết lộ.

"Vì vậy họ giở trò, nhưng tôi nói thẳng thế này: họ muốn đạt được thỏa thuận, và ai mà không muốn chứ? Khi quân đội của họ hoàn toàn suy yếu, chúng tôi có thể làm bất cứ điều gì với họ" - Tổng thống Mỹ bình luận.

Ngoại trưởng Mỹ và Nga điện đàm, thảo luận về Ukraine và Iran

Theo Hãng tin AFP, Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã có cuộc điện đàm với Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov vào ngày 5-5, trong bối cảnh các cuộc tấn công của Nga xảy ra tại nhiều thành phố trên khắp Ukraine.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Tommy Pigott tường thuật trong cuộc điện đàm diễn ra theo yêu cầu của ông Lavrov, hai nhà ngoại giao hàng đầu "đã thảo luận về quan hệ Mỹ - Nga, cuộc chiến giữa Nga - Ukraine, và Iran", song không cung cấp chi tiết.

Hôm 5-5, quân đội Nga đã tiến hành các cuộc tấn công khiến 21 người thiệt mạng ở Ukraine. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã chỉ trích Nga vì tiến hành các cuộc tấn công chết chóc trong lúc tìm kiếm thỏa thuận ngừng bắn để tổ chức duyệt binh mừng Ngày chiến thắng 9-5.

Trong diễn biến khác, các quan chức Nga cho biết một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine nhằm vào bán đảo Crimea đã khiến ít nhất 5 thường dân thiệt mạng.

Canada có Toàn quyền mới

Theo phóng viên TTXVN tại Ottawa, ngày 5-5, Thủ tướng Canada Mark Carney thông báo Quốc vương Charles III đã phê chuẩn việc bổ nhiệm bà Louise Arbour, cựu thẩm phán Tòa án tối cao Canada, làm Toàn quyền thứ 31 của Canada, kế nhiệm bà Mary Simon - người sẽ kết thúc nhiệm kỳ vào tháng 7 tới.

Bà Arbour, 79 tuổi, sinh tại Montreal, Quebec, là một trong những nhân vật pháp lý và nhân quyền quốc tế nổi bật nhất của Canada. Bà từng giảng dạy tại Trường Luật Osgoode Hall trước khi lần lượt được bổ nhiệm làm thẩm phán tại Ontario, Tòa phúc thẩm Ontario và Tòa án tối cao Canada.

Sau khi rời Tòa án tối cao Canada năm 2004, bà tiếp tục đảm nhiệm nhiều trọng trách quốc tế, bao gồm Cao ủy Liên hợp quốc về nhân quyền và Đại diện đặc biệt của Tổng thư ký Liên hợp quốc về di cư quốc tế. 

Trong phát biểu nhận nhiệm vụ, bà Arbour khẳng định Canada là quốc gia được định hình bởi sự đa dạng về con người, quan điểm và trải nghiệm, đồng thời cam kết phụng sự với "danh dự, sự tận tụy và chính trực".

Toàn quyền là đại diện của Nhà Vua Anh tại Canada, giữ vai trò phần lớn mang tính nghi lễ nhưng có các nhiệm vụ hiến định quan trọng như tuyên thệ nhậm chức cho thủ tướng và nội các, đọc diễn văn từ Ngai vàng khai mạc Hạ viện, phê chuẩn luật, triệu tập hoặc giải tán Quốc hội, và giữ vai trò Tổng tư lệnh các lực lượng vũ trang Canada.

Anh lên kế hoạch hỗ trợ công dân mắc kẹt trên tàu du lịch có ca nhiễm virus Hanta

Theo phóng viên TTXVN tại London, một bác sĩ người Anh có sức khỏe diễn tiến xấu dự kiến sẽ được đưa khỏi con tàu du lịch MV Hondius, treo cờ Hà Lan - đang là tâm điểm chú ý khi ghi nhận các ca nhiễm virus Hanta, trong đó có 3 người tử vong.

Hiện có hơn 20 người Anh bị mắc kẹt trên con tàu. Tàu đang thả neo ngoài khơi cảng Praia, thủ đô của Cape Verde từ ngày 3- 5, sau khi nhà chức trách từ chối cho phép hành khách lên bờ, sau khi có 3 người tử vong, gồm một cặp vợ chồng người Hà Lan và 1 công dân Đức.

Nhà chức trách Hà Lan đang chỉ đạo chiến dịch sơ tán vị bác sĩ người Anh làm việc trên tàu, cùng một đồng nghiệp cũng đang bị bệnh, bằng máy bay chuyên dụng. Theo hành khách Ann Lane, người đến từ Nam Dublin, vị bác sĩ người Anh này còn khá trẻ, đã tận tụy chăm sóc bệnh nhân suốt ngày đêm trước khi đổ bệnh, có lẽ từ cuối tuần trước.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), ngày 5-5, các nhân viên y tế mặc bộ đồ bảo hộ đã lên tàu. Hiện có 2 ca nghi nhiễm virus nguy hiểm này đã được xác nhận cùng 5 ca nghi nhiễm khác.

Trước đó, con tàu MV Hondius rời cảng Ushuaia, Argentina ngày 10-3-2026, bắt đầu hành trình 46 ngày với 148 người trên tàu, trong đó có 23 công dân Anh, gồm 19 hành khách và 4 thành viên thủy thủ đoàn.

Liên hợp quốc cảnh báo nguy cơ "đại dịch số"

Một báo cáo mới do các cơ quan Liên hợp quốc công bố ngày 5-5 cảnh báo thế giới có thể đối mặt với một "đại dịch số" nếu các mạng lưới thông tin liên lạc bị gián đoạn, đồng thời kêu gọi các quốc gia phối hợp hành động để tăng cường khả năng chống chịu của hạ tầng số.

Báo cáo mang tiêu đề "Khi các hệ thống số thất bại: Những rủi ro tiềm ẩn của thế giới số" đã xây dựng các kịch bản rủi ro trên đất liền, trên biển và ngoài không gian, qua đó chỉ ra mức độ mong manh của các hệ thống số kết nối chặt chẽ với nhau, đồng thời đề xuất lộ trình chuẩn bị ứng phó.

Theo báo cáo, "đại dịch số" có thể xảy ra khi các sự cố lan rộng và gây hiệu ứng dây chuyền trên quy mô lớn. Chẳng hạn, một cơn bão Mặt trời mạnh có thể làm tê liệt vệ tinh, gián đoạn hệ thống định vị và gây mất ổn định lưới điện, với thời gian khôi phục có thể kéo dài hằng tháng. 

Nhiệt độ cực đoan cũng có thể làm quá tải các trung tâm dữ liệu, dẫn tới gián đoạn dịch vụ di động, ảnh hưởng đến hệ thống y tế và các giao dịch tài chính. Trong khi đó, động đất hoặc thiên tai khác có thể làm đứt các tuyến cáp Internet quan trọng, khiến hoạt động kinh tế đình trệ, thậm chí khiến cả quốc gia mất kết nối trong nhiều tuần.

Mỹ cảnh báo không được có những hành động "gây bất ổn" liên quan Đài Loan

Ngày 5-5, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cảnh báo rằng các bên không được có bất kỳ hành động "gây bất ổn" nào liên quan đến Đài Loan, trước chuyến thăm Trung Quốc sắp tới của Tổng thống Mỹ Donald Trump, đồng thời kêu gọi Bắc Kinh gia tăng sức ép lên Iran, theo Hãng tin AFP.

Ông Trump dự kiến sẽ thực hiện chuyến thăm Trung Quốc đầu tiên trong nhiệm kỳ thứ hai vào tuần tới.

Phát biểu trước báo giới tại Nhà Trắng, Ngoại trưởng Rubio cho biết ông tin rằng Tổng thống Trump và ông Tập sẽ thảo luận về Đài Loan.

"Tôi nghĩ cả hai nước đều hiểu rằng không bên nào có lợi nếu xảy ra bất kỳ điều gì gây bất ổn tại khu vực đó" - ông Rubio nói với các phóng viên.

"Chúng tôi không cần bất kỳ diễn biến gây bất ổn nào liên quan đến Đài Loan hay ở bất kỳ đâu trong khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Tôi cho rằng điều đó mang lại lợi ích cho cả Mỹ và Trung Quốc" - ông nói thêm.