Chọn sai tổ hợp môn ở lớp 10 và 'cái giá phải trả'

Phản hồi sau bài viết "Tuổi 15 và 'canh bạc' chọn tổ hợp môn lớp 10" đăng trên Tuổi Trẻ Online, nhiều ý kiến đồng tình với việc học sinh 15 tuổi phải chọn tổ hợp môn ở lớp 10 là quá rủi ro bởi ranh giới giữa chọn sai và đúng rất mong manh, ảnh hưởng con đường học tập lâu dài, thậm chí mất cơ hội xét tuyển sau này.

Chọn tổ hợp môn sai, học sinh khó đi xa

Bạn đọc Chung Hoàng Chương dẫn ra chuyện của con mình khi đang học chương trình chuyên Pháp, đến lớp 10 thì bé bị buộc bỏ môn lý và hóa, nhóm bạn thi vào trường chuyên thì bỏ môn hóa, sinh.

"Giờ gần hết lớp 11 mà tụi nhỏ còn chưa biết theo ngành nào, mà con đường hầu như 'bít cửa' với các con", bạn đọc này bày tỏ quan điểm.

"Vấn đề là cho chọn môn quá sớm, lớp 9 còn quá nhỏ, chưa hiểu rõ điểm mạnh yếu của bản thân. 

Năm lớp 9 các em lại chỉ lo luyện vào lớp 10 nên chỉ tập trung toán, Anh, văn, chưa có khái niệm về lý, hóa, sinh, địa đã bắt chọn môn. Qua lớp 11, 12 muốn chọn lại thì là chuyện đã rồi", một bạn đọc phân tích thêm. 

Hậu quả của việc chọn tổ hợp môn quá sớm là kiến thức của trẻ sớm bị khuyết: bỏ địa lý thì không hiểu gì về khái niệm địa lý, bỏ sinh chẳng biết gì về cơ thể hay bệnh lý cơ bản, còn bỏ lý, hóa thì khó nắm bắt về khoa học.

Bạn đọc Nguyễn Vũ phân tích các trường cấp 3 có cho học sinh chọn lại môn khi hết học kỳ 1 và học kỳ 2 lớp 10, học sinh vẫn còn cơ hội chọn lại nếu thấy mình không phù hợp.

Nhưng bạn đọc Huỳnh Liên cho rằng việc cho đổi tổ hợp của các trường chỉ là lý thuyết. "Việc cho phép đổi tổ hợp là trên lý thuyết, thực tế thì học sinh rất khó theo kịp chương trình. Chính sách có thể đúng về mặt ý tưởng, nhưng còn vướng lớn ở khâu triển khai".

Theo bạn đọc Huỳnh Liên, thực tế học sinh thường chọn theo phụ huynh hoặc điều kiện sẵn có của nhà trường, trong khi rất ít em 15 tuổi xác định được tương lai. Xã hội thay đổi nhanh, nhưng việc “chốt” tổ hợp lại dễ khiến các em bị bó hẹp. 

Cần đánh giá lại Chương trình giáo dục phổ thông 2018

Từ chuyện đặt học sinh vào thế phải "quyết định tương lai" quá sớm, nhiều bạn đọc nói ra kinh nghiệm và cách khắc phục trước mắt. 

Bạn đọc tên Thiện Tâm chia sẻ: trong khi chờ Bộ Giáo dục - Đào tạo thay đổi cách thi cử thì phụ huynh và học sinh vẫn phải lựa chọn học gì.  

Nhiều phụ huynh muốn con học nhẹ nhàng nên chọn khối xã hội (không phải học hóa và sinh) nhưng đến khi thi đại học thì ít trường, ít ngành hơn để lựa chọn. Khối xã hội thi đánh giá năng lực (bao gồm tổ hợp toán, lý, hóa, sinh, văn, Anh) cũng khó có điểm cao hơn. 

"Tóm lại, nếu chọn học nhẹ nhàng ở trung học thì sau đó sẽ khó khăn khi chọn trường và ngược lại. Học gì cũng phải duy trì sự ổn định học lực suốt 3 năm, rất có lợi", bạn đọc này khuyên.

Người tên Dũng nhấn mạnh: phân môn sớm là cần thiết, ý tưởng chúng ta giống các nước trên thế giới, nhưng cách làm chúng ta lại khác. 

Bạn đọc này đưa ra các giải pháp: không nên ép tổ hợp, mà nên cho học sinh chọn từng môn riêng lẻ miễn đảm bảo đủ môn. 

Nên cho học sinh chọn lại môn sau mỗi học kỳ, miễn có làm bài test chứng tỏ đủ kiến thức để theo học môn chọn mới.

Việc học là tổng quát, nên thi cũng phải tổng quát. Học để có kiến thức, thi để chứng tỏ nạp kiến thức đủ chứ không phải là canh bạc. Có hướng nghiệp từ năm lớp 8-9 để cuối năm lớp 9 các em học sinh hiểu được các nghề nghiệp tương lai của mình. 

Những môn không đủ học sinh thì các trường liên kết lại mở lớp online cho các em. Có thể hướng đến mô hình tín chỉ cho môn học, các em học sinh học đủ tín chỉ của môn nào đó thì đạt kiến thức môn.

Và thi tốt nghiệp và đại học nên là kỳ thi đánh giá năng lực tổng quát, không nên là phân môn hay tổ hợp môn.

Nhiều bạn đọc đề xuất cơ quan chức năng cần phải có đánh giá nghiêm túc, chính xác để không ảnh hưởng đến thế hệ trẻ sau này. Cụ thể là không chỉ đánh giá các kỳ thi mà phải đánh giá cả Chương trình giáo dục phổ thông 2018.

Bạn đọc Hùng đề xuất: "Cần đánh giá một cách khách quan Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Nếu cần thì cho giáo viên đánh giá". Đồng quan điểm, bạn đọc Huỳnh cho rằng cốt lõi vấn đề nằm ở Chương trình giáo dục phổ thông 2018.

"Tôi mong các cơ quan quản lý giáo dục hãy nghiêm túc đánh giá tác động và có giải pháp phù hợp, một lựa chọn sai là các con sai cả một quá trình, một sự nghiệp", một bạn đọc khác kiến nghị.