4 hours ago
2
Quảng Cáo
0943778078
TP HCMAnh Thành, 32 tuổi, thường xuyên đau đầu, nghẹt mũi, nay co giật, bác sĩ chẩn đoán một phần não và màng não thoát vị, lồi xuống khoang sâu sau mũi.
Kết quả MRI 3 Tesla của anh Thành tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM cho thấy một phần não và màng não đã thoát vị chui qua lỗ khuyết xương nền sọ, lồi xuống khoang sâu nằm phía sau mũi và xoang hàm. Khoang này trong y khoa gọi là hố chân bướm - khẩu cái, vị trí nằm sát đáy não và chứa nhiều dây thần kinh, mạch máu quan trọng của vùng mặt.
ThS.BS.CKII Chu Tấn Sĩ, Trưởng khoa Ngoại Thần kinh - Cột sống, Trung tâm Khoa học Thần kinh, cho biết khuyết xương nền sọ như trường hợp anh Thành thường do dị tật bẩm sinh, hình thành từ giai đoạn bào thai và tồn tại âm thầm suốt nhiều năm mà không gây triệu chứng. Thông thường, dưới tác động của áp lực nội sọ kéo dài, chấn thương, viêm nhiễm mạn tính hoặc sự thoái hóa mô theo thời gian, lỗ khuyến nền sọ dần bị giãn rộng, tạo điều kiện cho màng não và nhu mô não tụt xuống. Trong một số trường hợp, khuyết xương có thể hình thành thứ phát do viêm xoang mạn tính kéo dài, phẫu thuật vùng nền sọ trước đó hoặc tăng áp lực nội sọ kéo dài mà không được phát hiện.
Khi tồn tại khuyết xương nền sọ, áp lực nội sọ kéo dài có thể đẩy màng não và mô não lồi ra ngoài. Phần nhu mô não bị kéo lệch, kích thích mạn tính dẫn đến hình thành ổ phóng điện bất thường, gây ra các cơn động kinh như tình trạng của anh Thành.
Chụp MRI cho thấy khối thoát vị não, màng não tụt qua lỗ khuyết xương nền sọ vào khoang sau mũi của anh Thành. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Sau hội chẩn, êkíp quyết định phẫu thuật nội soi qua đường mũi cho anh Thành. Với sự hỗ trợ của hệ thống nội soi độ phân giải cao, các bác sĩ tiếp cận vùng nền sọ sâu của người bệnh mà không cần mở hộp sọ.
GS.TS.BS Trần Phan Chung Thủy, Giám đốc Trung tâm Tai Mũi Họng, bóc tách niêm mạc mũi ở vách ngăn trái, cắt cuốn dưới phải để mở lỗ thông xoang hàm phải. Sau đó, cắt vách mũi xoang và đốt động mạch bướm khẩu cái bằng dao điện lưỡng cực giúp cầm máu tại chỗ, không xâm lấn mô lành. Cuối cùng, bác sĩ dùng khoan xương và kềm cắt vách xương thành sau xoang hàm.
Lúc này, bộc lộ hố chân bướm và vị trí khuyết xương sọ, các bác sĩ ngoại thần kinh tiếp cận túi thoát vị chứa màng não và một phần nhu mô não sa xuống khoang sâu phía sau mũi. Thay vì cắt bỏ toàn bộ, êkíp bóc tách quanh cổ túi, giải phóng các dải dính và đưa phần mô não còn chức năng trở lại khoang nội sọ theo đúng vị trí giải phẫu, vá lỗ khuyết nền sọ bằng mảnh ghép tự thân lây từ đùi người bệnh. Cách xử lý này vừa bảo tồn tối đa mô não còn hoạt động, vừa phục hồi lại sự toàn vẹn của nền sọ, giảm nguy cơ rò dịch não tủy và viêm màng não về sau.
Hậu phẫu, anh Thành hồi phục tốt, không còn chảy dịch mũi. Trong thời gian theo dõi, chưa ghi nhận thêm cơn co giật mới. Người bệnh được dùng thuốc chống động kinh và theo dõi định kỳ để kiểm soát lâu dài.
Bác sĩ Tấn Sĩ khám cho anh Thành sau phẫu thuật. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Bác sĩ Tấn Sĩ cho hay, trước đây, khi chưa có kỹ thuật nội soi nền sọ, bệnh nhân phải phẫu thuật mở qua đường ngoài như mở nắp sọ trán - nền sọ trước hoặc đường rạch da mặt. Phẫu thuật viên phải vén não để tiếp cận tổn thương, nguy cơ phù não, xuất huyết nội sọ và tổn thương thần kinh cao. Hậu phẫu, người bệnh có thể có sẹo vùng mặt, rối loạn vận động, yếu liệt tay chân... Thời gian nằm viện lâu hơn thay vì khoảng 7-10 ngày như với phẫu thuật nội soi hiện nay.
Bác sĩ khuyến cáo người trưởng thành xuất hiện cơn động kinh lần đầu cần được chụp MRI não để tìm nguyên nhân thực thể. Không phải mọi trường hợp động kinh đều vô căn (không xác định được nguyên nhân), một số trường hợp có thể bắt nguồn từ bất thường cấu trúc nền sọ tiềm ẩn.
Trọng Nghĩa - Uyên Trinh
Độc giả đặt câu hỏi về bệnh thần kinh tại đây để bác sĩ giải đáp
