Người trẻ có nên chọn nghề theo đam mê trong thời đại 5.0?

PGS.TS Trịnh Thùy Anh chia sẻ góc nhìn chọn nghề theo đam mê, tư duy liên ngành và câu chuyện nhảy việc trong LiveTalk "Chọn ngành - chọn nghề không biên giới", phát sóng 20h ngày 9/5.

Sau hai số đầu tiên xoay quanh hành trình hiểu mình và xây dựng la bàn sự nghiệp, Live Talk Hướng nghiệp bền vững 5.0 – Empowering Tomorrow bước sang chủ đề thứ ba "Chọn ngành - chọn nghề không biên giới" với câu hỏi: người trẻ có nên chọn nghề theo đam mê trong thời đại số?

PGS.TS Trịnh Thùy Anh cùng Á hậu 1 Miss World Việt Nam 2025 Lê Phương Khánh Như tiếp tục thảo luận về cách hiểu nghề trong một thế giới không ngừng dịch chuyển. Ở hai số trước, chương trình tập trung vào việc giúp học sinh hiểu bản thân, xác định giá trị cá nhân và sàng lọc thông tin để chọn đúng ngành học. Sang số phát sóng tiếp theo, câu chuyện mở rộng sang vấn đề gần gũi hơn với hành trình trưởng thành của người trẻ: hiểu nghề và định vị bản thân trong kỷ nguyên nghề nghiệp 5.0.

Á hậu Khánh Như (phải) và PGS.TS Trịnh Thùy Anh (trái) trong buổi trò chuyện. Ảnh: UEH

Trong bối cảnh hội nhập, ranh giới giữa quốc gia, mô hình làm việc và nghề nghiệp ngày càng mờ nhạt. Việc lựa chọn nghề nghiệp không còn là quyết định gắn bó cả đời mà trở thành hành trình liên tục tìm kiếm, thích nghi và tái định nghĩa chính mình của nhiều bạn trẻ. Họ không chỉ làm nghề để kiếm sống mà mong muốn theo đuổi công việc vừa phù hợp năng lực, vừa tạo ra giá trị và nuôi dưỡng đam mê.

Song giữa vô số lựa chọn, không ít học sinh, sinh viên vẫn băn khoăn nên chọn một công việc ổn định để gắn bó lâu dài hay liên tục thử sức ở nhiều lĩnh vực khác nhau; hay nhảy việc là cơ hội trưởng thành hay là rào cản cho hành trình phát triển nghề nghiệp?

Những vấn đề này sẽ được PGS.TS Trịnh Thùy Anh chia sẻ trong tập 3 "Chọn ngành – chọn nghề không biên giới". Chuyên gia hiện là Hiệu trưởng Trường Công nghệ và Thiết kế UEH, có nhiều năm nghiên cứu, giảng dạy trong lĩnh vực giáo dục, đổi mới sáng tạo và phát triển nguồn nhân lực trong bối cảnh chuyển đổi số.

Theo PGS.TS Trịnh Thùy Anh, quan niệm "một nghề cho chín còn hơn chín nghề" không hoàn toàn sai nhưng cần được nhìn nhận linh hoạt hơn trong xã hội hiện đại. Nếu trước đây sự ổn định là ưu tiên hàng đầu, thì ngày nay người trẻ có nhiều cơ hội trải nghiệm và phát triển ở nhiều lĩnh vực khác nhau.

"Tiềm năng của con người là vô hạn. Nếu chúng ta tự giới hạn bản thân trong một lĩnh vực sẽ vô tình bỏ qua những cơ hội khác", bà nói.

Mặt khác, bà cũng nhấn mạnh mỗi người cần có năng lực cốt lõi như khả năng phân tích vấn đề, tiếp nhận và xử lý thông tin hay tư duy sáng tạo để thích ứng với sự thay đổi không ngừng của thị trường lao động.

Live Talk Hướng nghiệp bền vững 5.0 - Empowering Tomorrow lên sóng lúc 20h thứ 7 hàng tuần. Ảnh: UEH

Một chủ đề đáng chú ý khác PGS.TS Trịnh Thùy Anh đề cập là hiện tượng "nhảy việc" phổ biến ở Gen Z. Theo bà, việc thay đổi công việc có thể mở ra cơ hội học hỏi và phát triển. Nhưng nếu diễn ra quá nhanh và thiếu mục tiêu rõ ràng, điều đó dễ khiến người trẻ rơi vào vòng lặp "khủng hoảng - rút lui - bắt đầu lại".

"Chúng ta cần xác định mình muốn học được gì từ công việc đó, muốn trưởng thành như thế nào và sẽ đồng hành với doanh nghiệp ra sao. Nếu chỉ thay đổi liên tục mà không có mục tiêu, hành trình nghề nghiệp sẽ rất dễ bị chững lại", bà chia sẻ.

Bên cạnh đó, chuyên gia cho rằng đam mê vẫn là yếu tố cốt lõi để giữ một người ở lại với nghề. Khi tìm được giao điểm giữa đam mê, năng lực, giá trị tạo ra cho xã hội và sự ổn định tài chính, đó mới là lựa chọn nghề nghiệp bền vững.

Trong kỷ nguyên nghề nghiệp 5.0, tư duy liên ngành cũng trở thành yếu tố quan trọng. Một người làm marketing cần hiểu công nghệ, người làm kinh doanh cần biết về dữ liệu, còn người làm sáng tạo phải nắm được hành vi người dùng. "Không có bài toán nào chỉ được giải quyết bằng một chuyên môn duy nhất. Mọi vấn đề đều cần góc nhìn đa chiều và khả năng kết nối kiến thức từ nhiều lĩnh vực khác nhau", bà nhận định.

Live Talk Hướng nghiệp bền vững 5.0 - Empowering Tomorrow sẽ phát sóng lúc 20h thứ 7 hàng tuần trên các kênh của UEH và fanpage VnExpress, hướng đến học sinh, phụ huynh và những người quan tâm đến giáo dục hướng nghiệp trong bối cảnh mới.

Đan Minh