Nga thử thành công siêu tên lửa tầm bắn 18.000 km

Quân đội Nga thử thành công tên lửa đạn đạo xuyên lục địa Sarmat với tầm bắn 18.000 km, dự kiến đưa vào trực chiến từ cuối năm nay.

"Cuộc phóng tên lửa đạn đạo xuyên lục địa (ICBM) hạng nặng, sử dụng nhiên liệu lỏng Sarmat đã diễn ra thành công vào trưa 12/5, hoàn thành tất cả mục tiêu đề ra", tướng Sergey Karakayev, tư lệnh lực lượng tên lửa chiến lược Nga, cho biết trong cuộc họp với Tổng thống Vladimir Putin hôm nay.

Tướng Karakayev báo cáo với Tổng thống Putin rằng trung đoàn đầu tiên sở hữu ICBM Sarmat sẽ bắt đầu trực chiến từ cuối năm nay. Đơn vị này thuộc Sư đoàn Tên lửa chiến lược 62, đóng quân tại thành phố Uzhur thuộc vùng Krasnoyarsk.

"ICBM dùng nhiên liệu lỏng nghe có vẻ lỗi thời, song vẫn có nhiều lợi thế so với với tên lửa dùng nhiên liệu rắn", biên tập viên Thomas Newdick của chuyên trang quân sự Mỹ War Zone giải thích.

Động cơ nhiên liệu lỏng có sức đẩy cao và hiệu suất vượt trội so với nhiên liệu rắn, phù hợp để đưa đầu đạn vượt qua quãng đường rất xa hoặc mang nhiều đầu đạn hơn. Tên lửa dùng thiết kế này cũng cho phép bật tắt động cơ và kiểm soát lực đẩy chính xác theo yêu cầu nhiệm vụ.

Nhược điểm chính của chúng là không thể duy trì trạng thái sẵn sàng chiến đấu kéo dài như nhiên liệu rắn.

Nhiên liệu lỏng cho tên lửa gồm thuốc phóng và chất oxy hóa, hoặc hai thành phần có thể gây ra phản ứng cháy khi trộn lẫn. Chúng dễ bay hơi và cần nhiều thời gian để nạp vào tên lửa trước khi phóng. Đây được coi là điểm yếu "chí tử" của tên lửa nhiên liệu lỏng, bởi quá trình nạp nhiên liệu là thời điểm dễ bị đối phương phát hiện và tập kích nhất.

"Nhiên liệu lỏng ổn định và ít ăn mòn, như thuốc phóng gốc hydrazin và chất oxy hóa nitơ tetrôxit, có thể giúp tên lửa duy trì trạng thái sẵn sàng chiến đấu trong thời gian tương đối dài, với điều kiện môi trường nhất định và khoang chứa làm bằng vật liệu phù hợp", Newdick cho hay.

RS-28 Sarmat là một trong 6 "siêu vũ khí" được Tổng thống Putin giới thiệu lần đầu hồi năm 2018.

Quân đội Nga không tiết lộ thời điểm dự án Sarmat ra đời, nhưng truyền thông nước này cho biết chương trình phát triển dòng ICBM đặt trong giếng phóng thế hệ mới này được khởi động từ thập niên 2000, nhằm thay thế mẫu R-36M2 Voyevoda biên chế từ năm 1988 và đã trở nên lạc hậu.

Mỗi quả đạn Sarmat dài 35,5 m, có đường kính 3 m, mang được 10-15 đầu đạn hạt nhân hồi quyển độc lập (MIRV) với tổng sức mạnh tương đương 50 triệu tấn thuốc nổ TNT, kèm theo nhiều loại mồi bẫy để đánh lừa hệ thống phòng thủ đối phương. Sarmat cũng có thể lắp đầu đạn siêu vượt âm Avangard hoặc nhiều loại phương tiện lướt siêu vượt âm trong tương lai.

Tầng đẩy tên lửa hoạt động trong thời gian tương đối ngắn, hạn chế đáng kể khả năng bị phát hiện bởi các vệ tinh trang bị cảm biến hồng ngoại, khiến đối phương gặp nhiều khó khăn trong quá trình đánh chặn.

Với tầm bắn tới 18.000 km, quả đạn có thể được phóng vòng qua Nam Cực, né tránh mạng lưới cảnh giới hướng về phía Bắc Cực của Mỹ.

Một số chuyên gia nhận định Sarmat sở hữu tính năng tương tự Hệ thống vũ khí tấn công từ quỹ đạo thấp (FOBS) được Liên Xô phát triển thời Chiến tranh Lạnh, trong đó đầu đạn bay nhiều vòng quanh Trái Đất ở quỹ đạo thấp rồi trở lại khí quyển và lao xuống mục tiêu với tốc độ lớn.

Tổng thống Putin từng tiết lộ Sarmat có thể đạt tầm bắn tới 35.000 km nếu ứng dụng quỹ đạo dạng FOBS.

Nga ban đầu dự kiến biên chế Sarmat vào năm 2020, song phải lùi thời hạn do chương trình chậm tiến độ. Lần phóng thành công đầu tiên của tên lửa Sarmat hoàn chỉnh diễn ra hồi tháng 4/2022, sau đó là những vụ thử thất bại vào tháng 2/2023 và tháng 9/2024.

Newdick đánh giá chương trình LGM-35 Sentinel của Mỹ, vốn đang gặp nhiều vấn đề về kỹ thuật và chi phí, là động lực khiến Nga đẩy nhanh tiến độ phát triển tên lửa Sarmat. "Nga thử nghiệm dòng RS-28 tương đối rời rạc. Tuy nhiên, phiên bản hoàn thiện sẽ mở đường cho họ triển khai thêm nhiều tên lửa chiến lược trong tương lai", chuyên gia Mỹ nhận định.

Nguyễn Tiến (Theo TASS, RIA Novosti, War Zone, Zvezda)