Nắng nóng có nên uống bia giải nhiệt?

Trời nắng nóng, chồng tôi và bạn bè hay uống bia cho mát, nhất là sau khi chơi thể thao. Thói quen này có tốt không? (Thu Giang, Hà Nội)

Trả lời:

Uống bia để giải nhiệt không phải lựa chọn tốt cho sức khỏe. Bia chứa ethanol (cồn) - chất có tác dụng lợi tiểu, ức chế hormone chống bài niệu (vasopressin) khiến thận tăng đào thải nước qua nước tiểu. Điều này làm cơ thể mất thêm nước và điện giải, đặc biệt trong thời tiết nắng nóng hoặc sau khi vận động ra nhiều mồ hôi.

Nhiều người cảm giác mát và dễ chịu khi uống bia trời nóng là do độ lạnh của đồ uống và phản ứng giãn mạch ngoại vi tạm thời do cồn gây ra. Khi mạch máu dưới da giãn ra, cơ thể có cảm giác bớt nóng. Tuy nhiên, quá trình này lại khiến nhiệt thoát ra ngoài nhanh hơn.

Bia ức chế hormone chống bài niệu khiến thận tăng đào thải. Ảnh minh họa: Huy Mạnh

Bia nồng độ cồn thấp có thể chưa gây mất nước rõ rệt nếu uống lượng nhỏ và đồng thời bổ sung đủ nước. Tuy nhiên, khi uống nhiều hoặc uống liên tục trong thời tiết nóng, tác dụng lợi tiểu của cồn sẽ rõ rệt hơn. Người uống thường đi tiểu nhiều, khô miệng, mệt, đau đầu hoặc tụt huyết áp nhẹ vào hôm sau - các dấu hiệu điển hình của mất nước.

Uống bia còn khiến gan phải ưu tiên xử lý ethanol thay vì các hoạt động chuyển hóa khác. Trong khi đó, hệ tim mạch có thể bị kích thích khiến tim đập nhanh hơn, huyết áp dao động mạnh hơn ở một số người nhạy cảm với cồn.

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), nắng nóng kéo dài vốn đã làm cơ thể mất nước, kiệt sức vì nhiệt và sốc nhiệt. Nếu sử dụng thêm đồ uống chứa cồn, nguy cơ này có thể tăng cao hơn, đặc biệt ở người lao động ngoài trời, người lớn tuổi hoặc người có bệnh tim mạch, tăng huyết áp. Rượu bia liên quan hơn 200 bệnh lý và tình trạng sức khỏe khác nhau gồm bệnh gan, tim mạch, ung thư và rối loạn tâm thần. Không có mức sử dụng đồ uống có cồn nào hoàn toàn không gây nguy cơ cho sức khỏe.

Trong thời tiết nóng, nước lọc vẫn là lựa chọn tối ưu để giải khát và điều hòa thân nhiệt, không nên dùng bia thay nước giải khát hàng ngày. Người hoạt động ngoài trời nhiều hoặc đổ mồ hôi liên tục có thể bổ sung thêm oresol, nước điện giải hoặc nước trái cây ít đường để bù nước và khoáng chất.

Không nên uống bia khi cơ thể đang khát nhiều, vừa vận động nặng hoặc ở ngoài trời nắng lâu. Nếu uống, bạn nên xen kẽ nước lọc, tránh uống quá nhanh hoặc quá nhiều trong thời gian ngắn.

TS.BS Lê Xuân Luật
Khoa Nội Tổng hợp
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội