4 hours ago
2
Huấn luyện viên đang làm việc với cá heo mũi chai ngoài khơi San Diego - Ảnh: MARINE CORPS
Theo Đài CNBC, tại buổi họp báo ngày 5-5, Bộ trưởng Chiến tranh (Bộ Quốc phòng) Mỹ Pete Hegseth đã bác bỏ thông tin Iran sử dụng "cá heo cảm tử" tại eo biển Hormuz.
"Tôi không thể xác nhận hay phủ nhận việc chúng ta có cá heo cảm tử, nhưng tôi khẳng định Iran thì không có", ông Hegseth nói.
Trước đó, ngày 30-4, tờ Wall Street Journal dẫn lời một quan chức Iran cho biết nước này có thể sử dụng cá heo mang mìn để tấn công tàu chiến Mỹ.
Giới chuyên gia nhận định ý tưởng này không hoàn toàn phi lý. Nhiều quốc gia, trong đó có Mỹ, từng sử dụng động vật biển trong các khu vực xung đột, tuy nhiên không nhằm mục đích làm vũ khí.
Theo Trung tâm Chiến tranh thông tin hải quân Thái Bình Dương, từ năm 1959, Hải quân Mỹ đã huấn luyện cá heo mũi chai và sư tử biển California để dò tìm mìn, phát hiện mối đe dọa dưới nước, giám sát và thu hồi vật thể.
Ông Scott Savitz, kỹ sư cao cấp tại tổ chức tư vấn chính sách Rand Corporation, cho biết cá heo đã được sử dụng trong nhiều cuộc diễn tập quân sự trên thế giới, và đóng vai trò quan trọng trong hoạt động rà phá mìn tại cảng Umm Qasr trong chiến tranh Iraq năm 2003.
Theo ông, cá heo và sư tử biển sở hữu khả năng phát hiện vật thể dưới nước vượt trội.
Sư tử biển định vị hiệu quả trong vùng nước đục nhờ thị lực sắc bén, trong khi cá heo sử dụng sóng âm để xác định mục tiêu với độ chính xác cao hơn nhiều thiết bị nhân tạo.
Không chỉ Mỹ, Liên Xô trước đây cũng huấn luyện cá heo phục vụ mục đích phòng thủ, sau đó chương trình này được chuyển giao cho Ukraine.
Các chuyên gia cho rằng việc sử dụng động vật trong quân sự đặt ra nhiều vấn đề phức tạp, từ năng lực huấn luyện, khả năng phối hợp đến khía cạnh đạo đức.
Vấn đề không chỉ nằm ở việc các quốc gia như Iran có sở hữu động vật đã qua huấn luyện hay không, mà còn ở chỗ liệu họ có đủ chuyên môn để phối hợp hiệu quả với chúng.
Ông Chris Jenks, giáo sư luật tại Đại học Southern Methodist, nhận định hiện có rất ít quy định cụ thể nhằm bảo vệ động vật trong xung đột vũ trang, dù một số nguyên tắc của luật nhân đạo quốc tế có thể được áp dụng.
Hiệp hội Phòng chống ngược đãi động vật Mỹ cho rằng động vật không nên bị đặt vào những rủi ro hay sự hy sinh không cần thiết, dù không phủ nhận vai trò của chúng trong quân sự.
Trong khi đó, ông Savitz - người có nhiều năm làm việc với chương trình động vật biển của Hải quân Mỹ - cho biết các loài này được chăm sóc tốt và tham gia huấn luyện như một hình thức "trò chơi", tương tự chó nghiệp vụ.
Theo ông, chưa có ghi nhận nào về việc động vật biển bị tổn thương trong các hoạt động này.
