Mắc lao kê sau 7 năm khỏi lao phổi

TP HCMÔng Giáp, 70 tuổi, sau 7 năm khỏi lao phổi, nay sốt, ho đàm, khó thở, được chẩn đoán mắc lao kê - thể lao nặng do vi khuẩn lan theo đường máu.

Thời điểm nhập viện, ông Giáp sốt 39 độ C, SpO2 còn 87% (bình thường hơn 95%), biểu hiện suy hô hấp nên được hỗ trợ oxy ngay.

Theo ThS.BS.CKI Nguyễn Thanh Thùy, khoa Nội Tổng hợp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, sốt, ho đàm và khó thở là những triệu chứng thường gặp trong nhiều bệnh hô hấp. Khi người bệnh không đáp ứng với điều trị kháng sinh hoặc có yếu tố nguy cơ như tiền sử lao phổi, bác sĩ cần nghĩ đến những nguyên nhân khác ngoài viêm phổi do vi khuẩn. Kết quả chụp CT ngực độ phân giải cao ghi nhận nhiều nốt nhỏ kích thước 1-3 mm lan tỏa hai phổi, kèm hình ảnh "tree-in-bud" (nụ trên cành), tổn thương kính mờ và dạng hang.

Kết hợp với biểu hiện lâm sàng và tiền sử lao phổi, bác sĩ Thùy nghi người bệnh mắc lao kê. Đây là tình trạng vi khuẩn lao lan tỏa khắp cơ thể qua đường máu, đến nhiều cơ quan như gan, lách, tủy xương, màng não và phổi, tạo ra các tổn thương nhỏ kích thước 1-3 mm giống như hạt kê - một thể lao nặng.

Các tổn thương dạng hang (khoanh đỏ) trên hình CT phổi của người bệnh kèm nhiều nốt tổn thương nhỏ giống hạt kê ở hai bên phổi. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh

Người bệnh được chuyển vào phòng cách ly, đồng thời thực hiện xét nghiệm vi sinh để chẩn đoán. Kết quả nhuộm AFB (xét nghiệm tìm trực khuẩn lao trong đàm) sau đó dương tính, xác định trực khuẩn lao, bác sĩ chẩn đoán người bệnh mắc lao kê kèm suy hô hấp.

Theo bác sĩ Thùy, so với X-quang ngực, CT có ưu thế trong phát hiện tổn thương rất nhỏ của nhu mô phổi như nốt kê kích thước vài milimet kèm đặc điểm phân bố đều lan hai phổi, hình thái tổn thương đi kèm như tree-in-bud và hình ảnh tổn thương dạng hang giúp chẩn đoán lao kê.

Ông Giáp được điều trị bằng thuốc kháng lao, đồng thời hỗ trợ hô hấp, theo dõi sát để phát hiện biến chứng. Sau điều trị, tình trạng sốt giảm dần, chức năng hô hấp cải thiện, người bệnh được xuất viện.

Nếu lao chỉ khu trú ở phổi, đa số người bệnh có tiên lượng tốt khi được điều trị đúng phác đồ. Tuy nhiên, với lao kê, nếu chẩn đoán muộn, người bệnh dễ suy hô hấp hoặc tổn thương nhiều cơ quan, trong đó có lao màng não - biến chứng nặng, có thể tử vong, theo bác sĩ Thùy.

Bác sĩ Thùy dặn dò người bệnh trước khi xuất viện. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh

Lao kê thường gặp hơn ở những người suy giảm miễn dịch như nhiễm HIV, sử dụng thuốc ức chế miễn dịch kéo dài, người ghép tạng hoặc mắc một số bệnh lý làm suy giảm miễn dịch. Tuy nhiên, bệnh vẫn có thể xảy ra ở người không có các yếu tố nguy cơ này.

Khi có biểu hiện như sốt, ho kéo dài, khạc đàm, sụt cân, mệt mỏi hoặc khó thở không cải thiện sau điều trị thông thường, người bệnh nên đi khám. Người từng mắc lao, người có tiếp xúc với nguồn lây hoặc người suy giảm miễn dịch cần đi khám sớm khi xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ.

Nhật Thành

*Tên người bệnh đã được thay đổi

Độc giả gửi câu hỏi về bệnh hô hấp tại đây để bác sĩ giải đáp