Lãi chồng lãi từ app đen thành cái bẫy 'nuốt chửng' sinh viên

Thủ tục “đơn giản” đến cảnh liên tục bị gọi điện đòi nợ, gửi tin nhắn, phí gia hạn..., nhiều bạn trẻ vướng vay tiền với lãi cắt cổ.

Vay online giúp bạn, túng quẫn, gánh lãi cao

Từng đứng ra vay tiền hộ bạn bè, Quốc Đạt (nhân viên giao hàng, Huế, tên nhân vật đã thay đổi) cho biết bản thân rơi vào cảnh “gánh nợ thay” khi người bạn đó không còn khả năng chi trả. Khoản vay ban đầu là 15 triệu đồng, góp trong 12 tháng, mỗi tháng khoảng 1,7 triệu đồng.

Đạt kể quy trình vay được thực hiện trực tiếp tại văn phòng của công ty tài chính, có nhân viên hướng dẫn thao tác trên ứng dụng và tổng đài gọi xác nhận thông tin.

Tin tưởng người nhờ vay có điều kiện kinh tế ổn, Quốc Đạt đồng ý đứng tên. Tuy nhiên, sau vài tháng trả đúng hạn, người này ra nước ngoài, lấy lý do không có tài khoản ngân hàng Việt Nam để chuyển tiền, khiến Đạt phải tự xoay xở.

Vòng xoáy gánh nợ ập đến, Đạt stress vì phải bươn chải kiếm từng đồng, gom từng chút để trả nợ. Gần tới hạn đóng tiền hàng tháng, Đạt ăn không ngon, ngủ cũng chẳng yên vì liên tục có các cuộc gọi giục trả nợ.

Có tháng, Đạt nhận đến liên tục các cuộc gọi dù chưa đến ngày thanh toán khoản vay. “Ví dụ hạn trả là ngày 5-2 thì từ 30-1 họ đã gọi điện nhắc một lần. Đến chiều 4-2 lại tiếp tục gọi thêm lần nữa”, Đạt kể đầy áp lực.

Còn đang thực tập, Đức Cường (sinh viên TP.HCM, tên nhân vật đã thay đổi) bế tắc khi gánh khoản nợ hơn 100 triệu đồng trong năm 2025 đến nay, từ đầu tư tiền ảo đến vay mượn thiếu kiểm soát.

Để xoay xở trả nợ, Cường lần lượt vay từ ngân hàng, các công ty tài chính, rồi cả app vay “đen”. Việc vay chỗ này trả chỗ kia khiến nợ chồng nợ, nhiều khoản rơi vào quá hạn.

“Dư nợ mỗi tháng đã dồn lên hơn 20 triệu đồng, vượt xa khả năng chi trả với mức thu nhập ít ỏi của mình”, Cường bế tắc nói.

Tuyệt đối không vay tiền qua các app không rõ pháp lý

Trao đổi với Tuổi Trẻ, Đại úy Huỳnh Đỗ Tấn Thịnh, Đội Cảnh sát Hình sự Đặc nhiệm Phòng cảnh sát hình sự (Công an TP.HCM) nhận định tình trạng sinh viên vay tiền qua các ứng dụng tín dụng, đặc biệt là “app đen”, đang diễn ra khá phổ biến và có xu hướng gia tăng.

Thực trạng tập trung ở nhóm sinh viên năm nhất, năm hai, sinh viên xa gia đình, thiếu kỹ năng quản lý tài chính, thu nhập không ổn định.

Các đối tượng cho vay thường lợi dụng tâm lý cần tiền gấp, ngại vay người thân, thiếu hiểu biết pháp luật của sinh viên để tiếp cận.

Một số thủ đoạn phổ biến như quảng cáo "vay nhanh - không cần thế chấp - giải ngân trong 5 phút" trên mạng xã hội, website, tin nhắn rác, thậm chí dán tờ rơi quanh ký túc xá, trường học....

Đại úy Thịnh nói với số nợ tăng nhanh theo cấp số nhân, vay nhỏ nhưng gánh nợ lớn. Phải vay app khác để trả app cũ, dẫn đến vỡ nợ dây chuyền, mất khả năng chi trả học phí, sinh hoạt phí, ảnh hưởng học tập.

“Hậu quả, người vay sẽ bị đe dọa, khủng bố tinh thần liên tục, mất ăn mất ngủ, hoang mang, sợ hãi. Ảnh hưởng danh dự, uy tín cá nhân do bị bôi nhọ, vu khống. Một số trường hợp rơi vào khủng hoảng tâm lý, trầm cảm, thậm chí có hành vi tiêu cực”, anh Thịnh nói.

Trước tình trạng nhiều ứng dụng cho vay bủa vây sinh viên, Đại úy Thịnh khuyến cáo tuyệt đối không vay tiền qua các app không rõ pháp lý, không có giấy phép hoạt động hợp pháp tại Việt Nam. Không vì cần tiền gấp mà đánh đổi thông tin cá nhân, danh bạ hay hình ảnh, tránh rơi vào vòng xoáy nợ nần và bị đe dọa, khủng bố tinh thần.

“Chủ động tìm hiểu kiến thức tài chính - pháp luật cơ bản, đặc biệt về lãi suất, hợp đồng vay. Khi khó khăn, nên trao đổi thẳng thắn với gia đình, nhà trường, hoặc tìm đến các kênh hỗ trợ chính thống (ngân hàng, quỹ tín dụng, học bổng, hỗ trợ sinh viên)”, anh Thịnh khuyên.