Jorge Valdano: 'PSG - Bayern là thứ bóng đá đúng nghĩa'

Trên mục góc nhìn của báo Tây Ban Nha El Pais, cựu HLV và CEO Real Madrid Jorge Valdano đánh giá cặp PSG - Bayern ở bán kết Champions League chứng minh khát vọng đã cởi trói bóng đá khỏi những xiềng xích của sự rập khuôn dễ đoán.

Quẳng hết mọi gông cùm, hãy cứ tấn công, hãy cứ khát khao chiến thắng bằng cả tâm hồn. Quả bóng luân chuyển không ngừng và tỷ số cũng chơi trò đuổi bắt nghẹt thở cho đến khi chạm tới đỉnh điểm 5-4 ở lượt đi. PSG và Bayern đã cùng nhau tôn vinh bóng đá trong một trận cầu để đời.

Hai tập thể ấy có sự gắn kết tuyệt đối, nhưng chính niềm kiêu hãnh đầy tính "nghiệp dư" – thứ đam mê thuần khiết của các cầu thủ – đã liên tục xé toạc những đường chỉ khâu của trật tự chiến thuật. Họ hào phóng đến mức liều lĩnh, quả cảm đến mức táo bạo, và chân thành đến mức lay động lòng người.

Cặp đấu PSG - Bayern lượt đi khép lại kịch tính với tỷ số 5-4, hứa hẹn mở ra trận lượt về hấp dẫn. Ảnh: Reuters

Arsenal - Atletico Madrid thì lại là một ví dụ gần gũi hơn với những chuẩn mực bóng đá thông thường. Ở đó là một cuộc đấu trí mà những khái niệm như kỷ luật, đối đầu, tranh chấp và chiến đấu ăn khớp với nhau hoàn hảo. Ở đó, họa hoằn lắm mới lóe lên một khoảnh khắc thiên tài, một cá nhân tìm thấy nửa mét không gian hay nửa giây ngắn ngủi để xoay chuyển cục diện. Tỷ số 1-1 ở lượt đi tuần trước và 1-0 ở lượt về hôm nay. Nhưng chẳng có gì để trách cứ họ cả. Đấy là những đội bóng lớn và đấy là công thức vận hành phổ biến của bóng đá hiện đại.

Vậy thì hãy quay lại với điều phi thường của cặp đấu PSG - Bayern.

Khát vọng đã giải phóng bóng đá khỏi sự tù túng của những toan tính thực dụng. PSG và Bayern đã rũ bỏ xiềng xích, để chơi với tâm thế tấn công, với khát khao chiến thắng mãnh liệt. Đó là thứ tham vọng lành mạnh của những người dường như đã tìm lại được đứa trẻ trong chính hình hài trưởng thành của mình – những đứa trẻ khao khát được phô diễn và tận hưởng. Và đó cũng là một thứ tham vọng hoang dại, một sự kết nối bản năng với quả bóng, thứ mà họ tranh chấp trong từng pha xử lý như thể đó là lần cuối cùng được chạm vào nó.

Kvaratskhelia là một trong những ngôi sao được Jorge Valdano đánh giá cao ở lượt đi. Ảnh: AFP

Hơn cả thế, đó là ý chí muốn làm thỏa mãn khán giả, muốn chứng tỏ sự can trường. Họ dâng hiến một điều gì đó khác biệt cho những tâm hồn đang hạnh phúc vì được có mặt trong sân đấu đó, được làm chứng nhân cho một trận cầu hiếm thấy. Bóng đá là một trò chơi mà nếu bạn đã trót trao trọn trái tim cho một đội bóng, nghĩa là bạn sẵn sàng... đau khổ vì khoái lạc. Nhưng với tư cách là một khán giả trung lập, không vướng bận cảm xúc với PSG hay Bayern, tôi đã có thể thưởng thức từng phút giây mà không chút âu lo, chỉ có sự tĩnh lặng hiếm hoi của một người quan sát.

Tôi đã "nhâm nhi" sức mạnh tốc độ của chàng trai người Gruzia Kvaratskhelia, với kỹ năng "phanh và rồ ga" đầy biến ảo. Tôi cũng tận hưởng cái cách anh chàng phù thủy có thân hình mảnh khảnh như mây tre người Colombia Luis Diaz cày xới mặt sân từ đầu đến cuối trận. Nếu chúng ta cần sự điềm tĩnh và tư duy chiến lược, đã có Vitinha và Kimmich, hai phong cách điều phối đầy mê hoặc.

Ở mỗi góc sân, luôn có một cầu thủ khao khát trở thành nhân vật chính, đóng góp vào bản hợp xướng tập thể. Những cầu thủ giỏi thì không thiếu, nhưng điều quan trọng là tất cả họ đều dám chấp nhận rủi ro, dám tấn công tổng lực, dám chạy đến kiệt sức, không phải để tồn tại, mà để tìm kiếm điểm ưu. Đó chính là chơi bóng vì vinh quang.

Tôi cảm thấy hổ thẹn vì sự hoài nghi của chính mình, vì cái ý nghĩ rằng bóng đá sẽ trở nên tầm thường do sự thái quá của các phương án phòng ngự. Nhưng chúng ta đã được thưởng lãm một trận đấu với sự nghiêm túc đúng nghĩa: nghiêm túc làm thăng hoa buổi trình diễn bằng một phương thức can trường chứ không bần tiện, với nhận thức rằng không có cuộc phiêu lưu nào mà thiếu vắng rủi ro.

Luis Diaz cũng là cái tên "lọt vào mắt xanh" của Jorge Valdano. Ảnh: Reuters

Bóng đá có thể là một lễ hội huy hoàng, hoặc cũng có thể là một biểu hiện của sự tầm thường dung tục như bất kỳ thói quen nhàm chán nào mà chúng ta muốn trốn thoát. Khi thế giới ngày càng phân tích nhiều hơn, kiểm soát chặt chẽ hơn, thì việc tìm thấy những màn trình diễn ở đẳng cấp này lại càng trở nên khó khăn.

Tại sao tôi lại viết về trận đấu này nhiều ngày sau khi nó đã khép lại? Bởi đó là một trận đấu lịch sử, một trong những trận đấu mà trong đời người, ta chỉ có thể đếm trên đầu ngón tay. PSG và Bayern đại diện cho hai thái cực quyền lực – một bên đang trỗi dậy, một bên đã vững bền. Và quyền lực, đôi khi, luôn đi kèm với sự ngờ vực. Cách tốt nhất để xua tan nó là chơi một thứ bóng đá thần thánh, làm cả thế giới phải ngất ngây.

Trước mắt sẽ là chương thứ hai cho cuộc đối đầu này, và hy vọng nó sẽ xứng tầm với chương đầu. Nhưng nếu không được như vậy thì cũng chẳng sao, bởi trận lượt đi đã nhắc nhở chúng ta một điều cốt lõi, rằng bóng đá chỉ cần sự dấn thân để trở về đúng với bản chất rực rỡ nhất của nó. Giống như mọi lần bước chân vào SVĐ, chúng ta sẽ lại nuôi dưỡng những niềm hy vọng mới. Nhưng lúc này, tôi chỉ muốn nói rằng: "Cứ chơi thong dong đi các chàng trai, các bạn đã hoàn thành sứ mệnh rồi. Các bạn đã dạy cho chúng tôi một bài học về cái đẹp".

Jorge Valdano là cựu tiền đạo vô địch World Cup 1986 cùng tuyển Argentina và từng khoác áo Real Madrid. Sau khi giải nghệ, ông trở thành HLV, CEO, Giám đốc Thể thao, cây bút bình luận sâu sắc về bóng đá và từng trò chuyện với rất nhiều ngôi sao sân cỏ của quá khứ lẫn hiện tại. Valdano được mệnh danh là "triết gia bóng đá" nhờ cách nhìn nhân văn, đề cao giá trị tinh thần hơn là kết quả thuần túy.

Hoàng Thông dịch