Hàng trăm hộ dân khắc khoải chờ nước sạch

Lấy nước ngoài đồng về để sinh hoạt

Dưới cái nắng oi bức, bà Nguyễn Thị Ngân (60 tuổi, ngụ tại thôn Nam Sơn) lom khom xách từng xô nước vừa được bơm lên từ chiếc giếng đào nằm chơi vơi giữa đồng. Đây là nguồn nước sinh hoạt chính của cả gia đình bà suốt nhiều năm qua, bên cạnh lượng nước mưa dự trữ ít ỏi trong bể.

Nhiều năm qua, người dân ở thôn Nam Sơn đang phải sử dụng nguồn nước từ các giếng đào nằm cạnh đồng ruộng để sinh hoạt

ẢNH: PHẠM ĐỨC

Chỉ tay vào chiếc xô nhựa đóng một lớp cặn vàng đục, bà Ngân ngán ngẩm: "Nước lấy từ giếng đào lúc trong, lúc đục, múc lên là ngửi rõ mùi tanh của phèn. Biết là không đảm bảo vệ sinh nhưng không dùng thì lấy gì mà tắm giặt. Việc nấu ăn của người dân trong thôn nhiều năm qua phụ thuộc hoàn toàn vào nước mưa dự trữ, nhưng cũng phải dùng rất dè xẻn".

Theo phản ánh của người dân, toàn thôn Nam Sơn hiện có 560 hộ dân thì có đến hơn 500 hộ lâm vào tình cảnh "khát" nước sạch. Hằng ngày, việc sinh hoạt của hàng nghìn nhân khẩu phụ thuộc hoàn toàn vào 7 giếng khơi công cộng nằm rải rác ngoài đồng ruộng. 

Điều đáng báo động là các giếng khơi này nằm sát vách các khu vực canh tác lúa. Cứ đến mùa vụ, khi người dân phun thuốc bảo vệ thực vật hay thuốc diệt cỏ, nguy cơ các hóa chất độc hại ngấm qua các tầng đất nông và thẩm thấu trực tiếp vào nguồn nước ngầm của giếng làng.

Để tự cứu mình, giải pháp duy nhất của người dân nơi đây là mua vôi bột về rải xuống lòng giếng nhằm khử bớt mùi tanh và làm lắng phèn trước khi bơm về nhà. Tuy nhiên, đây chỉ là cách xử lý thô sơ, mang tính chất tạm thời. Ông Hoàng Văn Đỉu (70 tuổi, thôn Nam Sơn) than thở: "Nhiều nhà trong vùng cũng tính đường khoan giếng ngầm sâu hơn để tìm mạch nước sạch, nhưng ngặt nỗi vùng này cứ khoan lên là nước nhiễm phèn nặng, chẳng thể nào dùng được".

Bao giờ nước sạch về làng?

Chưa có nước sạch, người dân thôn Nam Sơn "đánh liều” đầu tư đường ống dẫn nước từ giếng đào về nhà để sử dụng

ẢNH: PHẠM ĐỨC

Không chỉ nơm nớp lo sợ về nguy cơ bệnh tật từ nguồn nước ô nhiễm, người dân thôn Nam Sơn còn thường xuyên đối mặt với kịch bản "khát nước" mỗi khi mùa khô hạn ập đến. Khi nắng nóng kéo dài, bể chứa nước mưa cũng cạn dần, mực nước trong 7 giếng làng tụt sâu do lượng nước tại các sông ngòi, kênh mương cạn kiệt. Do vậy, người dân khốn khổ khi phải chắt chiu từng giọt nước.

Đặc biệt, do hàm lượng cặn bẩn và tạp chất trong nước từ giếng đào quá cao, các thiết bị gia dụng như máy bơm, đường ống dẫn nước, vòi sen của các gia đình liên tục bị đóng cặn và rỉ sét hư hỏng, đẩy chi phí sinh hoạt của người dân lên cao.

Ông Ngô Đức Trường, Trưởng thôn Nam Sơn, thở dài khi nói về nỗi trăn trở lớn nhất của vùng quê này: "Khát vọng có một giọt nước sạch tập trung là niềm mong mỏi cháy bỏng của bà con từ nhiều năm nay. Dù đã kiến nghị nhiều lần nhưng đến nay chính quyền địa phương vẫn chưa có biện pháp để giải quyết".

Ông Trần Đình Việt, Chủ tịch UBND xã Xuân Lộc, cho hay toàn xã có 13 thôn với hơn 6.000 hộ dân nhưng có 4 thôn gần 4.000 hộ dân vẫn chưa có nước sạch được cấp từ nhà máy nước để sử dụng. Những hộ dân này vẫn đang phải sử dụng nguồn nước từ nước mưa, giếng trời và giếng khoan.

Theo ông Việt, trong năm 2024 - 2025, địa phương cũng đã thực hiện đầu tư dự án nước sạch theo chương trình mục tiêu quốc gia với kinh phí hơn 30 tỉ đồng, cung cấp nước sạch được cho hơn 2.000 hộ dân. Tuy nhiên, do nguồn ngân sách hạn hẹp nên hiện tại vẫn còn nhiều khu vực chưa thể tiếp cận được với hệ thống cấp nước tập trung.

"UBND xã đang đề xuất thực hiện dự án mở rộng mạng lưới cung cấp nước sạch cho các thôn còn lại trên địa bàn, trình Sở NN-MT và các sở, ngành liên quan. Nếu được phê duyệt kinh phí, địa phương sẽ tiến hành đấu nối đường ống cấp nước, cung cấp nguồn nước đảm bảo vệ sinh cho người dân", ông Việt thông tin.