Gan phình to do rối loạn chuyển hóa

TP HCMAnh Quang, 48 tuổi, đau bụng nôn ra chất màu đen, bác sĩ chẩn đoán gan phình to do rối loạn chuyển hóa.

Anh Quang nặng 70 kg không béo phì song ăn kiêng theo chế độ ưu tiên nước ép, hạn chế thịt, cá, tinh bột và chất béo, tập gym cường độ cao gần hai năm. Khi bụng đau, nhịp tim nhanh, nôn ra chất màu đen, anh đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM xét nghiệm cho thấy các chỉ số huyết áp, đường huyết, men gan, mỡ máu tăng cao. Hình ảnh siêu âm hiển thị rõ gan của anh Quang phình to, đường kính 17 cm (đường kính trung bình 13-14 cm), tràn trong ổ bụng.

Bác sĩ chẩn đoán anh mắc tiểu đường type 2, gan nhiễm mỡ độ ba, gan to dẫn đến suy gan trên nền rối loạn chuyển hóa. Sau khi cấp cứu, kiểm soát đường huyết ổn định, người bệnh tiếp tục điều trị tại khoa Nội tiết - Đái tháo đường.

TS.BS Trần Hữu Thanh Tùng, khoa Nội tiết - Đái tháo đường, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết anh Quang bị gan nhiễm mỡ không do rượu, liên quan đến rối loạn chuyển hóa. Mỡ chiếm 20% trọng lượng gan khiến cơ quan này tổn thương, gây ra triệu chứng gan to.

Bác sĩ Tùng kiểm tra sức khỏe của anh Quang. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh

Bác sĩ Tùng nghi ngờ anh Quang bị rối loạn chuyển hóa có thể do sử dụng nhiều nước ép có đường song ăn quá ít đạm, tinh bột và chất béo khiến cơ thể không đủ dinh dưỡng dẫn đến rối loạn hormone và chuyển hóa. Người bệnh tập thể dục cường độ cao nhưng ăn thiếu chất làm cho gan suy yếu. Người bệnh mắc tiểu đường type 2 nhưng không biết dẫn đến không kiểm soát đường huyết - yếu tố khác thúc đẩy rối loạn chuyển hóa khiến gan to bất thường.

Gan là cơ quan nội tạng lớn nhất cơ thể, có chức năng chuyển hóa, đào thải độc tố, sản xuất mật và lưu trữ các chất. Ngoài ra cơ quan này còn có chức năng tổng hợp các yếu tố đông máu, tổng hợp hormone, albumin... Khi gan to, chức năng gan rối loạn và tế bào gan tổn thương lâu ngày làm tăng nguy cơ phá hủy các cấu trúc gan, dẫn đến các biến chứng nguy hiểm như nhiễm trùng não gan (hôn mê gan), xơ gan, suy gan...

Siêu âm ổ bụng kiểm tra tình trạng gan của người bệnh. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh

Bác sĩ chỉ định kiểm soát đường huyết và lipid máu, thiết lập chế độ ăn uống lành mạnh, đảm bảo cung cấp đủ năng lượng cho cơ thể, không kiêng khem quá mức.

Sau một tuần điều trị nội trú, đường huyết của anh Quang kiểm soát ở mức ổn định, men gan về ngưỡng an toàn, gan nhiễm mỡ giảm xuống độ một, kích thước gan đang dần nhỏ lại, còn khoảng 15 cm. Tuy nhiên, người bệnh vẫn phải sử dụng thuốc theo chỉ định của bác sĩ và tái khám thường xuyên để kiểm soát tình trạng gan to.

Bạch Dương

*Tên người bệnh đã được thay đổi

Độc giả gửi câu hỏi về bệnh nội tiết tại đây để bác sĩ giải đáp