Drone ngày càng phổ biến nhưng cũng ngày càng đe dọa an toàn hàng không thương mại ở khắp nơi trên thế giới. Trong đó, Mỹ là nơi máy bay không người lái trở thành nguyên nhân chính gây ra các vụ suýt va chạm trên không nhiều nhất. Hai phần ba số vụ suýt va chạm trên không tại 30 sân bay lớn nhất của Mỹ vào năm 2024 đến từ drone.
Nguy cơ "chạm trán trên không" ngày càng nhiều
Vào tháng 11 năm ngoái, một máy bay thương mại đang hạ cánh xuống sân bay quốc tế San Francisco thì phi hành đoàn phát hiện một máy bay không người lái bên ngoài cửa sổ buồng lái. Khi đó đã quá muộn "để thực hiện hành động né tránh", các phi công cho biết, và chiếc drone đã bay sượt qua kính chắn gió chỉ cách chưa đầy 90m. Một tháng trước, máy bay phản lực đang bay ở độ cao 5.000m gần sân bay quốc tế Miami thì các phi công báo cáo về một "cuộc chạm trán gần" với drone... Tất cả các sự cố đều được phân loại là "suýt va chạm trên không" - bất kỳ sự cố nào trong số đó cũng có thể gây ra hậu quả thảm khốc, theo các chuyên gia an toàn hàng không.
Trong thập kỷ qua, máy bay không người lái chiếm 51% - 122 trong số 240 - các vụ suýt va chạm được báo cáo, theo phân tích của AP.

Chiếc drone bay sát máy bay thương mại gần một sân bay Mỹ
ẢNH: AP
Các vụ suýt va chạm nhiều là do số lượng drone được sử dụng ngày càng tăng. Tính đến năm 2026, có hơn 800.000 drone được đăng ký trong sổ đăng ký drone Mỹ. Máy bay thương mại và drone bắt đầu có những sự cố suýt va chạm vào khoảng năm 2013, khi drone bắt đầu trở nên phổ biến. Các sự cố này tăng mạnh sau đó và vẫn là mối lo ngại về an toàn hiện nay. Càng nhiều drone trên không đồng nghĩa với càng nhiều khả năng xảy ra các cuộc chạm trán nguy hiểm và suýt va chạm giữa drone với máy bay.
Trang web của FAA (Cục Hàng không liên bang Mỹ) nêu rõ: "Người điều khiển drone nên tránh bay gần sân bay vì máy bay có người lái khó có thể nhìn thấy và tránh drone khi đang bay". Đồng thời nhấn mạnh, hãy nhớ rằng người điều khiển drone phải tránh xa máy bay có người lái và chịu trách nhiệm về bất kỳ mối nguy hiểm nào về an toàn do drone của họ gây ra trong môi trường sân bay. Đối với các chuyến bay gần sân bay trong không phận được kiểm soát, người điều khiển drone phải nhận được giấy phép sử dụng không phận trước khi vận hành. Giấy phép sử dụng không phận đi kèm với các giới hạn về độ cao và có thể bao gồm các điều khoản vận hành khác.
Chặn drone bằng cách nào?
Vào tháng 1.2025, nhà sản xuất máy bay không người lái DJI đã quyết định tắt tính năng tự động giới hạn khu vực bay (geofencing), vốn ngăn cản drone bay vào không phận bị hạn chế, và thay thế bằng các bộ dữ liệu từ FAA chỉ đơn thuần cảnh báo người điều khiển drone khi họ bay vào khu vực bị hạn chế. Vấn đề càng phức tạp hơn khi FAA không có hệ thống chuyên dụng nào có thể phát hiện drone mà không gây nhiễu cho máy bay thương mại.
Để ngăn ngừa va chạm, các quy định của FAA yêu cầu phải có sự cho phép đối với các chuyến bay của máy bay không người lái trong không phận được kiểm soát gần sân bay, và một số cơ quan hàng không cũng sử dụng hệ thống phát hiện có thể cảnh báo người điều khiển về sự hiện diện của drone.

Hành khách trên chuyến bay VN1467 đang nằm ở sân bay Cần Thơ khi không thể đáp xuống sân bay Tân Sơn Nhất vào tối qua 11.8
ẢNH: NTT
Số lượng các vụ suýt va chạm hiện nay rất khó xác định chính xác, vì dữ liệu của FAA về các cuộc chạm trán giữa drone và máy bay còn hạn chế và khó xác minh. Cuối cùng, trang web của FAA cho biết, "bất kỳ ai điều khiển máy bay không người lái đều phải chịu trách nhiệm bay theo các hướng dẫn và quy định của FAA. Điều đó có nghĩa là bạn, với tư cách là người điều khiển drone, phải biết các quy tắc trên không, và nơi nào an toàn và không an toàn để bay".
Tuy nhiên, cơ quan này cũng đang thử nghiệm các hệ thống phát hiện và chống lại drone gần sân bay. Trong số các phương pháp đang được xem xét có sử dụng tín hiệu vô tuyến để gây nhiễu hoặc buộc drone phải hạ cánh. Các nhà chức trách cũng đang cân nhắc việc triển khai sóng vi ba công suất cao hoặc tia laser để vô hiệu hóa các thiết bị này. Các chuyên gia cho rằng, FAA và các cơ quan chức năng khác có thể làm nhiều hơn nữa. Họ đề xuất tạo ra một hệ thống tương tự như camera tốc độ trên đường bộ có thể thu thập mã bộ phát đáp của drone và gửi giấy phạt cho người điều khiển qua đường bưu điện. Họ cũng nói FAA nên xem xét các quy định yêu cầu tất cả các nhà sản xuất lập trình thiết bị GPS của drone để ngăn chặn nó bay gần sân bay và các khu vực nhạy cảm khác, một phương pháp được gọi là "khoanh vùng địa lý".

58 minutes ago
6







