Cựu Thứ trưởng Nguyễn Bá Hoan nói có nhận tiền, USD, đồng hồ nhưng xin tòa xem lại 10 tỉ đồng 'quà Tết'

Cựu Thứ trưởng Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội Nguyễn Bá Hoan là người cuối cùng được chủ tọa thẩm vấn trong phiên xét hỏi chiều muộn 18-8.

Theo cáo buộc, ông Hoan cùng các bị cáo tại Cục Quản lý lao động ngoài nước đã gây khó khăn, đặt ra thêm thủ tục, kéo dài thời gian giải quyết hồ sơ để buộc doanh nghiệp đưa tiền. Tổng số tiền các bị cáo bị cáo buộc nhận hối lộ hơn 30 tỉ đồng.

Tại tòa, ông Hoan thừa nhận một phần hành vi nhận tiền, nhưng cho rằng mình không gây khó khăn cho doanh nghiệp và không trực tiếp điều hành Cục Quản lý lao động ngoài nước.

Ông Nguyễn Bá Hoan nói "nhận tiền nhưng hồ sơ vẫn làm đúng”

Trả lời thẩm vấn, ông Hoan cho biết được phân công phụ trách Cục Quản lý lao động ngoài nước từ tháng 4-2021. Trong quá trình công tác, ông “có nghe” về tình trạng cán bộ gây khó khăn, nhũng nhiễu doanh nghiệp nhưng không nhận được đơn thư, tố cáo cụ thể nào.

Theo ông Hoan, tại các cuộc họp với cục trong năm 2021 và 2022, ông đều chỉ đạo hồ sơ đủ điều kiện thì hoàn thiện để trình bộ, hồ sơ chưa đủ điều kiện phải trả doanh nghiệp để bổ sung.

“Thời gian mà bị cáo xử lý thì vẫn đảm bảo theo đúng quy định”, ông Hoan trình bày.

Tuy nhiên chủ tọa đặt vấn đề: Nếu doanh nghiệp không đưa tiền thì hồ sơ vẫn được giải quyết, vậy tại sao ông vẫn nhận tiền?

Chủ tọa Lưu Ngọc Cảnh liên tiếp hỏi lại câu này. Ông Hoan không trả lời thẳng vào câu hỏi, mà chỉ nói ngắn gọn “dạ vâng”.

Ông Hoan khai có những doanh nghiệp nhờ ông tác động để cục giải quyết nhanh thủ tục đưa lao động sang Hàn Quốc làm việc theo diện visa E7. Ông cho biết đã chỉ đạo quy trình phải thực hiện đúng, không thể “làm nhanh” trái quy định.

Sau khi ông ký giấy phép, khoảng một tuần hoặc nửa tháng sau, Cục trưởng Tống Hải Nam lên nói doanh nghiệp có “quà cảm ơn”. Ông Hoan thừa nhận đã cầm tiền.

Theo lời khai của ông Hoan, tổng cộng ông nhận từ Cục trưởng Nam khoảng 900 triệu đồng tiền mặt, một khoản 50 triệu đồng được sử dụng cho buổi liên hoan cuối năm và hai chiếc đồng hồ cũ do ông Nam mua tại Hàn Quốc tặng.

Khi tòa hỏi sau này có nhận thức đây có thể là tiền từ nguồn thu khi cấp giấy phép hay không, ông Hoan đáp: “Vâng”.

Ông cũng thừa nhận ba lần cầm tổng cộng 5,7 tỉ đồng liên quan đến việc cấp phép cho doanh nghiệp là tiền hối lộ.

“Cái này cơ quan điều tra đã làm việc và bị cáo xác nhận là tiền nhận hối lộ”, ông Hoan nói.

10 tỉ đồng “quà Tết” hay tiền hối lộ?

Ông Hoan băn khoăn với cáo buộc là khoản tiền khoảng 10 tỉ đồng nhận vào các dịp lễ, Tết.

Cựu Thứ trưởng phân trần đây là tiền doanh nghiệp đến thăm hỏi, chúc Tết, xuất phát từ quan hệ giữa doanh nghiệp với bộ và cục. Ông cho rằng việc doanh nghiệp tặng quà dịp lễ, Tết là “truyền thống văn hóa”.

Chủ tọa hỏi ông có biết doanh nghiệp đưa tiền nhằm mục đích gì không. Ông Hoan trả lời doanh nghiệp nói là để cảm ơn, tạo mối quan hệ và “không đặt yêu cầu gì”.

Khi chủ tọa hỏi có phải tạo mối quan hệ để sau này có việc thì được giúp hay không, ông Hoan thừa nhận: “Thì khả năng nó đều thế cả”.

Tổng cộng, ông Hoan xác nhận số tiền đã nhận và khai trong quá trình điều tra là hơn 16 tỉ đồng. Tuy nhiên ông cho rằng không thể xem toàn bộ khoản tiền này là tiền hối lộ.

“Bị cáo có ba lần nhận hối lộ... tổng số 5 tỉ 750 triệu đồng. Còn số tiền bị cáo nhận những ngày lễ, Tết thì bị cáo không cho rằng là nhận hối lộ”, ông Hoan trình bày.

Cựu Thứ trưởng phân trần thêm rằng "các lãnh đạo khác đều nhận quà doanh nghiệp thân thiết, đó là truyền thống văn hóa", và xin tòa "xem xét lại" khoản tiền nhận hối lộ bị quy kết.

“Nghe” chuyện nhũng nhiễu nhưng không biết “giấy phép con”

Đối với cáo buộc cấp dưới “vẽ” thêm thủ tục để gây khó doanh nghiệp, ông Hoan cho rằng mình không biết cụ thể.

Theo ông, năm 2024, Cục trưởng Tống Hải Nam có xin ý kiến bằng miệng về việc xây dựng quy trình đối với thủ tục liên quan lao động sang Hàn Quốc theo diện E7. Tuy nhiên ông Nam không báo cáo chi tiết nội dung, nên ông Hoan không nắm được đây là một quy trình “trái luật”.

Ông Hoan giải thích thời điểm đó mình đang tập trung xây dựng Luật Bảo hiểm xã hội mới nên “không sâu sát quyết liệt”.

Ông thừa nhận thủ tục này khiến các doanh nghiệp đưa lao động đi Hàn Quốc gặp thêm khó khăn, nhưng cho rằng cục đưa ra nhằm kiểm soát số lượng lao động, trong bối cảnh thị trường Hàn Quốc “nóng”.

Theo ông Hoan, trước đó có 6 công ty đưa 794 người sang Hàn Quốc không đăng ký, sau đó bị phía Hàn Quốc trả về. Cục phải phối hợp giải quyết, yêu cầu doanh nghiệp trả lại tiền cho người lao động.

Từ đó ông cho rằng việc kiểm soát hồ sơ, số lượng lao động là cần thiết để phù hợp với hạn ngạch Hàn Quốc cấp.

Dù vậy khi hội đồng xét xử hỏi thẳng ông có biết cấp dưới gây khó khăn, kéo dài thời gian xử lý hồ sơ để doanh nghiệp phải đưa tiền hay không, ông Hoan thừa nhận từng nghe dư luận phản ánh.

Ông nói sau khi nghe những thông tin này đã chỉ đạo cục phải giải quyết hồ sơ đúng quy định, đủ điều kiện thì trình bộ, không đủ điều kiện phải trả lại doanh nghiệp để hoàn thiện.

Hội đồng xét xử tiếp tục đặt vấn đề doanh nghiệp là đơn vị kinh doanh, không thể tự nhiên bỏ tiền ra nếu không có mục đích.

Trước câu hỏi này, ông Hoan thừa nhận việc nhận tiền là sai và cho rằng “nhận thức của bị cáo chưa đúng”.

Theo ông Hoan, sau khi bị bắt hai ngày, gia đình đã vay mượn để nộp lại 15,8 tỉ đồng. Cộng với 999 triệu đồng và số ngoại tệ bị thu giữ tại phòng làm việc, ông cho rằng đã khắc phục hậu quả nhiều hơn số tiền bị cáo buộc nhận hối lộ và đề nghị được nhận lại phần tiền dư để gia đình trả nợ.