Châu Âu ngày càng phụ thuộc vào nhà máy Trung Quốc

Ngày càng nhiều công ty châu Âu duy trì hoặc thậm chí mở rộng chuỗi cung ứng tại Trung Quốc để duy trì khả năng cạnh tranh trên toàn cầu.

Ngày 27/5, Phòng Thương mại và Công nghiệp Liên minh châu Âu tại Trung Quốc công bố khảo sát với gần 300 công ty thành viên. Trong đó, gần một phần ba cho biết đang tăng sản xuất tại Trung Quốc. 37% khẳng định không thay đổi chiến lược chuỗi cung ứng trong 2 năm qua.

68% trả lời rằng sẽ vẫn ở lại hoặc mở rộng sản xuất tại Trung Quốc. Chỉ 7% cho biết sẽ chuyển nhà máy ra nước khác hoặc lập cơ sở sản xuất ở nơi khác thay thế.

"Chúng tôi không nhận thấy có xu hướng giảm rủi ro ở đây. Dữ liệu thậm chí cho thấy các công ty châu Âu ngày càng phụ thuộc nhiều hơn vào Trung Quốc, để có nguồn cung ứng và nơi sản xuất cho sản phẩm của họ", Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp của Liên minh châu Âu tại Trung Quốc Jens Eskelund cho biết.

Công nhân trong nhà máy của Volkswagen tại An Huy (Trung Quốc) tháng 2/2026. Ảnh: Reuters

Trung Quốc hiện chiếm khoảng 28% sản lượng hàng hóa sản xuất toàn cầu, bất chấp các chính sách thuế nhập khẩu từ Mỹ và Liên minh châu Âu (EU). EU được cho là đang tăng cường giám sát các hoạt động thương mại của Trung Quốc.

Chi phí là một trong những lý do chính khiến các công ty châu Âu tăng sản xuất tại Trung Quốc, khảo sát cho biết. Chi phí lao động thấp đã giúp nước này trở thành trung tâm sản xuất toàn cầu. Tuy nhiên, khi các nhà máy đối mặt với tình trạng thiếu lao động, nhiều doanh nghiệp đang nhanh chóng đẩy mạnh tự động hóa.

"Dù vẫn thấp, chi phí lao động hiện gần như không còn quan trọng nữa nhờ tự động hóa. Sự khác biệt về mức độ tự động hóa so với 2 năm trước thực sự lớn. Giờ đây, bạn gần như không còn nhìn thấy công nhân nữa", Denis Depoux - Giám đốc Roland Berger, công ty hỗ trợ thực hiện khảo sát trên, cho biết. Depoux nói rằng dù tự động hóa ban đầu có thể tốn kém hơn con người, về lâu dài các nhà máy có thể sản xuất nhanh hơn.

Hãng xe điện Trung Quốc Nio từng cho biết một trong các nhà máy tại Trung Quốc của họ vận hành với 941 robot. Nhà máy này có thể hoạt động hoàn toàn tự động trên nhiều dòng xe cùng lúc mà không cần công nhân. Mô hình này vì thế cho phép nhà máy vận hành liên tục 24/7.

Trong tháng 3, Roland Berger ra báo cáo có tên "Lợi thế về chi phí và tốc độ của Trung Quốc: Hồi chuông cảnh tỉnh cho các công ty phương Tây". Trong đó, họ nhận xét hệ sinh thái sản xuất nội địa của Trung Quốc có lợi thế tiếp cận giá năng lượng công nghiệp và nguyên liệu thô thấp hơn. Báo cáo còn cho biết việc đàm phán giá hàng quý với nhà cung cấp cùng các khoản trợ cấp có chọn lọc từ chính phủ thường giúp sản phẩm Trung Quốc tiếp cận thị trường toàn cầu sớm hơn và với chi phí thấp hơn nhiều.

Khoảng ba phần tư doanh nghiệp EU tại Trung Quốc cho biết các cơ sở sản xuất của họ tại nước này hiệu quả hơn so với nơi khác. "Hầu hết ngành công nghiệp hiện nay có ít nhất một đối thủ Trung Quốc, hoặc một đối thủ quốc tế đang tận dụng chuỗi cung ứng của Trung Quốc. Vì vậy, tôi cho rằng trong nhiều ngành, nếu muốn cạnh tranh về giá và chất lượng, doanh nghiệp cần trở thành một phần của chuỗi cung ứng Trung Quốc", Eskelund nói.

Hà Thu (theo CNBC)