Cách phòng ngừa bệnh xương khớp

Vận động hợp lý, kiểm soát cân nặng, điều chỉnh tư thế, dinh dưỡng khoa học, chủ động thăm khám có thể giúp giảm nguy cơ mắc các bệnh lý xương khớp.

Nhiều người chỉ đi khám khi đau gối, cứng khớp hoặc đi lại khó khăn, trong khi thoái hóa khớp thường âm thầm tiến triển trong nhiều năm. Khi xuất hiện triệu chứng, sụn khớp đã bị bào mòn đáng kể.

Theo bác sĩ Hoàng Quyết Tiến, Trung tâm Thông tin Y khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, phòng ngừa từ sớm là cách hiệu quả để bảo vệ khớp và duy trì khả năng vận động lâu dài. Duy trì cân nặng hợp lý và tập luyện đều đặn có thể giúp làm chậm tiến triển của bệnh.

Vận động hợp lý

Duy trì vận động với khoảng 20-30 phút mỗi ngày để giữ độ linh hoạt, dẻo dai cho khớp và tăng cường sức mạnh cơ xương khớp, nhất là cơ đùi và cơ mông, từ đó giảm tải áp lực lên khớp gối. Việc tập luyện nên được duy trì đều đặn, bắt đầu với cường độ thấp và tăng dần, kết hợp kéo giãn để hạn chế chấn thương. Cần khởi động đầy đủ trước khi tập và mang thiết bị bảo vệ giúp ngăn ngừa chấn thương.

Vận động thường xuyên, đúng cách giúp cải thiện sức khỏe, nâng cao sự linh hoạt, dẻo dai cho các khớp. Ảnh: Xuân Ngọc

Kiểm soát cân nặng

Thừa cân, béo phì làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh lý xương khớp, đặc biệt ở khớp gối và cột sống, do áp lực kéo dài lên bề mặt sụn khớp. Kiểm soát cân nặng là cách giảm đáng kể áp lực lên khớp, đặc biệt là khớp gối khi vận động. Theo bác sĩ Tiến, người thừa cân giảm 1% cân nặng có thể giảm khoảng 2% nguy cơ phải thay khớp gối.

Tránh tư thế sai

Các tư thế sai trong sinh hoạt hàng ngày cũng ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe xương khớp. Các thói quen như xách đồ nặng lệch một bên, ngồi vẹo lưng hoặc cúi đầu lâu khi dùng điện thoại khiến khớp chịu tải sai trục trong thời gian dài. Việc duy trì tư thế đúng và vận động, thay đổi tư thế sau mỗi 30-60 phút và phân bổ trọng lượng đều hai bên khi mang vác... giúp giảm nguy cơ tổn thương xương khớp.

Dinh dưỡng khoa học

Chế độ ăn cân bằng với đủ protein, canxi, vitamin D, acid béo và rau xanh giúp giảm viêm khớp, ngăn chặn quá trình khởi phát thoái hóa khớp. Hạn chế thực phẩm nhiều dầu mỡ, đường, rượu bia... có thể làm gia tăng phản ứng viêm, thúc đẩy tiến triển của nhiều bệnh lý xương khớp.

Bổ sung các hoạt chất thiên nhiên như collagen type II không biến tính, collagen peptide thủy phân, eggshell membrane (màng vỏ trứng), chondroitin sulfate, turmeric toot (tinh chất nghệ) có thể hỗ trợ điều hòa miễn dịch, nuôi dưỡng sụn khớp, giảm viêm và duy trì độ linh hoạt của khớp.

Kiểm soát bệnh nền

Các bệnh lý nền như tiểu đường, gout và rối loạn chuyển hóa làm tăng rõ rệt nguy cơ tổn thương xương khớp. Nhiều nghiên cứu cho thấy người mắc tiểu đường có nguy cơ thoái hóa khớp cao hơn so với người bình thường. Trong khi đó, béo phì làm tăng nguy cơ thoái hóa khớp gối lên tới 2-3 lần. Gout cũng là yếu tố quan trọng khi gây lắng đọng tinh thể tại khớp, dẫn đến viêm và phá hủy cấu trúc khớp theo thời gian. Vì vậy, việc kiểm soát các bệnh lý nền và cân nặng đóng vai trò quan trọng trong phòng ngừa.

Bác sĩ Tiến khuyến nghị, người có biểu hiện đau khớp kéo dài, cứng khớp buổi sáng hoặc giảm khả năng vận động nên đi khám sớm thay vì tự dùng thuốc, nhằm phát hiện nguyên nhân và can thiệp kịp thời.

Đình Diệu