Ai nên kiểm tra chức năng thận định kỳ?

Người mắc tiểu đường, tăng huyết áp, có người thân mắc bệnh thận hoặc dùng thuốc điều trị kéo dài nên kiểm tra chức năng thận định kỳ, dù chưa có biểu hiện bất thường.

Chức năng thận có thể suy giảm trong thời gian dài mà không gây biểu hiện rõ rệt. Đến khi xuất hiện các triệu chứng như phù, mệt mỏi hoặc tiểu bất thường, nhiều trường hợp bệnh đã tiến triển sang giai đoạn muộn. Vì vậy, việc kiểm tra chức năng thận định kỳ có ý nghĩa quan trọng.

Theo ThS.BS Nguyễn Quang Huy, Khoa Nội thận - Lọc máu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, không phải mọi người đều cần tầm soát bệnh thận thường xuyên. Một số nhóm người có nguy cơ cao nên thực hiện các xét nghiệm như creatinine máu, eGFR và albumin niệu giúp phát hiện tổn thương thận từ giai đoạn sớm, ngay cả khi vẫn cảm thấy khỏe mạnh.

Người bệnh tiểu đường

Tiểu đường là nguyên nhân hàng đầu gây bệnh thận mạn. Đường huyết cao kéo dài có thể làm tổn thương các cầu thận, khiến chức năng lọc suy giảm theo thời gian. Người mắc tiểu đường nên kiểm tra định kỳ các chỉ số như creatinine máu, eGFR và albumin niệu theo hướng dẫn của bác sĩ để phát hiện sớm biến chứng thận.

Bác sĩ tư vấn tầm soát chức năng thận cho người bệnh. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh

Người bệnh tăng huyết áp

Huyết áp cao kéo dài có thể làm tổn thương các mạch máu nhỏ nuôi thận, ảnh hưởng đến khả năng lọc máu. Ngược lại, khi chức năng thận suy giảm, huyết áp cũng có xu hướng tăng và khó kiểm soát hơn. Theo dõi chức năng thận định kỳ giúp phát hiện sớm các biến chứng và điều chỉnh điều trị kịp thời.

Có tiền sử bệnh thận

Người từng bị tổn thương thận cấp, viêm cầu thận, hội chứng thận hư, sỏi thận tái phát hoặc các bệnh lý thận khác có nguy cơ tiến triển thành bệnh thận mạn cao hơn người bình thường. Dù bệnh đã ổn định, người bệnh vẫn cần tái khám và theo dõi chức năng thận theo chỉ định.

Tiền sử gia đình mắc bệnh thận

Nếu trong gia đình có người mắc bệnh thận mạn, bệnh thận đa nang hoặc các bệnh thận di truyền khác, nguy cơ mắc bệnh cũng cao hơn. Khám định kỳ giúp phát hiện những bất thường về chức năng thận ngay từ giai đoạn sớm, cả khi chưa có triệu chứng.

Người bệnh tim mạch

Tim và thận có mối liên hệ chặt chẽ. Người bị suy tim, bệnh mạch vành hoặc từng đột quỵ thường có nguy cơ suy giảm chức năng thận cao hơn do những thay đổi về tuần hoàn và các bệnh lý nền. Kiểm tra định kỳ giúp bác sĩ đánh giá toàn diện tình trạng sức khỏe và xây dựng kế hoạch điều trị phù hợp.

Dùng thuốc dài hạn

Một số thuốc như thuốc chống viêm giảm đau không steroid (NSAIDs), một số kháng sinh, thuốc cản quang hoặc thuốc điều trị ung thư có thể ảnh hưởng đến chức năng thận nếu sử dụng kéo dài hoặc không đúng chỉ định. Những người phải điều trị bằng các thuốc này trong thời gian dài nên được theo dõi chức năng thận định kỳ để phát hiện sớm các tác dụng không mong muốn.

Người trên 60 tuổi

Chức năng thận có xu hướng suy giảm theo tuổi. Bên cạnh đó, người lớn tuổi thường đồng thời mắc tăng huyết áp, tiểu đường hoặc bệnh tim mạch nên nguy cơ mắc bệnh thận cũng cao hơn. Khám sức khỏe định kỳ giúp phát hiện sớm các bất thường trước khi bệnh gây triệu chứng hoặc biến chứng nghiêm trọng.

Bác sĩ Huy cho biết kiểm tra chức năng thận thường bao gồm xét nghiệm creatinine máu để tính eGFR, xét nghiệm nước tiểu nhằm phát hiện albumin niệu và các chỉ định chẩn đoán hình ảnh khi cần thiết. Việc kiểm tra được thực hiện tùy theo từng nhóm nguy cơ, bệnh lý nền và chỉ định của bác sĩ.

Người thuộc nhóm nguy cơ cao nên khám theo lịch hẹn của bác sĩ, không nên chờ đến khi xuất hiện các dấu hiệu như phù, tiểu bất thường, tăng huyết áp khó kiểm soát hay mệt mỏi kéo dài mới đi kiểm tra. Phát hiện sớm giúp điều trị hiệu quả hơn, bảo tồn chức năng thận và giảm nguy cơ tiến triển đến suy thận mạn.

Thu Giang