6 nhóm trẻ nào có nguy cơ dậy thì sớm

1 day ago 15

Quảng Cáo
0943778078

Trẻ thừa cân, béo phì, mắc bệnh lý nội tiết, tiếp xúc với hóa chất có nguy cơ dậy thì sớm hơn bình thường.

Dậy thì là giai đoạn cơ thể chuyển từ trẻ em sang trưởng thành với sự phát triển của cơ quan sinh dục, thay đổi nội tiết và tăng trưởng nhanh về chiều cao. Dậy thì sớm ở bé gái là phát triển tuyến vú trước 8 tuổi hoặc có kinh nguyệt trước 9 tuổi; ở bé trai là tinh hoàn to lên trước 9 tuổi hoặc xuất hiện sớm các đặc điểm sinh dục thứ phát.

ThS.BS Đỗ Tiến Sơn, Khoa Nhi, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, cho biết không phải mọi trường hợp dậy thì sớm đều xác định được nguyên nhân. Nhận biết sớm các nhóm nguy cơ giúp gia đình theo dõi, đưa trẻ đi khám kịp thời để hạn chế ảnh hưởng đến chiều cao và sức khỏe. Dưới đây là những nhóm trẻ có nguy cơ cao.

Trẻ có người thân từng dậy thì sớm

Yếu tố di truyền có vai trò nhất định trong thời điểm bắt đầu dậy thì. Nếu cha mẹ hoặc anh chị em từng dậy thì sớm, trẻ có khả năng gặp tình trạng tương tự cao hơn so với những trẻ khác. Gia đình có tiền sử dậy thì sớm nên theo dõi sát những thay đổi về chiều cao, cân nặng, dấu hiệu phát triển sinh dục của trẻ.

Trẻ thừa cân, béo phì

Đây là một trong những nhóm nguy cơ phổ biến nhất hiện nay, đặc biệt ở bé gái. Mỡ cơ thể không chỉ là nơi dự trữ năng lượng mà còn tham gia sản xuất các hormone có thể thúc đẩy quá trình dậy thì diễn ra sớm hơn.

Trẻ béo phì có xu hướng xuất hiện các dấu hiệu dậy thì sớm hơn trẻ có cân nặng bình thường. Chế độ ăn dư thừa năng lượng, ít vận động và tăng cân kéo dài làm gia tăng nguy cơ này.

Trẻ mắc một số bệnh lý nội tiết hoặc thần kinh

Một số bệnh lý có thể kích hoạt quá trình dậy thì sớm như u vùng dưới đồi, u tuyến yên, tổn thương não, dị tật bẩm sinh ở hệ thần kinh trung ương hoặc từng xạ trị, phẫu thuật vùng não. Các bệnh lý ở tuyến thượng thận, buồng trứng, tinh hoàn hoặc rối loạn nội tiết cũng có thể khiến cơ thể sản xuất hormone sinh dục sớm bất thường.

Trẻ từng tiếp xúc với hormone từ bên ngoài

Việc sử dụng hoặc tiếp xúc kéo dài với các sản phẩm chứa estrogen hoặc testosterone có thể ảnh hưởng đến nội tiết của trẻ. Nguồn tiếp xúc có thể đến từ thuốc điều trị, kem bôi, gel hormone hoặc thực phẩm chức năng chứa hormone.

Cha mẹ không nên tự ý cho trẻ dùng các sản phẩm quảng cáo giúp tăng chiều cao, tăng cân hay phát triển thể chất khi chưa có chỉ định của bác sĩ.

Trẻ tiếp xúc nhiều với các chất gây rối loạn nội tiết

Một số hóa chất trong môi trường được cho là có khả năng ảnh hưởng đến hoạt động của hormone nếu tiếp xúc trong thời gian dài. Chúng có thể tồn tại trong nhựa, thuốc trừ sâu, mỹ phẩm hoặc một số sản phẩm tiêu dùng. Bác sĩ Sơn khuyến cáo gia đình nên hạn chế để trẻ tiếp xúc không cần thiết với những nguồn hóa chất này.

Trẻ gái có nguy cơ cao hơn trẻ trai

Dậy thì sớm gặp ở bé gái nhiều hơn bé trai. Phần lớn trường hợp ở bé gái là dậy thì sớm trung ương vô căn, tức không tìm thấy nguyên nhân rõ ràng.

Ngược lại, dậy thì sớm ở bé trai ít gặp hơn nhưng tỷ lệ liên quan đến bệnh lý thực thể cao hơn. Vì vậy, khi bé trai xuất hiện các dấu hiệu dậy thì trước 9 tuổi, phụ huynh cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được đánh giá nguyên nhân.

Cha mẹ nên đưa trẻ đi khám khi có dấu hiệu phát triển tuyến vú, mọc lông mu, lông nách, tăng kích thước tinh hoàn, dương vật, nổi mụn, có mùi cơ thể, vỡ giọng sớm. Bác sĩ có thể chỉ định khám lâm sàng kết hợp chụp X-quang tuổi xương, siêu âm, xét nghiệm hormone hoặc chụp cộng hưởng từ khi cần để xác định nguyên nhân.

Trẻ dậy thì sớm không được phát hiện và điều trị đúng thời điểm có thể khiến sụn tăng trưởng đóng sớm, thấp khi trưởng thành. Trẻ có thể gặp áp lực tâm lý, tự ti hoặc khó hòa nhập do cơ thể phát triển không tương đồng với bạn cùng lứa.

Cha mẹ không nên tự đánh giá trẻ chỉ dựa trên một dấu hiệu đơn lẻ hoặc tự ý dùng thuốc, thực phẩm chức năng để can thiệp. Trẻ có dấu hiệu nghi ngờ dậy thì sớm cần được khám để xác định nguyên nhân và lựa chọn hướng theo dõi hoặc điều trị phù hợp.

Thúy Hạnh

Độc giả gửi câu hỏi về bệnh trẻ em tại đây để được bác sĩ giải đáp

Read Entire Article