Những 'góa phụ đen' bị cáo buộc trục lợi từ lính Nga tử trận

Giới chức Nga cáo buộc nhiều "góa phụ đen" cố tình kết hôn chóng vánh với binh sĩ sắp tham chiến ở Ukraine, nhằm hưởng tiền tuất khi họ tử trận.

Khi quân đội Nga thông báo cha của Maria trúng đạn trên chiến trường ở Ukraine và qua đời sau đó do vết thương quá nặng, cô không thể giấu vẻ bàng hoàng. Cô không chỉ không hay biết chuyện cha mình, ông Yury, 59 tuổi, đã nhập ngũ, mà còn sốc hơn khi nghe tin ông đã kết hôn chỉ hai ngày trước lúc ra trận.

"Tôi vẫn chưa thể tin nổi chuyện gì đã xảy ra", Maria nói bên bàn ăn trong căn hộ nhỏ ở St. Petersburg. "Mới đầu, tôi nghĩ mọi thứ chỉ là một giấc mơ. Ngay cả bây giờ, thỉnh thoảng tỉnh dậy tôi vẫn nghĩ mình vừa nằm mơ. Nhưng mọi chuyện lại là sự thật".

Maria, sống ở St. Petersburg, chỉ biết cha mình đã đăng ký tham gia chiến trường ở Ukraine sau khi nhận thông báo ông đã tử trận. Ảnh: CNN

Mẹ kế kém cha Maria 22 tuổi và cô cũng chưa bao giờ gặp mặt hay nghe cha nhắc tới trước đây. Dù vậy, với tư cách là vợ của Yuri, người phụ nữ này nghiễm nhiên trở thành người thừa kế hợp pháp và được hưởng khoản tiền tuất của ông.

Khi một lính Nga tử trận, người thân của họ sẽ nhận được khoản hỗ trợ một lần tối thiểu 5 triệu ruble (khoảng 64.000 USD) từ quân đội. Đây là khoản tiền nhằm giúp các tân binh yên tâm rằng nếu điều tồi tệ nhất xảy ra, người thân họ ở hậu phương vẫn sẽ được chăm lo.

Tuy nhiên, ngày càng có nhiều mối lo ngại rằng chính sách này đang bị kẻ gian lợi dụng, những kẻ mà giới chức và truyền thông nhà nước Nga gọi là "góa phụ đen". Họ dụ dỗ những người lính chóng vánh kết hôn trước khi ra trận, rồi "hớt tay trên" tiền tuất nếu người chồng mới cưới thiệt mạng trên chiến trường, tước đi quyền lợi của những thân nhân khác.

Những đám cưới trên giường bệnh

Dư luận Nga năm ngoái rúng động với vụ một y tá làm việc tại bệnh viện quân y bị phát hiện đã lần lượt kết hôn với 5 thương binh nặng được cô chăm sóc tại bệnh xá. Những người lính này đều qua đời vì thương tích quá nặng và toàn bộ số tiền tuất đều thuộc về nữ y tá trên. Cô đã bị sa thải khỏi bệnh viện sau khi sự việc vỡ lở.

Đây là hành vi trục lợi đánh đúng vào điểm nhức nhối của xã hội Nga, nơi hệ lụy từ cuộc xung đột kéo dài tại Ukraine đang tác động ngược trở lại đời sống hậu phương.

Khi những tổn thất về người cùng các đòn tập kích gây tổn thất nặng nề của Ukraine ngay trên lãnh thổ Nga không ngừng gia tăng, làn sóng lên án những "góa phụ đen" trở nên dữ dội hơn bao giờ hết, đòi hỏi chính quyền phải có biện pháp.

"Gia đình của những người tham chiến cần được bảo vệ trước những 'góa phụ đen', những kẻ lừa đảo qua điện thoại và những kẻ săn mồi nhắm vào người đã nhận được tiền tuất", nghị sĩ Nga Leonid Slutsky nhấn mạnh, cho rằng đây đáng lẽ nên bị coi là tội phạm.

Những lời khuyên nhẫn tâm

Tấm biển quảng cáo ca ngợi một thành viên thuộc lực lượng vũ trang Nga với dòng chữ "Niềm tự hào nước Nga!' trên đường phố Moskva hồi tháng 4. Ảnh: Reuters

Sau khi phát động chiến dịch tại Ukraine hồi tháng 2/2022, giới chức Nga đã tích cực vận động tân binh lập gia đình, tạo điều kiện cho họ đăng ký kết hôn mà không cần chờ thời gian thông báo theo quy định, tổ chức các lễ cưới tập thể, dường như nhằm gắn kết hậu phương và tiếp thêm động lực chiến đấu cho binh sĩ.

Kết hôn với binh sĩ, nhất là những tân binh sắp ra trận, thậm chí còn được coi là một trong những con đường ngắn nhất giúp các cô gái có nhà, có đất tại Nga.

Trong video podcast được quay tại thành phố Tomsk thuộc vùng Siberia của Nga hồi năm ngoái, nhà môi giới bất động sản Marina Orlova đã đưa ra lời khuyên nhẫn tâm đến mức giật mình cho những ai đang muốn mua nhà.

Khi được hỏi những phụ nữ 30 tuổi lấy tiền đâu để mua nhà, Orlova trả lời: "Hãy lấy một người đàn ông đang tham chiến ở Ukraine, đến lúc anh ta tử trận thì cô ôm trọn 8 triệu ruble (khoảng 102.000 USD)".

"Dạo này nhiều phụ nữ mua được căn hộ giá rẻ kiểu đó lắm. Kinh doanh cả đấy", Orlova nói thêm.

Người môi giới này sau đó bị truy tố, nhận án phạt lao động công ích dài hạn và buộc phải xin lỗi các binh sĩ cùng vợ của họ.

Làn sóng phẫn nộ

Tòa án Nga cũng đã can thiệp vào những sự việc gây chú ý khác, như vụ tranh chấp ồn ào trước công chúng giữa mẹ của một binh sĩ Nga đến từ thành phố Ryazan, miền trung đất nước, với người phụ nữ địa phương mà anh gặp gỡ và kết hôn trong một đợt nghỉ phép ngắn ngày từ mặt trận.

Trong thời gian nghỉ phép, người lính Georgy Kostyrko làm quen với Angelina Varyukhina qua mạng và 10 ngày sau quyết định kết hôn với cô, ngay trước khi trở lại đơn vị.

Theo lời mẹ Kostyrko, người vợ mới của anh không lâu sau đã đăng ảnh và video thân mật bên những người đàn ông khác lên mạng xã hội, khiến con trai bà phải nộp đơn xin ly hôn. Nhưng anh đã tử trận trước khi hoàn tất thủ tục, biến người vợ thành người thụ hưởng hợp pháp khoản tiền tuất.

Lính Nga tại thành phố Mariupol vào tháng 4/2022. Ảnh: AFP

Varyukhina phản bác, tuyên bố cáo buộc mà mẹ chồng đưa ra chỉ là chiêu trò nhằm bôi nhọ danh dự của cô và cô cùng chồng đã hòa giải sau khi xảy ra mâu thuẫn. Varyukhina cho biết những hình ảnh cô chụp cùng người đàn ông khác trên mạng chỉ nhằm làm Georgy ghen.

Tư cách người thân hợp pháp để hưởng tiền tuất của Varyukhina cuối cùng bị tòa án hủy bỏ, nhưng vụ bê bối đã thổi bùng làn sóng phẫn nộ trong dư luận Nga.

Vấn nạn "góa phụ đen" đã được thảo luận công khai trên truyền hình nhà nước Nga và quốc hội nước này đang nỗ lực tìm phương án pháp lý để giải quyết. Đảng Dân chủ Tự do Nga đã đề xuất lên Duma Quốc gia dự luật phạt tù tối đa 10 năm người có hành vi kết hôn giả với quân nhân để trục lợi.

Tuy nhiên, họ cũng thừa nhận một thực tế rằng rất khó để chứng minh được động cơ trục lợi của các "góa phụ đen" tại phiên tòa.

Vũ Hoàng (Theo CNN, Moscow Times, Bash News)