Y tế Côn Đảo 'biến hóa' sau một năm TP HCM luân phiên bác sĩ

Sau một năm TP HCM luân phiên bác sĩ ra Côn Đảo, nhiều bệnh nhân nặng được cấp cứu, phẫu thuật tại chỗ, người suy thận có thể chạy thận ngay trên đảo.

12 năm phải rời Côn Đảo vào đất liền chạy thận ba lần mỗi tuần, bà Minh, 66 tuổi, nay có thể trở về quê nhà và lọc máu ngay trên đảo. Phát hiện suy thận từ năm 2014, vợ chồng bà từng vào TP HCM thuê trọ để điều trị. Từ tháng 5, Đơn vị Thận nhân tạo tại Trung tâm Y tế Quân dân y Côn Đảo hoạt động với sự hỗ trợ của Bệnh viện Thống Nhất, bà Minh là một trong những bệnh nhân đầu tiên chạy thận.

Câu chuyện của bà Minh cho thấy một thay đổi rõ nét của y tế Côn Đảo sau một năm được tăng cường bác sĩ chuyên khoa từ TP HCM.

Sau khi Côn Đảo trở thành đơn vị hành chính của TP HCM, từ tháng 9/2025, Sở Y tế thành phố bắt đầu luân phiên bác sĩ giỏi từ các bệnh viện tuyến cuối đến Trung tâm Y tế Quân dân y Côn Đảo. Mỗi đợt kéo dài một tháng, đến nay đã có 13 đợt với 101 lượt bác sĩ tham gia.

Trung tâm có quy mô 60 giường, phục vụ khoảng 14.000 dân thường trú cùng hàng trăm nghìn lượt du khách mỗi năm. Trước đây, trung tâm còn thiếu nhân lực chuyên khoa, hạn chế về khả năng triển khai kỹ thuật cao và xử trí ca bệnh nặng, nhiều trường hợp phải chuyển vào đất liền.

Sau khi chương trình luân phiên được triển khai, lượng người đến khám tăng từ khoảng 80 lên hơn 150 lượt mỗi ngày, số điều trị nội trú tăng 75%. Các bác sĩ luân phiên không chỉ bổ sung nhân lực mà còn chuyển giao kỹ thuật, hỗ trợ xử trí bệnh lý phức tạp. Sau một năm, Côn Đảo đã triển khai phẫu thuật nội soi, xử trí chấn thương nặng, tổn thương mạch máu - thần kinh, điều trị người bệnh đột quỵ trong "thời gian vàng".

Nhiều trường hợp nguy kịch như sốc phản vệ, ngạt nước, viêm tụy cấp, viêm phổi phải thở máy, hen nặng, toan ceton do đái tháo đường được cấp cứu, điều trị thành công. Các bác sĩ cũng phẫu thuật thành công trường hợp chấn thương hàm mặt, xử trí tổn thương mạch máu - thần kinh phức tạp ngay tại đảo. Trong những trường hợp phù hợp, người bệnh có thể được hội chẩn với chuyên gia tuyến cuối và điều trị tại chỗ thay vì lập tức chuyển vào đất liền.

Các y bác sĩ tuyến cuối phẫu thuật cho bệnh nhân tại Trung tâm Y tế Quân dân y Côn Đảo. Ảnh: Bệnh viện cung cấp

Khả năng điều trị cũng thể hiện qua hoạt động khám chữa bệnh. Trong 7 tháng đầu năm 2026, Trung tâm ghi nhận 19.292 lượt khám ngoại trú, tăng 5.298 lượt so với cùng kỳ năm trước. Số người bệnh điều trị nội trú đạt 525, tăng 327 trường hợp; 140 ca phẫu thuật được thực hiện, tăng 72 ca, hơn gấp đôi cùng kỳ.

Đưa Đơn vị Thận nhân tạo vào hoạt động từ tháng 5 là một dấu mốc quan trọng. Người bệnh suy thận mạn tại Côn Đảo nay có thể lọc máu định kỳ ngay trên đảo thay vì phải vào đất liền. Đơn vị cũng có thể phục vụ du khách cần tiếp tục chạy thận trong thời gian lưu trú.

Theo Giám đốc Sở Y tế TP HCM Tăng Chí Thượng, giá trị lâu dài của chương trình không chỉ là đưa bác sĩ từ đất liền ra đảo mà giúp đội ngũ tại chỗ từng bước làm chủ thêm kỹ thuật, xử trí nhiều tình huống phức tạp. Một năm luân phiên mới là bước đầu. Mục tiêu lâu dài là nâng năng lực y tế tại chỗ để người dân có thể được cấp cứu, phẫu thuật và điều trị ngay tại quê nhà khi điều kiện chuyên môn cho phép.

Với bà Minh, thay đổi ấy được đo bằng một khoảng cách rất cụ thể, từ những chuyến đi hàng chục km để chạy thận xuống còn chưa đầy 2 km. Với người bệnh cấp cứu, đó có thể là những giờ phút quý giá được giữ lại để điều trị.

Lê Phương