Vì sao nắng nóng có thể gây liệt dây thần kinh số 7?

Thay đổi nhiệt độ đột ngột, nhiệt độ cao làm tăng nguy cơ nhiễm virus, có thể làm tổn thương dây thần kinh số 7, gây méo miệng, yếu liệt nửa mặt.

Liệt dây thần kinh số 7 ngoại biên (liệt mặt) thường liên quan đến tình trạng viêm và phù nề dây thần kinh trong ống xương chật hẹp. BS.CKI Nguyễn Hữu Khánh, Trung tâm Khoa học Thần kinh, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết vào mùa nắng nóng, nguy cơ này có xu hướng gia tăng do nhiều yếu tố cộng hưởng.

Sự chênh lệch nhiệt độ đột ngột giữa môi trường bên ngoài và không gian điều hòa là yếu tố phổ biến. Khi đi từ ngoài trời nắng gắt vào phòng lạnh sâu, đặc biệt khi để luồng gió điều hòa hoặc quạt thổi trực tiếp vào vùng mặt, các mạch máu nuôi dây thần kinh có thể co thắt bất thường. Điều này làm giảm tưới máu, khiến dây thần kinh dễ bị tổn thương và phù nề, từ đó dẫn đến liệt mặt.

Thời tiết nắng nóng cũng là thời điểm một số loại virus phát triển mạnh, trong đó có virus herpes simplex - tác nhân liên quan đến nhiều trường hợp liệt dây thần kinh số 7. Khi cơ thể mệt mỏi, mất nước, suy giảm miễn dịch do nắng nóng kéo dài, virus dễ tái hoạt động, gây viêm dây thần kinh mặt.

Thói quen sinh hoạt trong mùa nóng như tắm khuya, tắm ngay khi cơ thể còn nhiều mồ hôi, để quạt, máy lạnh thổi trực tiếp vào mặt khi ngủ có thể khiến vùng dây thần kinh bị nhiễm lạnh cục bộ. Sự thay đổi nhiệt độ này ảnh hưởng đến quá trình dẫn truyền thần kinh, gây ra các triệu chứng như méo miệng, nhắm mắt không kín, chảy nước mắt hoặc tê bì nửa mặt.

Theo bác sĩ Khánh, liệt dây thần kinh số 7 thường khởi phát đột ngột nhưng nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng cách, đa số người bệnh có thể hồi phục tốt. Một số trường hợp điều trị muộn có thể để lại di chứng co cứng cơ mặt, mất cân đối khuôn mặt kéo dài.

Người bệnh liệt dây thần kinh số 7 được điện xung kích thích cơ mặt, duy trì trương lực cơ và phục hồi vận động. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh

Phác đồ điều trị thường dùng thuốc kháng viêm để giảm viêm, phù nề và chèn ép dây thần kinh. Bác sĩ có thể phối hợp thuốc kháng virus khi nghi ngờ. Người bệnh cần bảo vệ mắt bên liệt bằng nước mắt nhân tạo, băng che khi ngủ để tránh tổn thương giác mạc. Vật lý trị liệu như tập vận động cơ mặt, điện xung nhẹ, massage đúng kỹ thuật góp phần phục hồi chức năng. Lưu ý người bệnh không tự ý châm cứu hay xoa bóp mạnh.

Để phòng ngừa, bác sĩ khuyến cáo mỗi người cần hạn chế thay đổi nhiệt độ đột ngột, không để gió lạnh thổi trực tiếp vào mặt, nhất là lúc ngủ. Sau khi làm việc, ngoài trời nắng, nên nghỉ ngơi cho cơ thể ổn định nhiệt độ trước khi tắm. Uống đủ nước, duy trì dinh dưỡng hợp lý, ngủ đủ giấc giúp tăng cường sức đề kháng.

Khi xuất hiện các dấu hiệu như méo miệng, yếu cơ mặt một bên, khó nhắm mắt, nói khó hoặc ăn uống bị rơi vãi, người bệnh cần đến cơ sở y tế có chuyên khoa thần kinh càng sớm càng tốt để được chẩn đoán và điều trị kịp thời, tránh biến chứng lâu dài.

Trọng Nghĩa

Độc giả gửi câu hỏi về bệnh thần kinh tại đây để bác sĩ giải đáp