Vai trò của dinh dưỡng trong chăm sóc người bệnh ung thư

Dinh dưỡng lâm sàng đóng vai trò rất quan trọng trong việc giúp người bệnh ung thư duy trì thể chất và có thêm điều kiện theo đuổi trọn vẹn liệu trình điều trị, theo TS.BS. Lưu Ngân Tâm.

Thông tin được bác sĩ chia sẻ tại hội thảo "Phòng chống ung thư: Cần bước đột phá toàn diện", diễn ra tại TP HCM mới đây. Theo hội thảo, đối với nhiều người bệnh ung thư, thử thách không chỉ đến từ cuộc chiến với khối u mà còn từ tình trạng suy giảm thể chất trong suốt quá trình điều trị.

TS.BS. Lưu Ngân Tâm, Chủ tịch Hội Nuôi dưỡng đường tĩnh mạch và đường tiêu hóa Việt Nam, kiêm Chủ tịch Hội Dinh dưỡng lâm sàng TP HCM cho biết, trước khi bắt đầu điều trị, có khoảng 40-85% người bệnh ung thư tại Việt Nam đã gặp tình trạng suy dinh dưỡng hoặc suy mòn. Theo bác sĩ, đây không chỉ là vấn đề dinh dưỡng đơn thuần mà cần được xem là một yếu tố tiên lượng quan trọng trong điều trị ung thư.

Đơn cử, trường hợp một bệnh nhân nam ngoài 50 tuổi được chẩn đoán ung thư gan - mật - tụy từng nhập viện trong tình trạng suy dinh dưỡng nặng sau một thời gian chỉ ăn gạo lứt, muối mè và sử dụng các loại lá theo công thức truyền miệng "bỏ đói khối u". Khi nhập viện, thể trạng suy kiệt khiến người bệnh chưa đủ điều kiện để phẫu thuật. Sau khi được bác sĩ tư vấn và triển khai can thiệp dinh dưỡng phù hợp, bệnh nhân đã cải thiện thể trạng để đủ điều kiện được phẫu thuật.

Bác sĩ Lưu Ngân Tâm cho biết, ngay từ giai đoạn sớm, khối u có thể làm gia tăng tiêu hao năng lượng và thúc đẩy mất khối cơ. Trong khi đó, các tác dụng không mong muốn của điều trị như chán ăn, buồn nôn hay viêm loét niêm mạc có thể tiếp tục ảnh hưởng đến khả năng ăn uống, làm gia tăng nguy cơ suy dinh dưỡng. Nếu kéo dài, tình trạng này có thể dẫn đến sụt cân, suy giảm thể trạng và ảnh hưởng đến chất lượng sống.

Việc chỉ sử dụng chỉ số BMI đơn lẻ có thể bỏ sót tới 50% trường hợp suy dinh dưỡng. Vì vậy, việc đánh giá dinh dưỡng không nên chỉ dừng ở cân nặng hay BMI. Người bệnh cần được sàng lọc nguy cơ, đánh giá đầy đủ tình trạng dinh dưỡng và can thiệp phù hợp từ sớm để giảm nguy cơ suy dinh dưỡng trong quá trình điều trị.

TS.BS. Lưu Ngân Tâm phát biểu tại hội thảo "Phòng chống ung thư: Cần bước đột phá toàn diện". Ảnh: BTC

Theo chuyên gia, ba dấu hiệu người bệnh cần đặc biệt lưu ý gồm sụt cân, giảm lượng ăn và suy giảm sức cơ. Những tín hiệu này cảnh báo người bệnh có thể đang đối mặt với nguy cơ suy dinh dưỡng hoặc mất cơ trong quá trình điều trị.

Nhiều nghiên cứu cho thấy tình trạng suy mòn và mất khối cơ liên quan đến nguy cơ gia tăng độc tính điều trị, tăng biến chứng, kéo dài thời gian hồi phục và làm suy giảm chất lượng sống. Trong một số trường hợp, người bệnh có thể phải giảm liều hoặc gián đoạn điều trị do thể trạng không còn đủ khả năng đáp ứng các liệu pháp điều trị.

Vì vậy, mục tiêu của can thiệp dinh dưỡng không chỉ là giúp người bệnh ăn đủ mà còn hướng đến duy trì khối cơ và thể trạng trong suốt hành trình điều trị. Theo chuyên gia, người bệnh cần được đảm bảo đủ năng lượng, protein và các vi chất dinh dưỡng cần thiết. Trong một số trường hợp, nhân viên y tế có thể cân nhắc bổ sung các dưỡng chất chuyên biệt để hỗ trợ sức khỏe khối cơ.

Bên cạnh dinh dưỡng, vận động phù hợp cũng góp phần duy trì sức khỏe khối cơ ở người bệnh ung thư. Theo TS.BS. Lưu Ngân Tâm, người bệnh nên duy trì mức độ vận động phù hợp với thể trạng hiện tại.

Theo các chuyên gia, điều trị ung thư ngày nay không chỉ tập trung vào việc kiểm soát bệnh mà còn hướng đến mục tiêu giúp người bệnh duy trì thể trạng, khả năng vận động và chất lượng sống trong suốt hành trình điều trị. Trong bối cảnh đó, Abbott đồng hành các chuyên gia y tế, cơ sở điều trị và các đối tác trong các hoạt động cập nhật kiến thức khoa học, chia sẻ kinh nghiệm thực hành và nâng cao nhận thức về vai trò của dinh dưỡng lâm sàng trong chăm sóc người bệnh ung thư.

Ông Douglas Kuo, Phó chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Abbott Việt Nam, Australia và New Zealand (thứ ba từ trái sang) - đại diện Abbott nhận hoa từ Thứ trưởng Bộ Y tế và Tổng biên tập báo Tiền Phong, ghi nhận sự đồng hành của Abbott và các đối tác tại hội thảo. Ảnh: BTC

Với nhiều thập niên hoạt động trong lĩnh vực dinh dưỡng y học, Abbott phát triển các giải pháp dinh dưỡng chuyên biệt dành cho những nhu cầu dinh dưỡng khác nhau. Trong đó, ProSure là sản phẩm dinh dưỡng chuyên biệt dành cho người bệnh ung thư, cung cấp năng lượng, protein và các dưỡng chất phù hợp với nhu cầu dinh dưỡng trong quá trình điều trị. Sản phẩm thuộc danh mục giải pháp dinh dưỡng y học của Abbott, hướng đến hỗ trợ chăm sóc dinh dưỡng theo khuyến nghị của nhân viên y tế.

Bên cạnh đó, Ensure Gold với công thức chứa HMB kết hợp đạm chất lượng cao hỗ trợ sức khỏe khối cơ, YBG (beta-glucan từ nấm men) cùng các dưỡng chất khác giúp tăng cường hệ miễn dịch. Sự kết hợp này góp phần hỗ trợ duy trì thể trạng tổng thể và đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng của người sử dụng.

Bên cạnh các giải pháp dinh dưỡng, Abbott cũng phối hợp cộng đồng y khoa thúc đẩy việc chia sẻ kiến thức và thực hành dựa trên bằng chứng khoa học, góp phần nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của chăm sóc toàn diện trong điều trị ung thư. Những nỗ lực này phản ánh cam kết lâu dài của Abbott trong việc giúp nhiều người sống khỏe mạnh hơn và hỗ trợ người bệnh hơn trên hành trình chăm sóc sức khỏe của mình, đóng góp vào mục tiêu nâng cao sức khỏe cộng đồng và xây dựng một Việt Nam khỏe mạnh hơn.

Kim Anh