49 minutes ago
2
CÓ CHỨNG CHỈ NGOẠI NGỮ VẪN CHỌN THI ĐỂ XÉT TUYỂN
Số liệu thống kê sau khi kết thúc đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT của Bộ GD-ĐT cho thấy năm 2026 có khoảng 1,2 triệu thí sinh (TS) đăng ký dự thi, thì chỉ hơn 8.000 em đăng ký miễn thi ngoại ngữ, chiếm chưa đến 0,7%. So với những năm trước, năm nay số lượng này giảm "sốc", bởi có năm TS đăng ký miễn thi môn ngoại ngữ lên tới 67.000 em.
Học sinh TP.HCM trong giờ học tiếng Anh. Năm nay số thí sinh cả nước đăng ký miễn thi ngoại ngữ tốt nghiệp THPT chưa đến 0,7%, giảm nhiều so với các năm trước
ẢNH: NHẬT THỊNH
Thạc sĩ Nguyễn Thanh Hải, Hiệu trưởng Trường THPT Trương Định, Đồng Tháp, cho biết: "Nếu năm 2025 trường có khoảng 20 em thì năm nay không có em nào đăng ký. Các em có chứng chỉ vẫn chọn thi để xét tuyển".
Thầy Nguyễn Hùng Khương, Hiệu trưởng Trường THPT Ernst Thälmann (TP.HCM), cũng thông tin năm trước có 10 học sinh (HS) đăng ký miễn thi ngoại ngữ thì năm nay chỉ có 1. Theo cô Đinh Hồ Mỹ Ngọc, Hiệu trưởng Trường THPT Trần Văn Kiết (Vĩnh Long), trường cũng có một số em có chứng chỉ ngoại ngữ (CCNN) nhưng không em nào đăng ký miễn thi.
Lý giải về việc này, thạc sĩ Nguyễn Thanh Hải nhận định có 2 nguyên nhân. Thứ nhất, chính sách xét tốt nghiệp và xét tuyển ĐH thay đổi. Từ năm 2025 IELTS 4.0 hoặc CCNN tương đương không còn được quy đổi thành 10 điểm trong xét tốt nghiệp. Năm nay, trong xét tuyển ĐH, CCNN không còn nhiều lợi thế như trước. Các em chỉ được cộng tối đa 1,5 điểm vào tổng điểm xét tuyển, hoặc được quy đổi sang điểm môn ngoại ngữ theo quy định của mỗi trường chứ không được cùng lúc vừa quy đổi vừa cộng điểm.
Thứ hai, một số trường ĐH không còn dùng CCNN để xét tuyển độc lập mà bắt buộc phải có điểm thi để xét tuyển hoặc kết hợp với các tiêu chí khác như điểm thi tốt nghiệp THPT, điểm học bạ hay kết quả đánh giá năng lực. "Nếu như vẫn còn nhiều lợi thế như mọi năm, HS có CCNN thường chọn miễn thi vì không cần thi ngoại ngữ vẫn được 10 điểm trong xét tốt nghiệp, và vẫn có thể xét tuyển vào nhiều trường ĐH bằng chứng chỉ", thạc sĩ Hải nhận định.
Tương tự, thầy Khương cũng cho rằng số lượng HS sử dụng CCNN để miễn thi giảm chủ yếu do quy chế xét tuyển ĐH năm 2026 thay đổi. "TS chỉ được sử dụng chứng chỉ theo một trong 2 hình thức: quy đổi sang điểm hoặc cộng điểm khuyến khích (tối đa 1,5 điểm trên thang 30), không được áp dụng đồng thời cả hai như trước. Bên cạnh đó, một số trường ĐH hiện nay vẫn sử dụng điểm thi tốt nghiệp THPT để xét tuyển, không quy đổi CCNN quốc tế, nên các em lựa chọn dự thi môn ngoại ngữ để tăng cơ hội xét tuyển và đảm bảo phù hợp với nhiều phương thức tuyển sinh khác nhau", thầy Khương cho biết.
Ngoài ra, theo lãnh đạo các trường THPT, TS có năng lực ngoại ngữ thì thường thi sẽ đạt điểm cao, lúc đó các em vẫn được cộng điểm trong tổ hợp xét tuyển nên nhiều em vẫn không chọn miễn thi ngoại ngữ.
Thí sinh làm hồ sơ đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT năm 2026
ảnh: Đào Ngọc Thạch
HỢP LÝ KHI ĐIỀU CHỈNH CHÍNH SÁCH
Kỳ tuyển sinh những năm trước, Thanh Niên từng có nhiều loạt bài phản ánh những bất cập của chính sách tuyển sinh, trong đó CCNN như một tấm vé ưu tiên với nhiều quyền lợi khiến TS vùng sâu, vùng xa, TS không có điều kiện tài chính để học và thi CCNN quốc tế chịu nhiều thiệt thòi; đồng thời đưa ra những đề xuất thay đổi để đảm bảo công bằng cho mọi TS.
Tiến sĩ Trần Hữu Duy, Phó hiệu trưởng Trường ĐH Đà Lạt, nhận định sự thay đổi của Bộ GD-ĐT từ năm 2025, đặc biệt là năm nay, đối với CCNN trong xét tốt nghiệp và xét ĐH là hoàn toàn đúng đắn.
Cùng quan điểm, thạc sĩ Nguyễn Thị Kim Phụng, Phó giám đốc Trung tâm tuyển sinh và quan hệ doanh nghiệp Trường ĐH Tài chính - Marketing, cho rằng việc giảm lợi thế của CCNN trong xét tuyển ĐH, đồng thời bỏ quy đổi IELTS 4.0 và tương đương thành điểm 10 trong xét tốt nghiệp, về cơ bản là một điều chỉnh hợp lý nhằm hướng đến sự công bằng hơn trong tiếp cận giáo dục.
"Trước đây, khi CCNN được ưu tiên lớn, vô hình trung tạo ra khoảng cách giữa nhóm TS có điều kiện kinh tế, có thể đầu tư học và thi IELTS/TOEFL, với nhóm TS ở vùng sâu, vùng xa hoặc điều kiện hạn chế. Việc điều chỉnh chính sách giúp giảm bớt lợi thế mang tính điều kiện, đưa mặt bằng đánh giá về gần hơn với năng lực học tập thực tế của đa số TS", thạc sĩ Phụng chia sẻ.
Thạc sĩ, nghiên cứu sinh Châu Thế Hữu, giảng viên Trường ĐH Ngoại ngữ - Tin học TP.HCM, cũng cho rằng đây là sự điều chỉnh đúng đắn, hướng đến sự công bằng trong tuyển sinh với TS ở vùng sâu, vùng xa. "Bên cạnh đó, khuyến khích HS phải chú trọng nhiều hơn vào chương trình THPT vốn mang tính toàn diện và phổ cập hơn. Về mặt quản lý giáo dục, điều này cũng giúp hạn chế tình trạng "lạm phát" trong luyện thi chứng chỉ vốn mập mờ và khó kiểm soát về chất lượng lẫn trình độ của nơi giảng dạy", thạc sĩ Hữu cho hay.
Điểm thi phản ánh quá trình học liên tục, chuẩn hóa đầu vào
Tiến sĩ Trần Hữu Duy cho rằng điểm thi sẽ phản ánh chính xác hơn năng lực của TS trong toàn bộ quá trình học phổ thông.
Theo thạc sĩ Nguyễn Thị Kim Phụng, thực tế thời gian qua cho thấy việc CCNN được quá nhiều lợi thế trong xét tuyển đã dẫn đến xu hướng chạy đua lấy chứng chỉ trong một bộ phận HS. Điều này kéo theo nguy cơ học lệch, học tủ, thậm chí xuất hiện những vấn đề về tính trung thực trong thi cử ở một số nơi. Nếu những yếu tố này không được kiểm soát tốt, việc sử dụng CCNN như tiêu chí chính trong xét tuyển có thể ảnh hưởng đến chất lượng đầu vào. "Xu hướng nhiều trường ĐH không còn sử dụng CCNN như một tiêu chí xét tuyển độc lập mà yêu cầu bắt buộc có điểm thi tốt nghiệp môn ngoại ngữ cũng phản ánh mong muốn chuẩn hóa đầu vào", thạc sĩ Phụng nhận định.
Thạc sĩ, nghiên cứu sinh Nguyễn Minh Trí, Giám đốc Chương trình ngôn ngữ Anh Trường ĐH Hoa Sen, cũng khẳng định khi có lợi thế quá lớn, CCNN không còn đơn thuần là điểm cộng mà có thể làm lệch định hướng học tập của HS. "Ngoài ra, CCNN là kết quả tại một thời điểm nhất định, TS có thể thi lại nhiều lần nếu có điều kiện tài chính. Trong khi đó, điểm học tập phổ thông và điểm thi tốt nghiệp phần nào phản ánh quá trình học tập liên tục hơn, tạo ra mặt bằng đánh giá đồng bộ hơn, dễ so sánh TS trên cùng một hệ quy chiếu", thạc sĩ Trí nêu quan điểm.
Theo thạc sĩ Châu Thế Hữu, trong bối cảnh "bão" luyện thi IELTS và các chứng chỉ liên quan, vấn đề chất lượng đầu vào được các trường ĐH chú trọng. Việc thi IELTS dù có được tổ chức quy củ, bảo mật nhưng quá trình học, dạy học, thi của TS còn nhiều bất cập. "Có tình trạng học vẹt, học tủ, gian lận thi cử, học chắp vá, thiếu hệ thống… khiến những gì tiếp thu trong quá trình đó gần như không sử dụng được. Điều này ảnh hưởng nhiều đến chất lượng đầu vào của các trường, nhất là các trường có ngành đào tạo hoàn toàn bằng tiếng Anh", thạc sĩ Hữu cho hay.
Chính vì thế, các trường ĐH đang hướng đến việc lựa chọn điểm thi tốt nghiệp để chất lượng đầu vào có thể đồng đều và ổn định hơn, cũng như kỳ vọng sinh viên có thể dùng những kiến thức đã học từ chương trình phổ thông vào việc học tập ở bậc ĐH thuận lợi hơn.
"CCNN vẫn là một trong những minh chứng có giá trị về năng lực ngoại ngữ. Tuy nhiên, chính sách của Bộ GD-ĐT cho thấy chúng ta đang nhìn nhận nó như một công cụ hỗ trợ học tập trong bối cảnh toàn cầu hóa, chứ không phải chỉ cần có chứng chỉ là gần như chắc chắn có lợi thế vượt trội khi vào ĐH", thạc sĩ Trí chia sẻ.
