3 hours ago
3
Trong báo cáo mới đây của Chính phủ gửi Quốc hội về kết quả thực hiện các mục tiêu quốc gia về bình đẳng giới năm 2025. Kết quả cho thấy nhiều chuyển biến tích cực, song cũng chỉ ra những yếu tố "đảo chiều" đòi hỏi công tác về bình đẳng giới cần điều chỉnh để phù hợp hơn.
Tổng số người có hành vi bạo lực gia đình năm 2025 là 2.038 người, giảm 231 người so với năm 2024. Tuy nhiên, phân tích về tỷ lệ cho thấy nữ giới gây bạo lực gia đình có chiều hướng tăng (263 người, tăng 5 người). Nam giới gây bạo lực gia đình dù vẫn chiếm phần đa nhưng đã giảm (1.775 người, giảm 236 người).
Phụ nữ gây ra bạo lực gia đình nhưng... không biết
Luật sư - tiến sĩ Nguyễn Thị Thúy Hường, Phó chủ tịch Trung tâm Trọng tài thương mại luật gia Việt Nam (VLCAC), Giám đốc Công ty luật THR cho biết: "Pháp luật Việt Nam không phân biệt nam giới hay nữ giới trong việc xác định ai là người thực hiện hành vi bạo lực gia đình hay ai là nạn nhân của bạo lực gia đình. Người gây ra hành vi bạo lực gia đình có thể là nam hay nữ và nạn nhân của bạo lực gia đình có thể là nam, cũng như có thể là nữ".
Luật sư - tiến sĩ Nguyễn Thị Thúy Hường
Ảnh: THR
Khoản 1 điều 2 luật Phòng, chống bạo lực gia đình 2022 (có hiệu lực từ ngày 1.7.2023) có quy định về khái niệm bạo lực gia đình như sau: Bạo lực gia đình là hành vi cố ý của thành viên gia đình gây tổn hại hoặc có khả năng gây tổn hại về thể chất, tinh thần, tình dục, kinh tế đối với thành viên khác trong gia đình.
"Trong quá trình hành nghề luật sư và tham gia tư vấn nhiều vụ liên quan đến hôn nhân và gia đình, cũng như trong nhiều buổi nói chuyện tư vấn pháp luật cho cộng đồng dưới nhiều hình thức, tôi nhận thấy tình trạng phụ nữ gây bạo lực gia đình với tỷ lệ không nhiều. Tuy nhiên vẫn có những trường hợp phụ nữ có hành vi bạo lực gia đình nhưng họ không biết là họ đang thực hiện hành vi này", luật sư Thuý Hường chia sẻ.
Nam giới được cho là "phái mạnh" vì thế, hành vi bạo lực của họ thường đến từ những hành động trực tiếp gây thương tích như đấm, đá… Tuy nhiên, bạo lực gia đình do nữ giới gây ra thường có thể đến từ nhiều khía cạnh như xúc phạm nhân phẩm, lăng mạ, chì chiết hay thậm chí là kiểm soát tài sản nhằm khiến chồng bị lệ thuộc về mặt vật chất...
Vợ lăng mạ, xúc phạm nhân phẩm các thành viên trong nhà là hành vi bạo lực gia đình
Ảnh minh họa: AI
Một số hành vi bạo lực gia đình (quy định trong luật Phòng, chống bạo lực gia đình 2022) mà phụ nữ dễ thực hiện là:
- Lăng mạ, chì chiết hoặc hành vi cố ý khác xúc phạm danh dự, nhân phẩm của thành viên gia đình mình (điểm b khoản 1).
- Kiểm soát tài sản, thu nhập của thành viên gia đình nhằm tạo ra tình trạng lệ thuộc về mặt vật chất, tinh thần hoặc các mặt khác (điểm o khoản 1).
- Tiết lộ hoặc phát tán thông tin về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân và bí mật gia đình của thành viên gia đình nhằm xúc phạm danh dự, nhân phẩm (điểm h khoản 1).
Những mẩu chuyện nhỏ nhưng vấn đề lớn
Luật sư Thúy Hường phân tích, thói quen của phụ nữ thường mặc định mình là tay hòm chìa khóa. Do vậy, họ nắm giữ và kiểm soát toàn bộ tài sản, thu nhập của gia đình, nhất là thu nhập của chồng, dẫn đến người chồng bị lệ thuộc về mặt tài chính.
Có người vợ còn tự hào khoe với mọi người rằng toàn bộ tài chính của gia đình chị ấy nắm hết, người chồng không được giữ gì cả, cần gì thì chị ấy đưa cho. Nhưng chị ấy thường xuyên không chấp nhận những lời đề nghị chi tiền của chồng, dù những khoản chi rất hợp lý như: xăng xe, biếu quà cho cha mẹ, người thân trong những dịp quan trọng. Điều này khiến cho người chồng cảm thấy như bị giam cầm trong cuộc hôn nhân của mình.
Trường hợp khác, có một chị thường đem tất tần tật chuyện bực bội, tức giận với chồng và gia đình chồng đem bêu riếu lên trên mạng. Điều này dẫn đến sự tổn thương của người chồng và những vết rạn nứt trong gia đình chồng.
Không chỉ có hành vi bạo lực với chồng, nhiều chị em còn tác động đến con cái trong quá trình dạy dỗ con. Ví dụ, nhiều phụ nữ la hét, quát tháo, có hành vi sử dụng vũ lực đánh con của mình.
Luật sư Thúy Hường cho biết từng chứng kiến cảnh một người phụ nữ trẻ quát nạt, tát vào mặt đứa con nhỏ khoảng 5 tuổi của chị ấy, tại một siêu thị. Lúc đó, nữ luật sư cũng lên tiếng về việc chị ấy không được thực hiện hành vi đánh con như vậy. Sau khi được góp ý, người mẹ kéo con đi và tiếp tục la hét, chửi mắng con.
"Người lớn thường nhân danh tình thương để quát mắng, thậm chí là đánh đập trẻ. Những hành vi tưởng chừng như bình thường theo góc nhìn của người thực hiện là những hành vi bạo lực gia đình theo quy định của luật Phòng, chống bạo lực gia đình 2022", nữ luật sư chia sẻ.
Căn cứ theo điều 3 luật Phòng, chống bạo lực gia đình (có hiệu lực từ ngày 1.7.2023) quy định hành vi bạo lực gia đình.
1. Hành vi bạo lực gia đình bao gồm:
a) Hành hạ, ngược đãi, đánh đập, đe dọa hoặc hành vi cố ý khác xâm hại đến sức khỏe, tính mạng;
b) Lăng mạ, chì chiết hoặc hành vi cố ý khác xúc phạm danh dự, nhân phẩm;
c) Cưỡng ép chứng kiến bạo lực đối với người, con vật nhằm gây áp lực thường xuyên về tâm lý;
d) Bỏ mặc, không quan tâm; không nuôi dưỡng, chăm sóc thành viên gia đình là trẻ em, phụ nữ mang thai, phụ nữ đang nuôi con dưới 36 tháng tuổi, người cao tuổi, người khuyết tật, người không có khả năng tự chăm sóc; không giáo dục thành viên gia đình là trẻ em;
đ) Kỳ thị, phân biệt đối xử về hình thể, giới, giới tính, năng lực của thành viên gia đình;
e) Ngăn cản thành viên gia đình gặp gỡ người thân, có quan hệ xã hội hợp pháp, lành mạnh hoặc hành vi khác nhằm cô lập, gây áp lực thường xuyên về tâm lý;
g) Ngăn cản việc thực hiện quyền, nghĩa vụ trong quan hệ gia đình giữa ông, bà và cháu; giữa cha, mẹ và con; giữa vợ và chồng; giữa anh, chị, em với nhau;
h) Tiết lộ hoặc phát tán thông tin về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân và bí mật gia đình của thành viên gia đình nhằm xúc phạm danh dự, nhân phẩm;
i) Cưỡng ép thực hiện hành vi quan hệ tình dục trái ý muốn của vợ hoặc chồng;
k) Cưỡng ép trình diễn hành vi khiêu dâm; cưỡng ép nghe âm thanh, xem hình ảnh, đọc nội dung khiêu dâm, kích thích bạo lực;
l) Cưỡng ép tảo hôn, kết hôn, ly hôn hoặc cản trở kết hôn, ly hôn hợp pháp;
m) Cưỡng ép mang thai, phá thai, lựa chọn giới tính thai nhi;
n) Chiếm đoạt, hủy hoại tài sản chung của gia đình hoặc tài sản riêng của thành viên khác trong gia đình;
o) Cưỡng ép thành viên gia đình học tập, lao động quá sức, đóng góp tài chính quá khả năng của họ; kiểm soát tài sản, thu nhập của thành viên gia đình nhằm tạo ra tình trạng lệ thuộc về mặt vật chất, tinh thần hoặc các mặt khác;
p) Cô lập, giam cầm thành viên gia đình;
q) Cưỡng ép thành viên gia đình ra khỏi chỗ ở hợp pháp trái pháp luật.
2. Hành vi quy định tại khoản 1 điều này được thực hiện giữa người đã ly hôn; người chung sống như vợ chồng; người là cha, mẹ, con riêng, anh, chị, em của người đã ly hôn, của người chung sống như vợ chồng; người đã từng có quan hệ cha mẹ nuôi và con nuôi với nhau cũng được xác định là hành vi bạo lực gia đình theo quy định của Chính phủ.
