Tương lai ngành cà phê: Cần công thức 'phối trộn' giữa hai thế hệ

Trong thế giới của những tách cà phê đậm đà hương vị, có một sự thật ít ai biết đang diễn ra ở "thượng nguồn": những cánh đồng cà phê đang già đi theo đúng nghĩa đen.

Theo báo cáo của Ủy ban châu Âu, hiện nay chưa đầy 5% nông dân trồng cà phê trên toàn thế giới dưới 35 tuổi. Tại nhiều nơi, tuổi trung bình của người trồng cà phê lên đến 60 tuổi.

Với thế hệ sau này, nhất là Gen Z, rời xa đồng ruộng là điều không khó hiểu: công việc thì vất vả, thu nhập lại bấp bênh.

Thế nhưng, với những người trẻ dấn thân với ngành nông nghiệp nói chung và cây cà phê nói riêng, dù không sở hữu sự dày dạn kinh nghiệm hay sức bền cam chịu như cha mẹ, họ lại mang đến một làn gió mới bằng tư duy sáng tạo, khả năng thích ứng linh hoạt với các xu hướng toàn cầu và sự nhạy bén công nghệ của thế hệ số.

Khi người trẻ nghĩ khác

Không chọn lặp lại lối canh tác quen thuộc của thế hệ trước, những người trẻ như anh Agung (Indonesia) lựa chọn một lối đi riêng dựa trên góc nhìn của thời đại số.

Theo RRI.co.id (cổng thông tin thuộc Đài phát thanh quốc gia Indonesia), nhận thấy tiềm năng khổng lồ từ nhu cầu tiêu thụ cà phê đang bùng nổ, Agung đã quyết định tiếp quản và phát triển trang trại rộng hơn 4ha của gia đình theo một hướng đi hoàn toàn mới.

Trong khi cha mẹ chỉ bán hạt cà phê thô cho thương lái, Agung chọn làm chủ chuỗi giá trị. Anh áp dụng các phương pháp chế biến sau thu hoạch hiện đại, đặc biệt là anaerobic (lên men kỵ khí) để tạo ra cà phê đặc sản có giá trị cao.

Không chỉ dừng lại ở việc canh tác, Agung còn tận dụng Instagram và các trang web thương mại điện tử để tiếp thị sản phẩm, kết nối trực tiếp với thị trường quốc tế qua hệ thống thanh toán PayPal, xuất khẩu thành công sang Malaysia và Nhật Bản.

Trong khi đó, chị Julia Peixoto Peters, thế hệ nối tiếp thứ ba trong một gia đình làm cà phê tại Brazil, từng ám ảnh khi thấy cha mẹ mình hoàn toàn bị động trước sự thao túng của giá cà phê thế giới.

Vì vậy, Julia đã tự đi học kỹ thuật thử nếm (cupping) và đánh giá chất lượng để đưa sản phẩm của mình vào thị trường đặc sản, nơi tên của chính người nông dân được in trân trọng trên bao bì.

Chia sẻ trên Coffee Intelligence, Julia nói việc kết nối trực tiếp với thị trường tiêu thụ và đưa tên người trồng lên bao bì sản phẩm là cách để "làm cho nghề nông ngầu trở lại".

Đi tìm sự phối trộn hoàn hảo

Sự khác biệt lớn nhất giữa thế hệ cũ và người trẻ, đặc biệt là Gen Z, nằm ở khái niệm agripreneur (nông nghiệp + doanh nhân).

Theo báo The Manila Times, thay vì cạnh tranh ở những mảng có biên lợi nhuận thấp, nông dân trẻ được khuyến khích tập trung vào các sản phẩm đặc sản phục vụ cho các nhà rang xay thủ công.

Tương lai của ngành cà phê có lẽ không nằm ở việc phủ nhận cách làm cũ, mà ở sự giao thoa: kinh nghiệm bám đất của thế hệ cha anh kết hợp với tư duy công nghệ và sự nhạy bén thị trường của người trẻ.

Như Ricardo Pereira, Giám đốc điều hành của Ally Coffee, đúc kết bằng chính thuật ngữ trong ngành cà phê: "Nếu tìm thấy một sự phối trộn hoàn hảo giữa sự khôn ngoan, kinh nghiệm với sự đổi mới, năng lượng và dòng máu trẻ, thì ngành cà phê sẽ tiếp tục tiến về phía trước".