Viện Kinh tế tài nguyên và Môi trường cho biết, thực trạng cấp sổ hồng lần đầu trên cả nước giảm mạnh sau khi thực hiện luật chính quyền địa phương 2 cấp.
Cụ thể, tại TP.HCM, trong 5 tháng đầu năm 2026, toàn bộ 168 phường xã chỉ cấp được 15 sổ lần đầu. Nguyên nhân khách quan và chủ quan là do chính quyền cấp xã còn quá mới mẻ trong việc cập nhật dữ liệu thông tin đất đai. Đồng thời, một số nơi còn tâm lý ngại sai trong công tác xử lý và quản lý.
Để đảm bảo tính chủ động trong chuyên ngành quản lý đất đai trên cơ sở đã số hóa dữ liệu về đất đai, chủ trương số hóa dữ liệu quốc gia theo Thông tư 09 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường quy định chuẩn kết nối, cấu trúc dữ liệu, kiểu thông tin và yêu cầu kỹ thuật cho phần mềm quản lý đất đai.
Bên cạnh đó, Cục Quản lý đất đai đã ban hành Công văn 1435/2026 hướng dẫn chi tiết kỹ thuật chuyên sâu về việc xây dựng, duy trì, làm sạch và hoàn thiện hệ thống dữ liệu tại các địa phương. Nội dung này cũng hoàn toàn đồng nhất với Chỉ thị số 05 của Thủ tướng Chính phủ về việc đẩy nhanh tiến độ làm sạch dữ liệu đất đai và kết nối liên thông.

Cấp sổ hồng lần đầu nếu được thực hiện trên không gian số nhằm giảm áp lực hành chính về đất đai
ẢNH: ĐÌNH SƠN
Với nền tảng pháp lý về chuyển đổi số đang thực hiện rất đồng bộ và các định hướng phát triển số hóa quốc gia, đặc biệt là về quản lý đất đai trên không gian số. Viện Kinh tế tài nguyên và Môi trường trước đây đã trình kiến nghị về tích hợp số lô số thửa vào căn cước công dân và định danh từng thửa đất.
TS Phạm Viết Thuận, Viện Kinh tế tài nguyên và Môi trường cho biết sẽ tiếp tục kiến nghị Thủ tướng Chính phủ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường và UBND TP.HCM xem xét thực hiện việc cấp sổ hồng lần đầu trên không gian số (phần mềm chuyên biệt Cổng dịch vụ công quốc gia) nhằm giảm tiếp xúc trực tiếp giữa công dân và cán bộ quản lý đất đai thông qua số hóa và dịch vụ công trực tuyến.
Đồng thời giúp xã hội giảm thiểu tình trạng nhũng nhiễu, giảm chi phí thời gian đi lại cho người dân, hạ thấp áp lực và số lượng đơn thư khiếu nại, tố cáo hành chính.
Việc cấp sổ hồng điện tử lần đầu trên không gian số là giải pháp thiết thực trong kỷ nguyên mới, góp phần thúc đẩy toàn dân số hóa thủ tục hành chính cùng chính quyền địa phương một cách hiệu quả nhất. Hoạt động này cũng gắn liền với trách nhiệm của người dân trong việc đề xuất giải quyết thủ tục, đảm bảo tính chính xác về thông tin và minh bạch về nguồn gốc sử dụng đất.

Giải pháp hạn chế tiêu cực trong quá trình cấp sổ
ẢNH: ĐÌNH SƠN
Quy trình thực hiện cấp sổ hồng lần đầu trên không gian số sẽ được thực hiện theo 3 bước.
Bước 1: Người sử dụng đất nộp hồ sơ và cam kết điện tử thông qua Cổng dịch vụ công quốc gia hoặc ứng dụng định danh liên thông.
Bức 2: UBND cấp xã xác minh và xác nhận không tranh chấp. Thực hiện niêm yết thông tin yêu cầu cấp sổ trên trang thông tin điện tử của UBND xã và hệ thống truyền thanh trong vòng 15 ngày.
Hết thời hạn niêm yết, nếu không phát sinh đơn thư, Chủ tịch UBND cấp xã thực hiện ký số xác nhận đất không có tranh chấp ngay trên hệ thống. Hồ sơ trực tuyến được tự động chuyển liên thông lên Văn phòng Đăng ký đất đai cấp trên.
Bước 3: Phê duyệt và cấp sổ hồng điện tử. Sổ hồng điện tử này được lưu trữ trực tiếp trên cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai và đồng bộ về tài khoản số của công dân.
Cơ chế xử lý rủi ro và tranh chấp sau khi cấp sổ
Trường hợp phát sinh tranh chấp khi cấp sổ lần đầu, vụ việc được chuyển trực tiếp sang Tòa án nhân dân giải quyết theo quy định của pháp luật tố tụng dân sự.
Ngay khi nhận được thông báo thụ lý vụ án của tòa án, hệ thống dữ liệu quốc gia về đất đai sẽ tự động bật tính năng "khóa giao dịch biến động tạm thời" đối với mã định danh thửa đất đó nhằm ngăn chặn việc chuyển nhượng, thế chấp trái phép.
Trường hợp phát hiện có sai sót hoặc thông tin gian lận. Nếu có kết luận của cơ quan thanh tra, cơ quan điều tra hoặc bản án của Tòa án về việc thông tin kê khai bị sai lệch hoặc cấp sai quy trình, sổ hồng điện tử sẽ bị hủy trực tiếp trên không gian số thuộc hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai.
Việc hủy bỏ được cập nhật theo thời gian thực. Mã định danh của thửa đất đó sẽ trả về trạng thái "chờ cập nhật lại dữ liệu gốc", chấm dứt hoàn toàn hiệu lực pháp lý của chứng nhận điện tử cũ trên toàn hệ thống mạng quốc gia.
Xử phạt theo quy định của luật Đất đai trong từng trường hợp cụ thể hoặc khởi tố trong trường hợp cố tình gian lận gây hậu quả cho xã hội.

56 minutes ago
5







