58 minutes ago
3
"Chỉ trong một buổi khám, bác sĩ ghi nhận 5 người bệnh bỏ thuốc điều trị rối loạn lipid máu. Các bệnh nhân cho biết, vì xét nghiệm thấy cholesterol nằm trong giới hạn bình thường nên cho rằng không cần dùng thuốc nữa", tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Quang Bảy, Trưởng khoa Nội tiết-đái tháo đường, Bệnh viện Bạch Mai, lưu ý.
Theo bác sĩ Bảy, cholesterol bao gồm cả cholesterol "xấu" và "tốt". Do đó, chỉ riêng chỉ số cholesterol không đủ để đánh giá nguy cơ tim mạch và quyết định điều trị.
Kiểm soát mỡ máu "xấu" giúp giảm nguy cơ bệnh tim mạch, đột quỵ
ẢNH: BÁC SĨ CUNG CẤP
Xét nghiệm mỡ máu có 4 chỉ số: cholesterol; LDL-Cholesterol (viết tắt là LDL-C), HDL-Cholesterol (HDL-C) và triglyceride (TG).
Nếu muốn đánh giá nguy cơ tim mạch, có thể hiểu đơn giản theo thứ tự: LDL-C quan trọng nhất, tiếp đến HDL-C và triglyceride.
Trong đó, LDL-C (cholesterol "xấu") có thể ví như những "xe chở cholesterol" lưu thông trong máu. Khi LDL-C quá cao, cholesterol dễ tích tụ trong thành động mạch, lâu ngày hình thành mảng xơ vữa, dẫn đến nhồi máu cơ tim và đột quỵ.
"LDL-C càng thấp thường càng tốt đối với nguy cơ tim mạch, nhưng mức mục tiêu cụ thể phụ thuộc vào nguy cơ của từng người", bác sĩ Bảy lưu ý.
Bảc sĩ Bảy cho biết thêm, HDL-C thường được gọi là "cholesterol tốt" vì tham gia vận chuyển cholesterol từ các mô về gan để xử lý. Khi HDL-C thấp thường đi kèm nguy cơ tim mạch và rối loạn chuyển hóa cao hơn.
Trong điều trị hiện không đặt mục tiêu dùng thuốc để tăng HDL-C đơn thuần. Thay vào đó, nên tập trung vào vận động, chế độ ăn lành mạnh, kiểm soát cân nặng và các yếu tố nguy cơ khác.
Một người có cholesterol không cao vẫn có thể LDL-C cao và cần điều trị tích cực. Ngược lại người có cholesterol cao nhưng có thể cholesterol xấu không cao, cholesterol tốt cao, nên có thể chưa cần điều trị.
Bác sĩ Bảy lưu ý, với triglyceride, chỉ số này tăng thường liên quan đến thừa cân, béo phì, ăn nhiều đường và tinh bột tinh chế, uống rượu, đái tháo đường kiểm soát tồi, và một số bệnh lý khác.
Khi triglyceride từ 150 mg/dL trở lên (≥1,7 mmol/L) được xem là tăng. Triglyceride càng cao, đặc biệt khi cao hơn 5,6 mmol/L thì có nguy cơ gây viêm tụy cấp, và cũng có thể gây bệnh tim mạch, nhưng nguy cơ thấp hơn so với tăng LDL-C.
Điều trị tăng triglyceride cần ưu tiên bằng thay đổi lối sống (chế độ ăn, tập luyện và đặc biệt là bỏ rượu).
Ngoài ra, một chỉ số hữu ích khác là Non-HDL-C. Chỉ số này phản ánh tổng lượng cholesterol "xấu" có khả năng gây xơ vữa.
Chuyên gia về nội tiết, chuyển hóa, cho biết đái tháo đường lưu ý, kiểm soát mỡ máu, đặc biệt là LDL-C với người bệnh đái tháo đường rất quan trọng. Chỉ định điều trị được bác sĩ xác định dựa trên tuổi, thời gian mắc đái tháo đường, tăng huyết áp và các yếu tố nguy cơ khác.
Vì không hiểu biết hoặc để tiết kiệm nên nhiều người chỉ làm xét nghiệm cholesterol (toàn phần) và triglyceride, nhưng lại thiếu hai thông số mỡ máu quan trọng là LDL-C và HDL-C. Đây là các xét nghiệm "phổ thông", không đắt tiền nhưng rất cần thiết cho điều trị, giúp kiểm soát sớm nguy cơ bệnh tim mạch, đột quỵ ở người bệnh đái tháo đường.
