Tổng thống Trump tiếp tục 'tăng cược' vào ván bài Iran

Tại cuộc họp nội các diễn ra ở trại David (bang Maryland, Mỹ) vào ngày 31.7 (theo giờ địa phương), Tổng thống Trump được cho là đe dọa sắp tấn công Iran "rất mạnh". "Chúng ta chỉ muốn chiến thắng", tờ Financial Times dẫn lời ông Trump nói và khẳng định: "Chúng tôi sẽ đánh họ rất mạnh và đến một lúc nào đó họ phải nói: Chúng tôi không thể chịu đựng thêm nữa".

Tổng thống Trump trong cuộc họp nội các ngày 31.7 tại Maryland

Ảnh: Reuters

Đòn đánh cược mới của ông Trump

Lý giải cho việc tăng cường tấn công, Tổng thống Mỹ tin rằng Iran dù cứng rắn nhưng sẽ "yếu đi" và "suy yếu" khi chiến sự kéo dài. Thông tin trên được đưa ra sau khi Đài CBS dẫn một số nguồn tiết lộ Mỹ sắp cùng Israel tiến hành chiến dịch oanh kích quy mô lớn nhằm vào Iran, nhưng đại diện Nhà Trắng từ chối phản hồi về vấn đề vừa nêu.

Thực tế, cuộc chiến Iran ngày càng rơi vào bế tắc. Trong khi đó, nếu đàm phán rồi đi đến những kết quả như đã có thì không thể xem là một chiến thắng cho Tổng thống Trump, nhất là khi Tehran vẫn duy trì quan điểm kiểm soát eo biển Hormuz và thực tế đã hành động để chứng minh quyền kiểm soát, đồng thời không chấp nhận việc hủy bỏ toàn bộ chương trình hạt nhân, bàn giao nguyên liệu hạt nhân đã làm giàu cho Mỹ. Trong khi đó, Tổng thống Trump gần đây thể hiện chỉ dấu bản thân không còn lo lắng thành bại của đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử giữa kỳ sắp tới. Thay vào đó, ông tập trung xây dựng di sản cá nhân trong quá trình cầm quyền. Điều này đồng nghĩa với việc vị chủ nhân Nhà Trắng không thể rời cuộc chiến khi chưa thể có được chiến thắng.

Do đó, tăng cường tấn công được xem là giải pháp mà Nhà Trắng đang theo đuổi nhằm gây sức ép Tehran ngồi vào bàn đàm phán. Trả lời truyền thông, thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt tuyên bố: "Iran sẽ tiếp tục trả giá cho đến khi họ ngồi vào bàn đàm phán theo cách mà Tổng thống Trump cho là có ý nghĩa".

Cũng vì thế, một thời gian dài Israel tạm "đứng sang một bên" trong cuộc chiến đang tiếp diễn, Washington quyết định phối hợp tác chiến với Tel Aviv để nhằm gia tăng hiệu quả tấn công sau.

Chiến sự sắp lan rộng ?

Không những vậy, Tổng thống Trump dường như đang tích cực nỗ lực giữ các quốc gia vùng Vịnh ủng hộ khi ông tiếp tục chiến tranh.

Vừa qua, Mỹ đã nới lỏng đáng kể các hạn chế về xuất khẩu chip bán dẫn tiên tiến sang UAE. Tiếp đó, Nhà Trắng tuyên bố đã phê duyệt một thỏa thuận làm giàu hạt nhân dân sự với Ả Rập Xê Út. Dù thỏa thuận hạt nhân vừa nêu đã đình trệ, nhưng những ngày qua có dấu hiệu cho thấy Ả Rập Xê Út đang chuẩn bị cho một cuộc tấn công lớn chống lại lực lượng Houthi do Iran hậu thuẫn ở Yemen. Cuộc tấn công của Ả Rập Xê Út có thể cả bằng bộ binh tấn công trên đất liền và tấn công bằng đường thủy. Thực tế, mới đây, Ả Rập Xê Út và Houthi đã chính thức tấn công trực diện vào nhau lần đầu kể từ khi đạt được thỏa thuận ngừng bắn vào năm 2022.

Ngược lại, Houthi không chỉ tấn công đối phương mà còn mở rộng phối hợp với các lực lượng khác để tác chiến. Reuters ngày 31.7 dẫn đánh giá từ Ả Rập Xê Út cho thấy nước này đã tấn công bởi cả lực lượng vũ trang ở Iraq nhưng có quan hệ thân thiết với Houthi. Như thế, trục quân sự thân hữu với Tehran ở khu vực có thể đang tăng cường phối hợp trở lại. Những diễn biến vừa nêu đồng nghĩa với việc chiến sự Trung Đông đang từng bước lan rộng.

Nếu chiến sự lan rộng, khả năng cao là lực lượng Houthi sẽ tiến hành phong tỏa eo biển Bab el-Mandeb vốn là một cửa ngõ quan trọng khác nối với biển Đỏ đến kênh đào Suez. Như thế, kinh tế thế giới đối mặt thêm nhiều khó khăn hơn, giúp Iran và đồng minh có thêm đòn bẩy chính trị, ngoại giao.

Trả lời Thanh Niên, chuyên gia tình báo quân sự Mỹ Carl O.Schuster (đang giảng dạy tại ĐH Hawaii - Thái Bình Dương) đánh giá dù Iran thiệt hại nặng nề do bị tấn công thời gian qua, nhưng nước này vẫn còn đủ khả năng phong tỏa eo biển Hormuz - một "lá bài" quan trọng về ngoại giao lẫn chính trị của Tehran. 

Tương tự, Houthi cũng đủ sức phong tỏa eo biển Bab el-Mandeb. Cần nhớ rằng ngay cả khi Ả Rập Xê Út tập hợp thành công liên minh phòng thủ hàng hải nhằm đảm bảo an toàn việc điều hướng quanh Bab el-Mandeb, thì cũng chẳng thể ngăn chặn việc eo biển này đình trệ. Bởi thực tế, cả eo biển Hormuz lẫn Bab el-Mandeb, chỉ cần Iran hay Houthi còn đủ sức bắn tên lửa hoặc phóng máy bay không người lái, thì các hãng bảo hiểm hàng hải sẽ vẫn từ chối trách nhiệm. Khi đó, hầu hết tàu hàng sẽ không di chuyển qua các eo biển này.

Trước thực tế trên, việc Tổng thống Trump lại "tăng cược" vào cuộc chiến Iran hoàn toàn chưa có gì đảm bảo mang về một chiến thắng cho ông.