Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thăm Ấn Độ: Mở rộng nhiều trụ cột hợp tác

Ngày 3-5, bà Reena Marwah - giáo sư chuyên ngành kinh doanh quốc tế và địa chính trị (ĐH Delhi, Ấn Độ), tác giả sách "50 năm quan hệ Ấn Độ - Việt Nam" - đã đưa ra nhiều phân tích sâu sắc về quan hệ song phương Việt Nam - Ấn Độ trong buổi phỏng vấn với báo Times of India.

Bài phỏng vấn được thực hiện trước thềm chuyến thăm cấp nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Tô Lâm đến Cộng hòa Ấn Độ theo lời mời của Thủ tướng Narendra Modi từ ngày 5 đến ngày 7-5.

Quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện quan trọng

Chia sẻ trên Times of India, bà Marwah khẳng định chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm là chuyến thăm có ý nghĩa hết sức quan trọng đối với cả hai nước. Đây là chuyến công du nước ngoài đầu tiên của nhà lãnh đạo Việt Nam trong cương vị mới, thể hiện Việt Nam xem Ấn Độ là đối tác ưu tiên.

Năm 2026 đánh dấu 10 năm quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện (CSP) Việt Nam - Ấn Độ. Trong 10 năm qua, hai nước đã đạt được nhiều dấu mốc, xây dựng được sự tin cậy chính trị rất sâu sắc. Giờ đây, cả hai đang hướng đến giai đoạn 10 năm tiếp theo của mối quan hệ.

Hơn nữa, Việt Nam và Ấn Độ chia sẻ nhiều tầm nhìn dài hạn. Việt Nam đặt mục tiêu trở thành quốc gia phát triển vào năm 2045, trong khi Ấn Độ hướng đến tầm nhìn Viksit Bharat (Ấn Độ Phát triển) vào năm 2047.

Giáo sư Ấn Độ nhấn mạnh: "Cả hai cùng tiến tới các dấu mốc đó và để làm được, chúng ta chỉ ra những điểm bổ trợ lẫn nhau trong quan hệ song phương. Việt Nam là đối tác rất quan trọng của Ấn Độ trong ASEAN và khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. 

Chúng ta đang cùng quan tâm tới các vấn đề đứt gãy chuỗi cung ứng, an ninh hàng hải, tự do hàng hải. Trong tất cả những lĩnh vực này, hai bên đang phối hợp với nhau, cùng chia sẻ một tầm nhìn đối ngoại độc lập, tự chủ".

Mở rộng các trụ cột hợp tác

Giáo sư Marwah chỉ ra rằng các trụ cột quan hệ đối tác mà Việt Nam và Ấn Độ muốn đẩy mạnh, bao gồm chính trị - ngoại giao, tầm nhìn chung cho năm 2030, hợp tác quốc phòng - an ninh, hợp tác kinh tế - công nghệ và giao lưu Nhân dân.

Trong lĩnh vực kinh tế, hai bên đang xác định những thế mạnh bổ sung cho nhau, đồng thời mở rộng sang các hướng mới như trí tuệ nhân tạo (AI) và bán dẫn. Đây là những lĩnh vực mà Ấn Độ vừa thúc đẩy qua Hội nghị thượng đỉnh AI và chương trình Sứ mệnh Bán dẫn Ấn Độ 2.0.

"Việt Nam đã làm rất tốt vai trò trung tâm logistics và là điểm đến của đầu tư trực tiếp nước ngoài. Ấn Độ cần hội nhập sâu hơn vào các chuỗi cung ứng ASEAN", bà Marwah khẳng định.

Ở chiều ngược lại, Ấn Độ cũng đang tiến nhanh ở các lĩnh vực AI, bán dẫn, đổi mới sáng tạo và năng lượng sạch, đặc biệt là năng lượng mặt trời.

Về dòng chảy đầu tư, Tập đoàn Adani của Ấn Độ muốn cam kết đầu tư chiến lược dài hạn vào Việt Nam với số vốn tới 10 tỉ USD. Ở chiều ngược lại, Tập đoàn VinGroup đã hiện diện tại bang Tamil Nadu (Ấn Độ), trong khi VinFast sắp ra mắt mẫu xe thứ ba.

Về thương mại, GS Marwah nêu kỳ vọng hai bên sớm hoàn tất rà soát Hiệp định Thương mại Hàng hóa ASEAN - Ấn Độ (AITIGA) sau khoảng 9 vòng đàm phán. Theo bà, kim ngạch thương mại hai chiều hiện vẫn quanh mức 16 tỉ USD nhưng "có thể được nâng lên 30 tỉ USD sau năm 2030". Đầu tư hai chiều khoảng 2 tỉ USD cũng còn nhiều dư địa tăng trưởng.

Về tình hình thế giới hiện tại, học giả Ấn Độ thừa nhận khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương đang có nguy cơ trở thành sân khấu nơi các cường quốc đang cạnh tranh và đối đầu lẫn nhau.

Trong bối cảnh đó, với tư cách là tiếng nói của khu vực Nam Bán cầu (Global South), Ấn Độ và Việt Nam có thể tiếp tục giương cao và bảo vệ chủ nghĩa đa phương, thượng tôn pháp luật và tự do hàng hải.

Giao lưu nhân dân làm nền tảng

Bên cạnh các trụ cột chính trị - an ninh - kinh tế, giao lưu nhân dân giữa hai nước cũng đang phát triển rất nhanh, đặc biệt sau khi mở đường bay thẳng.

Theo bà Marwah, hiện mỗi tuần có 88 chuyến bay thẳng giữa Ấn Độ và Việt Nam, sắp tới sẽ tăng lên 90. Các hãng VietJet và Vietnam Airlines đã hợp tác với nhiều công ty lữ hành và "các chuyến bay từ Ấn Độ sang Việt Nam lúc nào cũng kín chỗ".

Người dân Việt Nam ngày càng quan tâm tới Ấn Độ thông qua Đại học Nalanda và Bồ Đề Đạo Tràng. Hai nước còn có sợi dây liên kết văn minh Champa. Cơ quan Khảo cổ học Ấn Độ (ASI) hiện đang tham gia trùng tu khu di tích Mỹ Sơn, vốn được xem là di sản văn minh chung gắn với bang Odisha và những chuyến hải hành Kalinga thời cổ đại.

Ở chiều ngược lại, du khách Ấn Độ nay đã tới Phú Quốc, kéo theo các đám cưới xa hoa, thu hút đông du khách và đoàn phim Bollywood quay tại Việt Nam. Yoga cũng đang rất phổ biến trong các khu dân cư ở Việt Nam và ẩm thực Ấn Độ cũng xuất hiện ngày một nhiều ở những thành phố lớn.

Bà Marwah nhấn mạnh: "Ấn Độ và Việt Nam là hai đối tác có niềm tin chính trị sâu sắc, được xây dựng từ lịch sử lâu dài của hai dân tộc cùng trải qua đấu tranh chống thực dân. Mức độ tin tưởng đó đã được duy trì liên tục cho đến ngày nay".