Tình cảnh của thủy thủ mắc kẹt ở eo biển Hormuz

Gần 20.000 thủy thủ mắc kẹt trên các tàu hàng ở eo biển Hormuz đang đối mặt với nguy cơ tên lửa rơi trúng và tình trạng cạn kiệt nhu yếu phẩm.

Trên những con tàu mắc kẹt quanh eo biển Hormuz, nhịp sống của thủy thủ dường như không đổi: trực ca, kiểm tra máy móc và lau dọn boong. Tuy nhiên, bầu trời phía trên họ không còn yên tĩnh.

Amir, một thủy thủ Pakistan làm việc trên tàu chở dầu gần Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), cho biết anh đã nhiều lần nhìn thấy máy bay không người lái (UAV) và tên lửa bay qua đầu. Nỗi sợ lớn nhất của anh là các mảnh vỡ từ một vụ đánh chặn trên không sẽ rơi thẳng xuống boong tàu.

Cách đó không xa, Hein, một thủy thủ người Myanmar, kể giao tranh trên không đã trở thành cảnh tượng quen thuộc. Có buổi sáng, hai tiêm kích nã đạn vào nhau ngay trên đầu thủy thủ đoàn. Do các tàu hàng không có hầm trú ẩn chiến sự, mọi người chỉ biết chạy vội vào bên trong mỗi khi nghe tiếng động cơ gầm rú.

Ảnh minh họa: Lemonde

Theo các tổ chức hàng hải, căng thẳng tại Trung Đông đã khiến khoảng 20.000 thủy thủ mắc kẹt trong khu vực eo biển Hormuz. Một số tàu neo đậu ngoài khơi, số khác nằm trong cảng, nhưng không nơi nào thực sự an toàn.

Eo biển Hormuz được xem là "yết hầu năng lượng" hay "điểm nghẽn" quan trọng nhất của mạng lưới giao thương toàn cầu. Nối liền Vịnh Ba Tư với vịnh Oman và biển Arab, eo biển này chỉ rộng khoảng 33 km ở điểm hẹp nhất, với luồng di chuyển dành cho tàu thuyền chỉ rộng vỏn vẹn 3 km cho mỗi chiều.

Dù chật hẹp, đây lại là cửa ngõ độc đạo vận chuyển khoảng 20-30% nguồn cung dầu thô và 20% lượng khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) của toàn thế giới. Hầu hết dầu mỏ từ các quốc gia khai thác hàng đầu Trung Đông như Saudi Arabia, Iraq, UAE, Kuwait đều phải đi qua đây.

Châu Á là khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất khi chiếm tới khoảng 80% lượng dầu đi qua eo biển này. Bất kỳ sự phong tỏa hay nguy cơ an ninh nào tại Hormuz đều có thể lập tức làm đứt gãy chuỗi cung ứng, đẩy giá dầu và chi phí năng lượng toàn cầu tăng vọt.

Bên cạnh rủi ro đạn pháo, sự cô lập đang tạo ra áp lực tinh thần lớn. Internet và sóng điện thoại thường xuyên bị gián đoạn. Tại Pakistan, ông Ali Abbas cho biết đã mất liên lạc hoàn toàn với con trai mình nhiều ngày nay, kể từ cuộc gọi cuối cùng thông báo về một vụ tấn công gần cảng.

Việc di chuyển trên biển cũng đối mặt với vô vàn rủi ro do hệ thống định vị vệ tinh (GPS) bị gây nhiễu. Thuyền trưởng Seo-jun, người quản lý hơn 20 thủy thủ Hàn Quốc và Myanmar, cho biết khi tiến vào Dubai, họ phải điều hướng hoàn toàn bằng mắt thường. Ông ví cảm giác đó như "người mù lần tìm tay nắm cửa".

Thời gian mắc kẹt kéo dài khiến các tàu rơi vào cảnh cạn kiệt nhu yếu phẩm. Tàu của Seo-jun chỉ còn thực phẩm tươi đủ dùng trong hai tuần. Nhiều tàu khác buộc phải giảm khẩu phần ăn để duy trì sự sống.

Thủy thủ Hein nhớ lại, trước khi chiến sự nổ ra, họ được ăn uống theo mô hình tự chọn (buffet). Giờ đây, thực phẩm bị quản lý khắt khe, mỗi ngày chỉ còn một bữa ăn với khẩu phần nhỏ. Nguồn nước ngọt cũng dần cạn kiệt do hệ thống lọc nước biển hoạt động kém hiệu quả khi tàu phải neo đậu tại chỗ quá lâu.

Mỗi ngày trôi qua, niềm hy vọng duy nhất của những người đi biển là khoảnh khắc hiếm hoi có sóng điện thoại để gọi về nhà, hoặc chờ một ngày con tàu được phép nhổ neo rời khỏi vùng biển đầy bất trắc.

Trước những rủi ro an ninh khó lường từ các cuộc tấn công, rải thủy lôi và nhiễu sóng GPS ở khu vực Trung Đông (bao gồm cả eo biển Hormuz và Biển Đỏ), hàng loạt "gã khổng lồ" vận tải biển thế giới như MSC, Maersk, CMA CGM, Hapag-Lloyd đã buộc phải tạm ngừng đưa tàu qua khu vực này. Thay vào đó, để bảo đảm an toàn cho thủy thủ đoàn và hàng hóa, các tàu container phải bẻ lái, chọn lộ trình dài hơn nhiều là đi vòng qua mũi Hảo Vọng (Nam Phi).

Ngọc Ngân (Theo BBC, Lemonde)