Chỉ tiêm một mũi vaccine dại có giúp phòng bệnh?

Con tôi 5 tuổi bị chó cắn vào tay, tôi sợ tiêm nhiều vaccine dại không tốt, muốn cho con tiêm một mũi được không? (Mai Phương, Thừa Thiên Huế)

Trả lời:

Bệnh dại có tỷ lệ tử vong gần 100% và không có thuốc điều trị đặc hiệu. Khi virus dại đã xâm nhập đến não, người bệnh sẽ xuất hiện các triệu chứng như sợ gió, sợ nước, sợ ánh sáng, tiết nhiều nước dãi... và tử vong. Tiêm vaccine dại là cách phòng bệnh duy nhất.

Hiện Việt Nam đang sử dụng hai loại vaccine dại thế hệ mới từ Pháp và Ấn Độ, không chứa các tế bào thần kinh nên không ảnh hưởng đến sức khỏe và trí nhớ. Người bị chó mèo cắn cao sẽ được chỉ định 5 mũi ở đường tiêm bắp hoặc 8 mũi tiêm trong da trong vòng 1 tháng. Trường hợp vết thương lớn, gần hệ thần kinh trung ương như đầu, mặt, cổ, đầu chi, bộ phận sinh dục... bác sĩ sẽ chỉ định tiêm thêm huyết thanh kháng dại.

Vaccine dại cần tiêm sớm và tiêm đủ phác đồ theo khoảng cách ngày được bác sĩ chỉ định. Việc chỉ tiêm một mũi vaccine, hoặc tiêm không đủ liều sẽ không giúp cơ thể tạo miễn dịch chống lại sự xâm nhập của virus dại, người sau phơi nhiễm vẫn có nguy cơ mắc bệnh. Như trường hợp gần đây, người đàn ông 55 tuổi, ở xã Mỹ An (Tây Ninh) mắc bệnh dại sau gần một năm bị chó cắn vào 2 ngón tay chảy máu và chỉ tiêm một mũi vaccine phòng dại là ví dụ.

Trẻ nhỏ cùng phụ huynh đến VNVC Phan Thiết (Lâm Đồng) tiêm vaccine dại trước phơi nhiễm khi địa phương có nhiều chó chết nghi nhiễm dại. Ảnh: Thu Ngân

Con bạn bị chó cắn vào tay, vị trí vết thương gần hệ thần kinh trung ương, do đó bạn nên rửa sạch vết thương cho bé với xà phòng dưới vòi nước chảy liên tục trong 15 phút và sát khuẩn bằng cồn 45-70 độ hoặc cồn i-ốt để làm giảm thiểu lượng virus dại tại vết cắn. Sau đó, bạn cần đưa bé đến cơ sở y tế để bác sĩ kiểm tra vết thương, chỉ định tiêm mũi vaccine, hoặc có thể tiêm thêm huyết thanh kháng dại nếu cần thiết. Con bạn cần tiêm số mũi vaccine theo chỉ định của bác sĩ và theo dõi con chó. Nếu sau 10 ngày con chó có sức khỏe bình thường, trẻ có thể dừng tiêm mũi tiếp theo.

Trường hợp trẻ tiêm đầy đủ phác đồ dại lần này, ở lần bị cắn, cào, liếm sau chỉ cần tiêm 2 mũi vaccine theo khuyến cáo của Bộ Y tế. Bạn không nên đắp các loại lá, thuốc nam, đến thầy lang chích lể để tránh nhiễm trùng và tạo điều kiện virus dại dễ xâm nhập vào cơ thể trẻ hơn.

Virus gây bệnh dại có nhiều trong nước bọt của động vật có vú máu nóng như chó, mèo, khỉ, chuột... lây truyền sang người qua vết cắn, cào, liếm. Điều kiện thời tiết nắng nóng như hiện nay là thời điểm bệnh dại có thể bùng phát. Do đó, với người nuôi chó mèo nên tiêm vaccine đầy đủ cho vật nuôi, rọ mõm khi cho vật nuôi ra đường. Với mọi người cần tiêm vaccine dại ngày khi bị cắn, cào liếm.

Ngoài tiêm sau phơi nhiễm, vaccine dại còn có thể tiêm trước phơi nhiễm, với lịch tiêm 3 mũi. Trường hợp đã tiêm đủ phác đồ trước và sau phơi nhiễm, nếu bị động vật cắn, cào, liếm sau chỉ cần tiêm 2 mũi vào ngày 0, 3 và không cần tiêm huyết thanh kháng dại. Trường hợp bị chó, mèo đã tiêm vaccine dại cắn, theo hướng dẫn của Bộ Y tế, mọi người vẫn cần tiêm vaccine, không nên chủ quan.

Bác sĩ Mai Hà Thanh
(Bác sĩ Trưởng Trung tâm VNVC Điện Biên Phủ)

Độc giả đặt câu hỏi tư vấn vaccine để bác sĩ trả lời tại đây.