2 hours ago
3
Bác sĩ Viện Sức khỏe tâm thần thăm khám cho bệnh nhân - Ảnh minh họa: D.LIỄU
Theo các bác sĩ tại Viện Sức khỏe tâm thần, đây là một dạng rối loạn tâm thần khiến người bệnh luôn ám ảnh mình đang mắc bệnh hiểm nghèo.
Liên tục khó thở, đi khám nhiều vì luôn nghĩ mình bị bệnh
Bác sĩ Phạm Thanh Tùng, Viện Sức khỏe tâm thần, Bệnh viện Bạch Mai, chia sẻ vừa tiếp nhận điều trị bệnh nhân nam 27 tuổi nhập viện trong tình trạng lo lắng kéo dài, thường xuyên khó thở, co quắp tay chân.
Khoảng hơn 1 năm trước, bệnh nhân bắt đầu xuất hiện cảm giác khó thở, tức ngực, đi khám nhiều nơi và được chẩn đoán viêm mũi xoang cấp và điều trị bằng kháng sinh, rửa mũi, súc họng. Sau điều trị, triệu chứng giảm và bệnh nhân quay lại làm việc bình thường.
Tuy nhiên sau đó, các triệu chứng tái diễn nhiều lần. Bệnh nhân luôn có cảm giác khó hít vào, vướng trong mũi và nặng ngực nên liên tục đi khám tại nhiều bệnh viện lớn tuyến trung ương.
Bệnh nhân được chẩn đoán nhiều bệnh lý khác nhau như viêm mũi dị ứng, hen phế quản, viêm mũi xoang…
Nam thanh niên điều trị nhiều thuốc không rõ loại, bệnh không thuyên giảm, bệnh nhân nghĩ rằng các triệu chứng khó thở, khó hít vào, cảm giác tức nặng ngực là các triệu chứng của một bệnh lý nghiêm trọng. Không tin mình mắc những bệnh đơn giản như đã được chẩn đoán.
Sau đó, các cơn khó thở và tức ngực ngày càng xuất hiện dày hơn và nặng hơn. Bệnh nhân cảm thấy mệt mỏi, khó tập trung làm việc, giảm năng lượng, tự ti và cho rằng bản thân vô dụng.
"Cuối tháng 10-2025, bệnh nhân xuất hiện cơn khó thở dữ dội, co quắp tay chân, cứng người. Gia đình đưa bệnh nhân cấp cứu tại Trung tâm Cấp cứu A9, Bệnh viện Bạch Mai.
Tại đây, bệnh nhân được thở oxy, làm khí máu, chụp X-quang ngực nhưng không phát hiện bất thường, nên được chuyển sang Viện Sức khỏe tâm thần điều trị tiếp.
Các bác sĩ chẩn đoán bệnh nhân mắc các rối loạn lo âu hỗn hợp khác. Thậm chí, trong quá trình điều trị, dù được tư vấn và trấn an, bệnh nhân vẫn ám ảnh mình có polyp hoặc khối u trong mũi gây khó thở. Người bệnh thường xuyên soi gương kiểm tra mũi họng, quan sát màu sắc dịch mũi, đờm họng và nhiều lần yêu cầu nội soi tai mũi họng hoặc dùng kháng sinh.
"Sau gần 40 ngày điều trị nội trú bằng liệu pháp tâm lý, thuốc và điều biến não, tình trạng bệnh nhân cải thiện rõ rệt. Các cơn khó thở, co quắp tay chân giảm nhiều, bệnh nhân hiểu được bản chất tâm lý của các triệu chứng và được xuất viện", bác sĩ Tùng cho hay.
Rối loạn lo âu bệnh tật là gì?
Theo BS Nguyễn Văn Tuấn, Viện trưởng Viện Sức khỏe tâm thần, rối loạn lo âu bệnh tật (Illness Anxiety Disorder - IAD) là một rối loạn tâm thần đặc trưng bởi sự lo lắng quá mức về việc bản thân đang mắc hoặc sẽ mắc một bệnh lý nghiêm trọng, dù kết quả khám và xét nghiệm hoàn toàn bình thường.
Ví dụ, người bệnh luôn nghĩ mình bị ung thư, bệnh tim mạch hay bệnh gan dù bác sĩ đã nhiều lần khẳng định không có bệnh lý nguy hiểm.
Nỗi sợ này kéo dài dai dẳng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống, công việc và các mối quan hệ xã hội.
Bác sĩ Dương Minh Tâm, Viện Sức khỏe tâm thần, cho hay theo thống kê, tỉ lệ lo âu bệnh tật ở người trưởng thành dao động từ 2,1-13,1%. Tại các cơ sở khám chữa bệnh, tỉ lệ này cao hơn, khoảng 7-19,9%.
Bệnh có thể gặp ở cả nam và nữ như nhau, thường khởi phát ở giai đoạn trưởng thành sớm, khoảng 20-30 tuổi, nhưng có thể xuất hiện ở bất kỳ độ tuổi nào.
Theo các bác sĩ chia rối loạn lo âu bệnh tật thành hai nhóm chính:
Loại tìm kiếm chăm sóc y tế: liên tục đi khám, yêu cầu xét nghiệm, đổi bác sĩ nhiều lần để tìm kiếm sự xác nhận rằng mình mắc bệnh.
Loại né tránh chăm sóc y tế: quá sợ phát hiện bệnh nặng nên tránh đi khám bệnh.
Theo đó, nhiều yếu tố có thể góp phần hình thành rối loạn lo âu bệnh tật. Những người từng trải qua mất mát, bạo hành tinh thần, gia đình căng thẳng hoặc có người thân mắc bệnh nặng dễ hình thành lo âu sức khỏe kéo dài.
Ở trường hợp này, việc lớn lên trong môi trường có người cha nghiện rượu, thường xuyên quát mắng và mất cha từ sớm được xem là yếu tố nguy cơ đáng chú ý. Hay những người hướng nội, cầu toàn, hay suy nghĩ, nhạy cảm với cảm giác cơ thể có nguy cơ mắc cao hơn.
Những người có tiền sử lo âu, trầm cảm hoặc gia đình có người mắc các rối loạn tâm thần liên quan sẽ dễ bị ảnh hưởng hơn.
Việc tìm kiếm quá mức thông tin bệnh tật trên internet có thể khiến nỗi lo bị khuếch đại. Nhiều người đọc các triệu chứng trên mạng rồi quy kết bản thân mắc bệnh nặng, từ đó hình thành vòng xoáy lo âu kéo dài.
Người bệnh thường có biểu hiện gì?
Theo bác sĩ Nguyễn Thị Lan, Viện Sức khỏe tâm thần, rối loạn lo âu bệnh tật thường biểu hiện như: Lo lắng dai dẳng mình mắc bệnh hiểm nghèo; ám ảnh với những dấu hiệu nhỏ trên cơ thể.
Thường xuyên kiểm tra cơ thể như đo huyết áp, soi gương, quan sát màu nước tiểu, đờm, dịch mũi… Đi khám nhiều lần hoặc ngược lại, né tránh khám bệnh; liên tục tìm kiếm thông tin bệnh trên mạng. Khó ngủ, đau đầu, mệt mỏi, giảm tập trung do căng thẳng kéo dài.
Người bệnh thường không yên tâm dù đã được bác sĩ giải thích nhiều lần rằng kết quả hoàn toàn bình thường.
Theo các chuyên gia, điều trị rối loạn lo âu bệnh tật cần kết hợp nhiều phương pháp là liệu pháp tâm lý, đặc biệt là liệu pháp nhận thức hành vi; thuốc điều trị lo âu hoặc trầm cảm nếu cần; hạn chế hành vi tìm kiếm trấn an quá mức; tái khám tâm thần đều đặn và theo dõi lâu dài.
