'Thu nhập thấp không phải lý do để tài xế công nghệ đứng ngoài BHXH'

Tài xế công nghệ là nghề có độ rủi ro cao cho sức khỏe, càng cần được nắm trong hệ thống BHXH.

"Khi ứng dụng xe công nghệ ra đời, người ta cho rằng nó tạo ra một nguồn thu nhập phụ. Nhưng rồi nó lại thành một nghề nghiệp chính để rất nhiều người dồn lực. Khi quá đông người biến việc thời vụ thành việc bền vững thì việc quản lý phải theo định hướng nghề nghiệp lâu dài.

Chạy xe công nghệ là một nghề nghiệp có độ rủi ro cao. Ảnh hưởng của thời tiết, sự tác động lâu dài lên cơ thể của việc ngồi xe đường trường gây rủi ro cho sức khỏe. Rồi sự vội vã, tranh thủ thời gian khiến tiềm ẩn nguy cơ va chạm với người xung quanh. Vậy thì khi cơ chế bảo hiểm xã hội (BHXH) hoàn toàn bỏ lỏng với một lực lượng rất đông đảo chọn nghề này về lâu dài sẽ tạo ra gánh nặng cho xã hội.

Đừng ai nghĩ đơn giản bạn già hết tuổi lao động, bạn đau ốm, bệnh tật thì gia đình bạn gánh hết. Mới đầu có thể thế, nhưng khi gia đình cạn lực thì xã hội không thể bỏ lơ, phải hỗ trợ theo cách này cách khác.

Với các lý do nêu trên, với sự đông đảo của người chạy xe công nghệ hiện tại, tôi nhận định rằng chạy xe công nghệ là một nghề đúng nghĩa trong xã hội hiện tại và việc cần có bảo hiểm cho người chạy xe công nghệ là cần thiết. Có những người ăn lương thang bậc, thu nhập 6-7 triệu một tháng mà vẫn phải đóng BHXH đầy đủ chứ không thể nói 'lương thấp nên không đóng bảo hiểm'".

Đó là quan điểm của độc giả Gàn xung quanh những tranh luận về đề xuất đưa tài xế công nghệ vào diện tham gia BHXH bắt buộc. Trước đó, Bảo hiểm xã hội TP HCM đề xuất tài xế công nghệ, người bán hàng online trên các sàn thương mại điện tử vào diện tham gia BHXH bắt buộc khi góp ý sửa đổi, bổ sung một số quy định của Luật Bảo hiểm xã hội, Luật Bảo hiểm y tế và các chính sách liên quan. Đây là những lao động có việc làm, thu nhập ổn định, thường xuyên nhưng chưa được bảo đảm đầy đủ quyền lợi an sinh xã hội.

>> Tôi chạy xe ôm tháng kiếm 10 triệu sợ không kham nổi BHXH

Tuy nhiên, trước đề xuất này, nhiều tài xế công nghệ lo 'không kham nổi' nếu nền tảng không cùng đóng BHXH. Theo quy định, hiện tổng mức đóng BHXH bắt buộc bằng 32% tiền lương, trong đó người lao động đóng 10,5% và doanh nghiệp đóng 21,5%. Đổi lại, người tham gia hưởng đầy đủ các chế độ như hưu trí, tử tuất, ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp và thất nghiệp. Trong khi đó, BHXH tự nguyện không bắt buộc tham gia. Người lao động tự đóng 22% trên mức thu nhập lựa chọn và chỉ hưởng chế độ là hưu trí và tử tuất.

Về giải pháp hỗ trợ tài xế công nghệ tham gia BHXH tự nguyện, bạn đọc Nta phân tích: "Nhiều người chạy xe công nghệ với mức thu nhập chỉ vừa đủ trang trải cuộc sống và gia đình, hôm nào nghỉ là không có tiền, giờ nếu trừ thêm BHXH 10-32% thì họ sao chịu nổi? Bản chất nền tảng gọi xe là tìm những tài xế có thời gian rảnh rỗi chạy xe, rồi hai bên cùng ăn chia trên doanh thu theo quan hệ đối tác. Thế nhưng, thực tế một số lượng lớn người lao động lại coi đây là một nghề chính, chạy ngày đêm kiếm sống, nên sẽ rất khó để bắt nền tảng chịu đóng BHXH cho tài xế với vai trò người sử dụng lao động.

Còn đối với tài xế, tôi nghĩ họ lo lắng không phải vì không muốn tham gia BHXH, mà vì nghề này có tính chất tạm thời, có người chạy full-time, có người chạy part-time, có người chỉ chạy vài năm rồi chuyển nghề. Trong thời gian đó, việc mỗi tháng bị trừ thêm một khoản BHXH bắt buộc, đến khi nghỉ chạy xe cũng không thể tiếp tục đóng dễ dàng vì họ là lao động tự do, khiến nhiều người băn khoăn.

Với nhóm lao động như tài xế công nghệ, tôi nghĩ giải pháp hợp lý hơn là tạo điều kiện để họ tham gia BHXH tự nguyện, hay quy định Nhà nước và nền tảng có thể hỗ trợ một phần mức đóng, thay vì áp dụng cơ chế bắt buộc như đối với người làm công ăn lương.

Nói cho cùng, BHXH là để bảo vệ người lao động. Nhưng nếu bỏ qua đặc thù của hàng triệu tài xế công nghệ - những người không có hợp đồng lao động, thu nhập bấp bênh, hôm chạy hôm nghỉ, lo từng cuốc xe, từng lít xăng, từng bữa cơm gia đình - rồi áp họ vào cùng một khuôn với lao động văn phòng, công nhân nhà máy thì rất dễ biến thành gánh nặng tài chính".

Lê Phạm tổng hợp