Tetra Pak Factory OS - hệ điều hành giúp số hóa nhà máy F&B

Doanh nghiệp F&B có thể giảm hao phí, hạn chế thời gian dừng máy và phân bổ nguồn lực hiệu quả hơn nhờ kết nối dữ liệu thiết bị, quy trình theo thời gian thực, theo Tetra Pak Việt Nam.

Trong bối cảnh ngành thực phẩm và đồ uống (F&B) Việt Nam tiếp tục tăng trưởng, doanh nghiệp sản xuất đang đối mặt với nhiều yêu cầu mới về năng suất, chất lượng, tối ưu chi phí và phát triển bền vững. Chuyển đổi số và xây dựng nhà máy thông minh vì thế trở thành xu hướng được nhiều doanh nghiệp quan tâm nhằm nâng cao hiệu quả vận hành và tăng khả năng cạnh tranh.

Ông Nguyễn Vân, Giám đốc Khối Dịch vụ Tetra Pak Việt Nam, đã có buổi chia sẻ với VnExpress về những thay đổi của ngành F&B, các thách thức trong vận hành nhà máy cũng như vai trò của các giải pháp số hóa trong quá trình chuyển đổi của doanh nghiệp.

Ông Nguyễn Vân, Giám đốc Khối Dịch vụ, Tetra Pak Việt Nam. Ảnh: NVCC

- Ông đánh giá như thế nào về triển vọng của thị trường thực phẩm và đồ uống Việt Nam trong những năm tới?

- Thị trường thực phẩm và đồ uống Việt Nam còn nhiều dư địa tăng trưởng. Theo báo cáo của GMI Research năm 2026, quy mô thị trường đạt 29,3 tỷ USD vào năm 2025 và được ước tính tăng lên 48,1 tỷ USD vào năm 2033.

Thị trường được dự báo tăng trưởng với tốc độ kép hằng năm 6,4% trong giai đoạn 2026-2033. Động lực chính đến từ sự gia tăng dân số, quá trình đô thị hóa, thu nhập được cải thiện và sự thay đổi trong sở thích của người tiêu dùng.

Những yếu tố này không chỉ mở rộng nhu cầu thị trường mà còn thúc đẩy doanh nghiệp đổi mới sản phẩm. Song song với cơ hội tăng trưởng, các nhà sản xuất cũng phải nâng cao năng lực vận hành để đáp ứng yêu cầu ngày càng đa dạng của thị trường.

- Trong hơn 30 năm hoạt động tại Việt Nam, Tetra Pak đã chứng kiến ngành F&B thay đổi như thế nào?

- Trong hơn 30 năm qua, ngành F&B Việt Nam đã chuyển mình mạnh mẽ nhờ tăng trưởng kinh tế, đô thị hóa và nhu cầu tiêu dùng ngày càng cao. Nếu trước đây doanh nghiệp tập trung vào mở rộng công suất, thì hiện nay họ phải đồng thời đáp ứng các yêu cầu về hiệu quả vận hành, an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc và phát triển bền vững.

Kể từ khi lắp đặt máy đóng gói tiệt trùng đầu tiên tại Việt Nam vào năm 1993, Tetra Pak đã đồng hành cùng sự phát triển của ngành thông qua việc cung cấp các giải pháp tương thích đồng bộ từ chế biến, đóng gói, bao bì đến vận hành. Chúng tôi đang hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng suất, đảm bảo an toàn, chất lượng và chuẩn bị cho hành trình chuyển đổi số của ngành thực phẩm và đồ uống.

- Qua quá trình đồng hành với các doanh nghiệp F&B, Tetra Pak ghi nhận những điểm nghẽn nào đang ảnh hưởng đến hiệu quả vận hành nhà máy?

- Điểm nghẽn đầu tiên nằm ở phương thức vận hành thủ công và tình trạng dữ liệu phân mảnh dễ dẫn đến sai sót, đồng thời làm cho dữ liệu thiếu tính minh bạch.

Khi thông tin bị phân tán giữa hệ thống thiết bị cũ và mới, doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc theo dõi hiệu suất thiết bị tổng thể (OEE) một cách chính xác. Khi các phần mềm quản lý hoạt động rời rạc như những "ốc đảo" có thể làm chậm quá trình sản xuất và gây khó khăn trong việc khai thác dữ liệu trên toàn nhà máy.

Một điểm nghẽn khác là sự thiếu đồng bộ trong quản trị. Việc dữ liệu từ xưởng sản xuất chưa được kết nối đầy đủ với hệ thống hoạch định nguồn lực doanh nghiệp (ERP) dễ dẫn đến sai lệch thông tin, ảnh hưởng đến hiệu quả điều hành và gây khó khăn cho hoạt động truy xuất nguồn gốc sản phẩm.

- Trong số những điểm nghẽn trên, theo ông, bài toán nào khiến doanh nghiệp mất nhiều thời gian và chi phí nhất?

- Tối ưu hóa tổng chi phí sở hữu (TCO) là một trong những thách thức lớn nhất của các doanh nghiệp sản xuất. Khi thiếu dữ liệu và công cụ giám sát theo thời gian thực, doanh nghiệp khó kiểm soát hiệu quả các chi phí vận hành như năng lượng, nước và nguyên vật liệu.

Bên cạnh đó, dừng máy ngoài kế hoạch là nguyên nhân gây tổn thất đáng kể. Theo báo cáo của IDS Indata năm 2025, hơn 80% doanh nghiệp công nghiệp tham gia khảo sát cho biết đã gặp sự cố ngừng hoạt động ngoài kế hoạch trong ba năm gần đây.

Tác động này càng rõ nét trong ngành thực phẩm và đồ uống (F&B). Đặc thù nguyên liệu có hạn sử dụng, quy trình sản xuất liên tục và yêu cầu kiểm soát chất lượng nghiêm ngặt khiến mỗi giờ dừng máy đều có thể kéo theo chi phí đáng kể.

- Tetra Pak phát triển giải pháp nào để hỗ trợ các doanh nghiệp giải quyết các điểm nghẽn này?

- Nhờ sự phát triển của thời đại số hóa và tự động hóa, doanh nghiệp có thể theo dõi và quản lý dữ liệu từ máy móc, dây chuyền và hoạt động vận hành của nhà máy trên cùng một nền tảng. Tuy nhiên, khi các nhà máy trải qua nhiều giai đoạn đầu tư và mở rộng nên vận hành trên cả thiết bị mới lẫn thiết bị cũ dẫn đến dữ liệu bị phân tán, khó kết nối và khai thác.

Vì vậy, bài toán không chỉ là việc cần đầu tư các giải pháp tương thích đồng bộ từ chế biến, đóng gói, vận hành đến bao bì từ đầu. Quan trọng hơn, doanh nghiệp cần một nền tảng có khả năng kết nối các thiết bị hiện có, tập trung dữ liệu về một nơi và cung cấp thông tin kịp thời để hỗ trợ vận hành, bảo trì và quản lý sản xuất hiệu quả hơn.

Tetra Pak Factory OS được chúng tôi phát triển để giải quyết bài toán đó. Giải pháp hợp nhất dữ liệu từ toàn bộ thiết bị trong nhà máy - từ thiết bị hiện hữu, dây chuyền mới đến máy móc của các nhà cung cấp khác - để tạo thành một nguồn dữ liệu thống nhất.

Bảng điều khiển trung tâm của giải pháp Tetra Pak Factory OS giúp nhà sản xuất có thể theo dõi quy trình vận hành theo thời gian thực. Ảnh: Tetra Pak

Đóng vai trò như một lớp điều phối trung tâm, Tetra Pak Factory OS giúp biến dữ liệu phân tán thành các thông tin có giá trị để hỗ trợ vận hành, bảo trì và quản lý sản xuất theo thời gian thực. Nhờ đó, doanh nghiệp có thể tối ưu nguồn lực và năng lượng, nâng cao hiệu suất vận hành, giảm chi phí và hạn chế thời gian dừng máy.

- Nếu phải giới thiệu ngắn gọn về Tetra Pak Factory OS với một doanh nghiệp F&B lần đầu tìm hiểu, ông sẽ mô tả gì về giải pháp này?

- Có thể hiểu Tetra Pak Factory OS là nền tảng số hóa và tự động hóa dành cho nhà máy thực phẩm và đồ uống, giúp xây dựng mô hình vận hành thông minh dựa trên dữ liệu. Nền tảng này kết nối thiết bị, dữ liệu, quy trình và con người trong một hệ thống thống nhất, tạo nền tảng cho các ứng dụng quản lý, tối ưu hóa và ra quyết định trong toàn bộ hoạt động sản xuất.

Mục tiêu của Factory OS là giúp doanh nghiệp chuyển từ mô hình quản lý dựa trên các hệ thống riêng lẻ sang mô hình vận hành thông minh, nơi các quyết định hằng ngày được hỗ trợ bởi dữ liệu theo thời gian thực.

Tính đổi mới và khả năng ứng dụng thực tế của giải pháp đã được ghi nhận qua nhiều giải thưởng uy tín, trong đó có hạng mục "Công nghiệp thông minh" tại Vietnam I4 Impact Awards 2026 (Biểu dương Thành tựu Tác động vì Việt Nam Số) và giải Scale! tại MIMA 2026 do Microsoft và Roland Berger bình chọn.

Doanh nghiệp tối ưu năng suất, đảm bảo an toàn và chất lượng thực phẩm nhờ giải pháp tương thích đồng bộ được kết nối bởi Tetra Pak Factory OS. Ảnh: Tetra Pak

- Factory OS kết nối dữ liệu, thiết bị và các công đoạn trong nhà máy bằng những công nghệ nào?

- Tetra Pak Factory OS sử dụng IoT, điện toán đám mây và phân tích dữ liệu để kết nối các thiết bị, dây chuyền và hệ thống trong nhà máy trên cùng một nền tảng. Giải pháp thu thập dữ liệu từ nhiều nguồn khác nhau, kể cả thiết bị cũ và mới, sau đó chuẩn hóa và quản lý tập trung để tạo thành một nguồn dữ liệu thống nhất. Trong đó, Tetra Pak Factory OS Digital Core đảm nhiệm việc kết nối và thu thập dữ liệu từ thiết bị, còn Tetra Pak Factory OS Digital Bridge đóng vai trò nền tảng tích hợp và quản lý dữ liệu tập trung cho toàn nhà máy.

Trên nền tảng đó, doanh nghiệp có thể theo dõi hoạt động sản xuất theo thời gian thực, nhận cảnh báo tự động và khai thác các phân tích dự đoán nhằm hỗ trợ vận hành, bảo trì và ra quyết định hiệu quả hơn. Đồng thời, đây cũng là nền tảng giúp doanh nghiệp sẵn sàng hơn cho các ứng dụng AI trong tương lai.

- Factory OS đóng vai trò gì trong việc nâng cao khả năng truy xuất nguồn gốc và kiểm soát chất lượng sản phẩm?

- Tetra Pak Factory OS là nền tảng thống nhất, bao phủ toàn bộ nhà máy từ khâu tiếp nhận nguyên liệu đầu vào đến phân phối thành phẩm. Khi dữ liệu được chuẩn hóa và đồng bộ xuyên suốt, doanh nghiệp có thể truy vết thông tin công nghệ và các thông số chất lượng của từng mẻ hoặc từng đơn vị sản phẩm.

Nền tảng cũng cung cấp mô-đun quản lý chất lượng trên phạm vi toàn nhà máy. Mô-đun này hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện các quy trình chất lượng một cách nhất quán và cải tiến hoạt động dựa trên dữ liệu.

Khi dữ liệu được chuẩn hóa và đồng bộ, doanh nghiệp có thể truy vết thông tin công nghệ và thông số chất lượng. Ảnh: Tetra Pak

Hệ thống giúp đẩy nhanh quá trình phân tích nguyên nhân gốc rễ của sự cố, đồng thời nâng cao độ tin cậy và hiệu quả trong việc phê duyệt lô sản xuất. Qua đó, doanh nghiệp có thể hướng đến mục tiêu bảo đảm chất lượng đúng ngay từ lần đầu tiên. Cách tiếp cận này giúp giảm sai lỗi, nâng cao hiệu quả vận hành và duy trì chất lượng sản phẩm ổn định, bền vững, hỗ trợ cho quá trình truy xuất sau này.

- Trong thời gian tới, Tetra Pak sẽ đồng hành với doanh nghiệp Việt Nam trong chuyển đổi số và phát triển bền vững như thế nào?

- Với hơn 30 năm hoạt động tại Việt Nam, Tetra Pak sẽ tiếp tục đồng hành doanh nghiệp trong chuyển đổi số và phát triển bền vững thông qua các giải pháp tương thích đồng bộ từ chế biến, đóng gói, bao bì đến vận hành sản xuất.

Bên cạnh công nghệ, chúng tôi hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực thông qua đào tạo, chuyển giao kiến thức và chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn.

Dù xây dựng nhà máy mới hay nâng cấp cơ sở hiện hữu, các giải pháp số hóa, tự động hóa và tối ưu hóa vận hành của Tetra Pak đều hướng đến mục tiêu giúp doanh nghiệp sử dụng tài nguyên hiệu quả hơn, giảm tác động môi trường và nâng cao năng lực cạnh tranh. Tinh thần của chúng tôi rất đơn giản: "Thách thức của bạn là gì? Hãy cùng chúng tôi giải quyết".

Hoàng Đan