Tàu sân bay USS George Washington thăm Việt Nam: Thông điệp về hòa bình và tự do hàng hải

Tàu sân bay USS George Washington thực sự là một “căn cứ quân sự nổi” di động theo đúng các ý nghĩa về quy mô và độ hoành tráng.

Tuy nhiên, đây không chỉ là cảm giác ấn tượng của tôi trước một “thị trấn thu nhỏ” bằng thép giữa đại dương, mà còn là cảm nhận rõ ràng về ý nghĩa đặc biệt của sự kiện này trong quan hệ song phương Việt - Mỹ.

Nhiều ngụ ý chiến lược

Có thể đánh giá rằng chuyến thăm kéo dài 7 ngày (từ 30-7 đến 5-8) của nhóm tàu tác chiến sân bay số 5 của Mỹ diễn ra trong một kịch bản với nhiều ngụ ý chiến lược. Thư mời tham dự sự kiện chỉ được gửi tới tôi vài ngày trước khi tàu ghé thăm. 

Sự thận trọng này hoàn toàn có lý do. Bài học từ lần trước, khi tôi cũng nhận được lời mời gửi từ sớm, nhưng sau đó chuyến thăm phải hủy do những điều động lực lượng đột xuất từ phía Mỹ. 

Một nhà ngoại giao Mỹ tâm sự với tôi rằng họ không muốn những vị khách mời phải phiền lòng khi đã lỡ đặt vé máy bay và khách sạn tại Đà Nẵng, nên lần này họ chỉ gửi thư mời khi mọi thứ đã sẵn sàng.

Trong bối cảnh tình hình Trung Đông hiện đang cực kỳ căng thẳng và một nhóm tác chiến sân bay như USS George Washington luôn nằm trong danh sách sẵn sàng nhận lệnh cơ động khẩn cấp, việc Mỹ vẫn giữ nguyên kế hoạch dừng chân 7 ngày tại Việt Nam đến phút chót thể hiện một mức độ ưu tiên cao trong chính sách đối ngoại của Mỹ đối với Việt Nam.

Quan sát các hoạt động trên tàu CVN-73, tôi được tận mắt thấy quy mô của một hàng không mẫu hạm chạy bằng năng lượng hạt nhân. 

Con tàu là nơi sinh sống và làm việc của hơn 5.000 thủy thủ và quân nhân, trong đó bao gồm khoảng 3.200 người thuộc thủy thủ đoàn vận hành tàu và gần 2.500 nhân sự phụ trách lực lượng không quân hạm đội (Air Wing). 

Với hàng ngàn con người sinh sống và làm việc, con tàu không chỉ biểu trưng cho năng lực công nghệ và quân sự, mà còn là một công cụ ngoại giao hải quân quan trọng của Washington: thúc đẩy sự hiểu biết và lòng tin giữa hải quân, quân đội và nhân dân hai nước.

Đây là lần thứ tư một nhóm tàu tác chiến sân bay Mỹ ghé thăm Việt Nam, tiếp nối các cột mốc của USS Carl Vinson (2018), USS Theodore Roosevelt (2020) và USS Ronald Reagan (2023). Tuy nhiên, khoảng thời gian 7 ngày lần này mang một sức nặng riêng về địa chính trị. 

Giữa lúc hàng loạt điểm nóng an ninh toàn cầu đang thu hút sự chú ý và phân tán nguồn lực của Mỹ, việc dành ra một tuần cho chuyến ghé thăm Đà Nẵng là lời khẳng định thực tế nhất về cam kết chính trị của Washington trong việc thúc đẩy quan hệ với Hà Nội.

Hợp tác đi vào thực chất

Chuyến ghé thăm Đà Nẵng lần này của tàu sân bay USS George Washington cũng không hề là một sự kiện đơn lẻ, mà thuộc về chuỗi chuyển động hợp tác ngoại giao và an ninh song phương trải rộng gần suốt năm qua. 

Ngay trước khi tàu cập cảng, chuyến thăm làm việc tại Việt Nam của Quyền Bộ trưởng Hải quân Mỹ Hùng Cao vào tháng 6-2026 đã thúc đẩy hợp tác hải quân giữa hai nước. 

Là quan chức cấp cao gốc Việt trong chính quyền Mỹ, các cuộc trao đổi của ông Hùng Cao góp phần thúc đẩy hiểu biết lẫn nhau, củng cố các cơ chế hợp tác an ninh biển trong các lĩnh vực trao đổi đoàn, huấn luyện - đào tạo, khắc phục hậu quả chiến tranh và xây dựng lòng tin giữa lực lượng hải quân hai nước.

Mặt khác, ở cấp độ ngoại giao nhà nước, trong cuộc gặp bên lề Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN lần thứ 59 (AMM-59) tại Manila (Philippines) ngày 23-7 vừa qua giữa Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Việt Nam Lê Hoài Trung và Bộ trưởng Ngoại giao Mỹ Marco Rubio, hai nhà ngoại giao số 1 của mỗi nước đã nhất trí tiếp tục triển khai đưa quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện đi vào chiều sâu, xử lý khác biệt kinh tế - thương mại trên tinh thần xây dựng, thiện chí và cùng có lợi. 

Từ cuộc trao đổi chiến lược tại Manila đến chuyến làm việc quốc phòng của ông Hùng Cao, và giờ là sự hiện diện của hàng không mẫu hạm USS George Washington ở Đà Nẵng là một sự tiếp nối liên tục và đồng bộ giữa ngoại giao nghị sự và ngoại giao thực địa.

Kể từ khi hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện vào năm 2023, hoạt động trao đổi và hợp tác đã đi vào chiều sâu với tính dự báo cao hơn. 

Việc Việt Nam tiếp đón tàu sân bay Mỹ một cách chủ động, nhất quán, phản ánh đúng đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa dạng hóa, đa phương hóa, đồng thời cho thấy độ mở và lòng tin chiến lược giữa hai quốc gia ngày càng được củng cố. 

Sự hiện diện của các chuyến thăm như USS George Washington không chỉ mang ý nghĩa song phương, mà còn gửi đi thông điệp về hòa bình, ổn định, tự do hàng hải và trật tự dựa trên luật pháp quốc tế tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do và rộng mở.

Khi rời boong tàu USS George Washington, tôi cảm nhận được sự định hình ngày càng rõ ràng mối quan hệ Việt - Mỹ đã trưởng thành vượt bậc. Mối quan hệ đấy được xây dựng trên sự tôn trọng thể chế chính trị của nhau, hiểu biết lẫn nhau và khả năng duy trì hợp tác ổn định ngay trong một thế giới đầy biến động.