Tàu cá bị đánh chìm, bảo hiểm chối bồi thường: Tòa buộc chi trả hơn 3 tỉ

Tàu chìm nhưng bảo hiểm "phủi" trách nhiệm

TAND tối cao vừa công bố 8 án lệ để các tòa án nghiên cứu, áp dụng trong xét xử kể từ ngày 1-7-2026. Trong đó có án lệ số 85 liên quan việc tranh chấp hợp đồng bảo hiểm giữa một ngư dân ở tỉnh Quảng Nam cũ là ông L.V.H. và bị đơn là Tổng công ty Bảo hiểm B..

Nội dung vụ án thể hiện: Ông H. ký hợp đồng bảo hiểm với Công ty Bảo hiểm B. (thuộc Tổng công ty Bảo hiểm B.), mua bảo hiểm cho tàu cá QNa-909... Số tiền bảo hiểm là 2,45 tỉ đồng.

Trưa 2-6-2020, tàu cá QNa-909… do ông H. làm thuyền trưởng xuất bến với 5 thuyền viên ra khơi hành nghề, có đủ điều kiện xuất bến theo quy định.

19h cùng ngày, khi đang di chuyển ra khơi thì tàu của ông H. bất ngờ bị gió, sóng biển lớn đánh vỡ be hai bên mũi làm nước tràn vào. Ông H. đã hô hào thuyền viên sử dụng máy để bơm nước và tát nước ra khỏi tàu. Nhưng do vết vỡ quá to nên không khắc phục được.

Lúc đó ông H. thấy cách khoảng 8-9 hải lý có ánh sáng điện nên đã cho tàu chạy đến nhờ hỗ trợ. Nhưng khi gần đến (cách khoảng 500m), tàu bị chết máy và chìm dần.

Thấy không thể cứu tàu được nên ông H. cho các thuyền viên lên 4 chiếc thúng câu rời tàu, chèo đến một tàu cá gần đó và được cứu vớt.

Ông H. đã trình báo toàn bộ sự việc cho cơ quan chức năng và thực hiện đầy đủ thủ tục pháp lý khai báo, làm hồ sơ đề nghị Công ty Bảo hiểm B. chi trả tiền bảo hiểm cho ông theo hợp đồng. Vậy nhưng phía Công ty Bảo hiểm B. không thực hiện.

Ông H. yêu cầu tòa buộc Tổng công ty Bảo hiểm B. chi trả tiền bảo hiểm tàu cá QNa-909… với số tiền bảo hiểm sau khi khấu trừ 2% số tiền bồi thường theo hợp đồng là 2,401 tỉ đồng và lãi suất chậm thanh toán là hơn 600 triệu đồng.

Còn phía công ty bảo hiểm không thống nhất với toàn bộ yêu cầu khởi kiện của ông H..

Tòa buộc công ty bảo hiểm phải bồi thường

Với nội dung trên, bản án sơ thẩm của TAND TP Tam Kỳ (tỉnh Quảng Nam) đã tuyên chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn - ông L.V.H.; buộc Công ty Bảo hiểm B. phải bồi thường tiền bảo hiểm thân vỏ, máy móc và trang thiết bị của tàu cá QNa-909… cho ông H. số tiền 2,401 tỉ đồng và tiền lãi do chậm thanh toán tiền bảo hiểm, gần 600 triệu đồng.

Sau đó bị đơn đã kháng cáo án sơ thẩm.

TAND tỉnh Quảng Nam xử phúc thẩm nhận định theo giấy chứng nhận bảo hiểm khai thác hải sản, tàu cá số hiệu QNa-909… của ông L.V.H. được Công ty Bảo hiểm B. (thuộc Tổng công ty Bảo hiểm B.) bảo hiểm, gồm: thân vỏ tàu, máy móc, trang thiết bị với tổng giá trị bảo hiểm 2,45 tỉ đồng.

Phía Bảo hiểm B. căn cứ báo cáo giám định của Công ty cổ phần V. (đơn vị được công ty bảo hiểm yêu cầu thực hiện giám định nguyên nhân và tổn thất do chìm tàu) cho rằng nguyên nhân tàu cá QNa-909… bị chìm theo khai báo của ông H. không phù hợp với thời tiết tại khu vực theo thông báo của Đài khí tượng thủy văn khu vực Trung Trung Bộ.

Việc tàu cá đã được sử dụng 8 năm, thời gian tàu được đưa lên đà bảo dưỡng, sơn vỏ tàu cũng đã 11 tháng thì: "...khả năng lớn là do hao mòn mục thủng tự nhiên vỏ tàu nên khi hành trình đi biển chịu tác động của sóng gió gây phá nước chìm tàu" để không chấp nhận chi trả tiền bảo hiểm theo yêu cầu của ông H..

Tòa nhận định rằng: về văn bản của Đài khí tượng thủy văn khu vực Trung Trung Bộ cung cấp thông tin thời tiết trên vùng biển tàu cá QNa-909… bị chìm cho Công ty cổ phần V. không thể ghi nhận những hình thái thời tiết cục bộ diễn biến nhanh vào những thời điểm nhất định trên vùng biển được xác báo.

Việc báo cáo giám định cho rằng nguyên nhân tai nạn làm tàu chìm là do mòn, thủng tự nhiên là không có cơ sở, bởi lẽ: theo giấy chứng nhận an toàn kỹ thuật thì tàu cá QNa-909… đủ điều kiện an toàn kỹ thuật để hoạt động đến hết ngày 18-12-2020.

Hơn nữa tàu không được Bảo hiểm B. và Công ty cổ phần V. trục vớt để giám định nguyên nhân làm chìm tàu. Đây chỉ là suy luận mang tính chủ quan về nguyên nhân chìm tàu mà không có chứng cứ để chứng minh nên không được chấp nhận.

Do đó có cơ sở để xác định nguyên nhân dẫn đến sự kiện pháp lý làm phát sinh trách nhiệm bảo hiểm đối với tàu cá này theo giấy chứng nhận bảo hiểm khai thác hải sản, là do bị gió dông, sóng biển lớn đánh khiến tàu bị vỡ be hai bên mũi, nước tràn vào làm tàu bị chìm như lời trình bày của ông.H. và các thuyền viên là có căn cứ.

Tòa bác kháng cáo của bị đơn và giữ nguyên bản án dân sự sơ thẩm.