57 minutes ago
9
Xe tay ga ngày càng được trang bị nhiều tính năng an toàn nhằm hạn chế rủi ro cho người dùng trong quá trình sử dụng. Trong đó, công tắc chân chống nghiêng (Side Stand Switch) là một trang bị ngày càng trở nên phổ biến trên nhiều mẫu xe tay ga hiện nay. Dù vậy, trong quá trình sử dụng, để thuận tiện không ít người dùng lại lạm dụng tính năng gạt chân chống nghiêng để tắt máy mỗi khi dừng xe.
Vì sao khi gạt chân chống nghiêng xe tay ga lại tắt máy?
Trên phần lớn xe tay ga đời mới, chân chống nghiêng được tích hợp công tắc an toàn (Side Stand Switch). Đây là một cảm biến được lắp tại vị trí chân chống bên. Khi người lái hạ chân chống, công tắc sẽ thay đổi trạng thái và gửi tín hiệu đến ECU hoặc hệ thống điều khiển động cơ. Ngay lập tức, ECU sẽ ngắt đánh lửa hoặc ngừng phun nhiên liệu, khiến động cơ tắt.
Khi người lái hạ chân chống, công tắc sẽ thay đổi trạng thái và gửi tín hiệu đến ECU hoặc hệ thống điều khiển động cơ
Ảnh: Bá Hùng
Mục đích chính của tính năng này không phải để thay thế nút tắt máy hay khóa điện, mà nhằm ngăn người lái vô tình chạy xe khi chân chống vẫn đang hạ xuống. Nếu xe di chuyển trong tình trạng này, chân chống có thể va chạm với mặt đường khi vào cua hoặc đi qua gờ cao, dẫn đến mất lái và gây tai nạn.
Chính vì vậy, công tắc chân chống được xem là một trong những trang bị an toàn quan trọng trên xe tay ga hiện đại, tương tự như công tắc ngắt động cơ khi chống nghiêng trên nhiều dòng mô tô phân khối lớn.
Công tắc chân chống được xem là một trong những trang bị an toàn quan trọng trên xe tay ga hiện đại
Ảnh: Bá Hùng
Thường xuyên gạt chân chống để tắt máy có làm hại xe?
Do chỉ cần hạ chân chống là động cơ tự tắt, nên không ít người hình thành thói quen sử dụng thao tác này thay cho việc vặn chìa khóa để tắt động cơ. Theo nhiều kỹ thuật viên sửa chữa xe máy, về bản chất, việc động cơ tắt do ECU nhận tín hiệu từ công tắc chân chống không khác nhiều so với thao tác nhấn nút Engine Stop. Hệ thống điều khiển vẫn chủ động ngắt đánh lửa và phun nhiên liệu theo đúng quy trình thiết kế. Vì vậy, nếu chỉ xét riêng việc động cơ dừng hoạt động, thao tác này gần như không gây hại máy.
Anh Lê Quốc Cường, kỹ thuật viên có nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực sửa chữa xe máy tại TP.HCM, cho biết: "Công tắc chân chống được nhà sản xuất thiết kế để hoạt động hàng nghìn, thậm chí hàng chục nghìn chu kỳ. Nếu thỉnh thoảng người dùng hạ chân chống để động cơ tự tắt thì không ảnh hưởng đến động cơ hay hệ thống phun xăng điện tử".
Việc gạt chân chống nghiêng để tắt động cơ về lâu dài có thể không gây hại cho động cơ nhưng lại ảnh hưởng đến chi tiết điện và cơ khí liên quan
Ảnh: Bá Hùng
Tuy nhiên, theo anh Cường điều đó không đồng nghĩa người dùng có thể lạm dụng việc gạt chân chống nghiêng thành thói quen hàng ngày để tắt động cơ sau mỗi lần sử dụng xe. Thực tế, việc gạt chân chống nghiêng để tắt động cơ về lâu dài có thể không gây hại cho động cơ nhưng lại ảnh hưởng đến chi tiết điện và cơ khí liên quan.
Trước hết là công tắc chân chống. Đây là chi tiết cơ khí có tiếp điểm điện bên trong. Nếu liên tục phải đóng - ngắt với tần suất rất lớn, chi tiết này vẫn sẽ bị hao mòn theo thời gian nhanh hơn so với việc chỉ hoạt động đúng chức năng an toàn. Đặc biệt, trong điều kiện khí hậu nóng ẩm, mưa nhiều như tại Việt Nam, công tắc chân chống còn thường xuyên tiếp xúc với nước, bùn đất và bụi bẩn. Sau thời gian dài sử dụng, tiếp điểm có thể bị oxy hóa hoặc kẹt cơ cấu, dẫn đến hiện tượng xe không nổ máy dù chân chống đã được gạt lên hoàn toàn.
Ngoài ra, nhiều người sau khi gạt chân chống nghiêng để xe tắt máy lại quên xoay chìa khóa về vị trí OFF. Khi đó, một số mạch điện trên xe vẫn được cấp nguồn, đèn báo trên bảng đồng hồ vẫn hoạt động hoặc hệ thống khóa thông minh vẫn duy trì trạng thái sẵn sàng. Nếu tình trạng này kéo dài, đặc biệt khi xe để qua nhiều giờ hoặc qua đêm, ắc-quy có thể bị tiêu hao điện năng, làm giảm tuổi thọ hoặc khiến xe khó khởi động. Thực tế, đã có không ít trường hợp sử dụng xe tay ga, đặc biệt là chị em phụ nữ vì gạt chân chống nghiêng để xe tắt máy và quên vặn khóa để khóa xe đã khiến ắc-quy kiệt điện và không thể khởi động lại xe.
Dù không làm ảnh hưởng đến động cơ nhưng người dùng xe tay ga cũng không nên quá lạm dụng việc gạt chân chống nghiêng để tắt máy xe
Ảnh: Bá Hùng
Theo lời khuyên của anh Lê Quốc Cường cũng như các kỹ thuật viên xe máy, quy trình đúng khi dừng xe tay ga vẫn là giảm ga, dừng hẳn xe, vặn chìa khóa tắt máy, sau đó mới hạ chân chống và khóa xe. Công tắc chân chống được thiết kế như một thiết bị an toàn nhằm ngăn ngừa tai nạn khi người lái quên gạt chân chống trước khi di chuyển, chứ không phải để thay thế hoàn toàn thao tác tắt máy. Do đó, dù không làm ảnh hưởng đến động cơ nhưng người dùng xe tay ga cũng không nên quá lạm dụng việc gạt chân chống nghiêng để tắt máy xe.
