Sóng gió bủa vây cờ vua Việt Nam

Đỉnh điểm là "bức tâm thư" dậy sóng mạng xã hội của kỳ thủ Nguyễn Ngọc Trường Sơn.

Rạng sáng 24-5, Nguyễn Ngọc Trường Sơn đăng tải một bài viết dài hơn 1.300 chữ trên tài khoản mạng xã hội cá nhân với nội dung bày tỏ sự bức xúc về cách hoạt động của những người làm quản lý cờ vua Việt Nam.

Từ bức tâm thư của Trường Sơn…

Nguyễn Ngọc Trường Sơn là ai? Đó là kỳ thủ có Elo cao thứ hai của cờ vua Việt Nam, là người giữ kỷ lục đạt danh hiệu đại kiện tướng trẻ nhất lịch sử (khi chưa đầy 15 tuổi, vào 22 năm trước), là đồng đội thân thiết với Lê Quang Liêm, và cũng là một VĐV luôn giữ thái độ sống mẫu mực, kín tiếng.

Những dòng "tâm thư" của Trường Sơn trên Facebook vì vậy trở thành giọt nước tràn ly cho nhiều vấn đề gây tranh cãi làng cờ vua thời gian qua. Những vấn đề đó được khơi dậy từ hơn nửa tháng trước, khi Liên đoàn Cờ Việt Nam công bố danh sách VĐV dự giải Olympiad mà không có Lê Quang Liêm, Nguyễn Ngọc Trường Sơn, Lê Tuấn Minh (đội nam), và vắng cả Phạm Lê Thảo Nguyên, Lương Phương Hạnh (đội nữ).

Tranh cãi dậy sóng khi Lương Phương Hạnh và Phạm Lê Thảo Nguyên (vợ Trường Sơn) công khai lý do hai nữ kỳ thủ tốp đầu này vắng mặt - đó là chậm đăng ký trong một group Zalo do Liên đoàn Cờ Việt Nam lập. 

Từ lúc thông báo đến khi chốt danh sách trong group Zalo này chỉ kéo dài vỏn vẹn chưa đầy 2 ngày. Hầu hết giới chuyên môn lẫn người hâm mộ đều cho rằng cách lập nhóm đăng ký như vậy là quá vội vàng, cẩu thả, thiếu tôn trọng các kỳ thủ cũng như tính chất giải đấu lớn của làng cờ vua thế giới.

Sau nửa tháng, Nguyễn Ngọc Trường Sơn chia sẻ nhiều hơn về mọi chuyện với bức "tâm thư" chi tiết trên Facebook.

"Một thực tế khác đã tồn tại suốt nhiều năm qua là vấn đề kinh phí và hỗ trợ cho VĐV. Trong khoảng 10 năm trở lại đây, các thành viên đội tuyển gần như không được hỗ trợ gì từ bộ môn về kinh phí thi đấu quốc tế (trừ các đại hội khu vực như SEA Games, ASIAD).

Kể từ đầu năm 2024 đến nay, do thiếu một phương án tập trung linh hoạt phù hợp với đặc thù môn cờ vua, các VĐV hoàn toàn không có khoản thu nhập cơ bản nào khi thi đấu dưới màu áo đội tuyển ngoài phần tiền thưởng theo khung thành tích. Đáng buồn hơn, không chỉ cạn kiệt về chế độ, đa số VĐV còn phải tự bơi trong việc chuẩn bị chuyên môn lẫn hậu cần", Trường Sơn nói.

Cũng trong bài viết, kỳ thủ 36 tuổi này khuyên những người chịu trách nhiệm quản lý cờ vua Việt Nam nên "có một chiến lược rõ ràng, công khai trong thu hút tài trợ và phân bổ nguồn kinh phí", cũng như "giữ gìn sự trung thực, nói không với tiêu cực từ giải trẻ cho tới quốc gia".

Trường Sơn cũng chia sẻ rằng anh sẽ chính thức dừng thi đấu các giải cờ tiêu chuẩn trong màu áo đội tuyển quốc gia. Quyết định này thực sự mang đến cảm giác buồn bã cho phần đông người hâm mộ cờ vua Việt Nam.

Đến thư chất vấn của FIDE

Bức tâm thư của Trường Sơn đăng tải 2 ngày sau một bức thư quan trọng được Liên đoàn Cờ vua thế giới (FIDE) gửi đến Liên đoàn Cờ Việt Nam. Cụ thể, FIDE gửi thư yêu cầu phía Liên đoàn Cờ Việt Nam phối hợp để làm rõ những dấu hiệu bất thường về tiền học phí tại hai khóa đào tạo huấn luyện viên cờ vua ở Hải Phòng và TP.HCM.

FIDE cho biết đã tiếp nhận nhiều thông tin và tài liệu phản ánh dấu hiệu bất thường trong quá trình tổ chức hai khóa học đào tạo huấn luyện viên cờ vua (FIDE School Instructor/Chess in Education) tại Hải Phòng (tháng 3-2026) và TP.HCM (tháng 4-2026). 

Theo các thông tin FIDE tiếp nhận được, các học viên ở hai khóa đào tạo này đã nộp 3,5 triệu đồng tiền học phí và thêm 1,5 - 2 triệu đồng "tiền nhận bằng". Số tiền này được nộp vào tài khoản cá nhân của ông Nguyễn Minh Thắng (Phó chủ tịch Liên đoàn Cờ Việt Nam, còn tài khoản của FIDE không nhận được bất kỳ khoản phí nào).

Trao đổi với báo Tuổi Trẻ, một số học viên (đề nghị không nêu tên) cho biết họ đã đóng tiền, hoàn tất khóa học nhưng đến nay chưa nhận được bằng, khi đặt câu hỏi trong nhóm chat Zalo của lớp học thì ông Nguyễn Minh Thắng… giải tán nhóm chat. Còn phía FIDE cho biết họ cần phải làm rõ các thông tin về căn cứ thu tiền, hạch toán, tài khoản nhận tiền… và khẳng định đây là vấn đề nghiêm trọng cần phải làm rõ.

Vụ việc này mới chỉ trong giai đoạn xác minh. Ông Phạm Văn Tiền (Chủ tịch Liên đoàn Cờ Việt Nam) cho biết đã yêu cầu ông Nguyễn Minh Thắng giải trình chi tiết vụ việc và sẽ phối hợp với FIDE để làm rõ mọi chuyện. Đáng chú ý, ông Nguyễn Minh Thắng cũng là cái tên được nhắc đến trong vụ "lập nhóm đăng ký dự giải Olympiad qua Zalo".

Liên tiếp nhiều vụ việc gây tranh cãi khiến Liên đoàn Cờ Việt Nam nói riêng và cộng đồng cờ vua Việt Nam nói chung phải đối mặt nhiều sóng gió - từ cảm giác hoang mang, nghi ngờ cho đến cả sự buồn bã - khi một kỳ thủ lừng lẫy như Nguyễn Ngọc Trường Sơn bày tỏ sự bức xúc và gần như nói lời chia tay đội tuyển quốc gia.