Sáp nhập đại học công lập trên cùng địa bàn

Ít nhất 10 triệu lao động sẽ được đào tạo, bồi dưỡng hoặc cập nhật kỹ năng sử dụng trí tuệ nhân tạo cơ bản trong 4 năm tới.

Chương trình quốc gia phát triển nhân lực trí tuệ nhân tạo (AI) đến năm 2030, định hướng đến năm 2035, được Thủ tướng phê duyệt ngày 11/8.

Đến năm 2030, 80% học sinh phổ thông, dự bị đại học, tất cả sinh viên và 80% học viên giáo dục nghề nghiệp được phổ cập kiến thức, kỹ năng AI phù hợp với lứa tuổi, bảo đảm sử dụng an toàn, có trách nhiệm.

Khoảng 90% cán bộ, công chức, viên chức và người lao động tại các đơn vị sự nghiệp công lập cũng được cập nhật kiến thức AI. Tỷ lệ này trong ngành giáo dục và đào tạo là 100%.

Chương trình đặt mục tiêu bồi dưỡng chuyên sâu cho 100.000 giáo viên, giảng viên và cán bộ quản lý giáo dục, giúp đội ngũ này có khả năng hướng dẫn, lan tỏa kỹ năng ứng dụng AI an toàn, hiệu quả và có trách nhiệm.

Cùng thời điểm, Việt Nam phấn đấu có 50.000 người trình độ đại học trở lên đủ năng lực ứng dụng AI trong các ngành, lĩnh vực trọng điểm; đào tạo ít nhất 10.000 nhân lực chất lượng cao gồm nhà nghiên cứu, kỹ sư và chuyên gia. Trong số này, ít nhất 1.500 chuyên gia phải có khả năng nghiên cứu, phát triển, làm chủ công nghệ lõi và dẫn dắt các nhiệm vụ AI trọng điểm.

AI sẽ được tích hợp vào hệ thống giáo dục ở tất cả cấp học và trình độ đào tạo. Các trường đại học phải ban hành quy định sử dụng AI trong đào tạo, nghiên cứu và đánh giá. Cả nước dự kiến hình thành ít nhất 10 trung tâm đào tạo, nghiên cứu chuyên sâu về AI, trong đó 5-7 trung tâm đạt trình độ tiên tiến trong khu vực và từng bước tiệm cận quốc tế. Ít nhất 25 trường đại học sẽ triển khai chương trình đào tạo chuyên sâu, tích hợp AI vào từng ngành, lĩnh vực và đào tạo ứng dụng AI.

Tuần lễ số quốc tế Việt Nam 2025 có chủ đề "Quản trị trí tuệ nhân tạo - AI Governance". Ảnh: Giang Huy

Để đạt các mục tiêu trên, Chính phủ đưa ra 7 nhóm giải pháp, trong đó có xây dựng chuẩn đầu ra, chương trình bồi dưỡng AI cho các nhóm trọng tâm. Nội dung này sẽ được tích hợp vào chương trình phổ thông nhằm phát triển tư duy tính toán, kỹ năng số và đạo đức sử dụng công nghệ.

Các chương trình phổ cập kiến thức, kỹ năng AI cho người lao động, cán bộ quản lý và cộng đồng được tổ chức linh hoạt theo hình thức trực tiếp, trực tuyến, tự học hoặc học tập cộng đồng. Doanh nghiệp nhỏ và vừa, hợp tác xã, cơ sở sản xuất kinh doanh được hỗ trợ tiếp cận các chương trình bồi dưỡng. Nhóm yếu thế và người lao động có nguy cơ mất việc do tự động hóa cũng được hỗ trợ, bảo đảm cơ hội tiếp cận công bằng.

Đến năm 2035, Chính phủ hướng tới hình thành hệ sinh thái nhân lực AI hiện đại, bền vững; đưa kỹ năng sử dụng AI trở nên phổ biến trong lực lượng lao động và Việt Nam vào nhóm quốc gia dẫn đầu khu vực về phát triển nhân lực lĩnh vực này.

Sáp nhập đại học công lập trên cùng địa bàn trước tháng 4/2027

Chương trình hành động thực hiện kết luận của Ban Chấp hành Trung ương Đảng về tiếp tục hoàn thiện, vận hành hiệu quả mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và chính quyền địa phương hai cấp, được Chính phủ ban hành ngày 9/8.

Chính phủ giao Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trì, phối hợp với Bộ Nội vụ và các tỉnh, thành sắp xếp lại hệ thống giáo dục đại học công lập. Các đại học đa ngành, đa lĩnh vực sẽ được chuyển về Bộ Giáo dục và Đào tạo hoặc địa phương quản lý; các trường trên cùng địa bàn được sáp nhập, hợp nhất, trừ cơ sở thuộc lĩnh vực đặc thù.

Các trường đại học công lập trên cùng địa bàn sẽ được sáp nhập, hợp nhất, trừ lĩnh vực đặc thù, nhằm giảm ít nhất 20% đầu mối trước tháng 4/2027.

Với giáo dục nghề nghiệp, các cơ sở công lập trực thuộc bộ, ngành sẽ được chuyển về địa phương quản lý, trừ một số trường thuộc lĩnh vực đặc thù. Số cơ sở giáo dục nghề nghiệp công lập phải giảm ít nhất 30%, hoàn thành trước ngày 1/10.

Trong tháng 8, Bộ Giáo dục và Đào tạo phải hướng dẫn sắp xếp các đơn vị sự nghiệp công lập, trường mầm non, tiểu học và phổ thông tại xã, phường.

Sinh viên Đại học Kinh tế Quốc dân, tháng 3/2026. Ảnh: Hoàng Giang

Việt Nam hiện có 291 cơ sở giáo dục đại học, gồm 228 trường công lập, chiếm hơn 78%, theo báo cáo gần nhất của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Trong số này, 200 trường do các bộ, ngành quản lý.

Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị, ban hành tháng 8/2025, yêu cầu sớm tái cấu trúc hệ thống giáo dục đại học; sáp nhập, giải thể trường không đạt chuẩn; xóa bỏ cấp trung gian; nghiên cứu hợp nhất viện nghiên cứu với trường đại học và chuyển một số trường về địa phương quản lý. Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo khi đó cho biết khoảng 140 trường đại học công lập thuộc diện sắp xếp.

Chính phủ cũng giao Bộ Y tế giảm đầu mối bệnh viện, cơ sở giáo dục đại học trực thuộc, đơn vị giám định pháp y và giám định pháp y tâm thần.

Mô hình trạm y tế cấp xã phải được hoàn thiện để cung cấp dịch vụ thiết yếu, chăm sóc sức khỏe ban đầu cho người dân; các trung tâm y tế khu vực được tổ chức lại, tránh chồng chéo nhiệm vụ.

Bộ Y tế phải hoàn thiện hồ sơ sức khỏe điện tử trên VNeID, kết nối dữ liệu y tế từ cấp xã đến cấp tỉnh trong tháng 10.

Các bộ, cơ quan ngang bộ được yêu cầu tiếp tục tinh gọn tổ chức bên trong, sắp xếp lại mạng lưới đơn vị sự nghiệp công lập. Chính phủ đồng thời yêu cầu nghiên cứu xây dựng khu kinh tế đặc biệt nhằm tạo không gian phát triển mới và mô hình đơn vị hành chính cấp xã đóng vai trò hạt nhân.