Ôtô chạy 80 km/h bị cậu bé đi xe máy điện vượt mặt

Việc độ xe máy điện, xe đạp điện tràn làn khiến nhiều học sinh ra đường phố trong tâm thế như trong đường đua.

Ngày 10/5, camera hành trình trên một ôtô đang di chuyển trên đường DT379, Hưng Yên với tốc độ khoảng 80-85 km/h ghi lại tình huống một xe máy điện bất ngờ lao lên từ phía sau, vượt qua xe này với tốc độ rất cao. Theo diễn biến video, chiếc xe máy điện có thể đã chạy tới khoảng 90-100 km/h, vì xe đã vượt ôtô hàng chục mét chỉ sau 1-2 giây. Người điều khiển xe điện là một cậu bé không đội mũ bảo hiểm, phương tiện cũng không gắn biển số.

Trong Luật Trật tự an toàn giao thông đường bộ, xe gắn máy môtơ điện chỉ được có tốc độ thiết kế tối đa 50 km/h và công suất động cơ không quá 4 kW. Tuy nhiên theo cục CSGT, chiếc xe trong video có dấu hiệu đã bị "độ chế" để tăng tốc độ vượt xa giới hạn cho phép.

Hiện nay, phần lớn xe máy điện phổ thông trên thị trường Việt Nam có tốc độ tối đa khoảng 45-60 km/h. Một số dòng công suất lớn hơn có thể đạt khoảng 70-90 km/h, tuy nhiên để chạm ngưỡng gần 100 km/h thường phải can thiệp vào hệ thống kỹ thuật của xe.

Xe máy điện có thể độ tốc độ bằng cách nào?

Các hình thức độ xe điện phổ biến gồm thay bộ điều khiển điện tử (controller) để tăng dòng xả, thay pin điện áp cao hơn, mở giới hạn tốc độ bằng phần mềm hoặc thay môtơ công suất lớn hơn. Một số trường hợp còn thay đổi hệ truyền động nhằm tăng khả năng tăng tốc.

Đáng chú ý, việc tìm các dịch vụ nhận độ xe điện hiện khá dễ dàng. Trên mạng xã hội xuất hiện nhiều tài khoản quảng cáo nâng tốc độ xe điện với chi phí từ vài triệu đồng. Người dùng thậm chí có thể tự mua pin, môtơ, bộ điều khiển hoặc các linh kiện liên quan trên sàn thương mại điện tử rồi tự lắp tại nhà theo video hướng dẫn do người bán đăng tải.

Pin xe điện không rõ nguồn gốc được bán trên mạng xã hội. Ảnh chụp màn hình

Vì sao xe điện dễ nâng tốc hơn xe máy xăng?

Theo một số kỹ thuật viên, xe điện hiện nay dễ độ tốc độ hơn xe máy xăng do cấu tạo đơn giản hơn và phụ thuộc nhiều vào hệ thống điện tử. Với xe xăng, muốn tăng công suất thường phải can thiệp sâu vào động cơ như thay piston, cam, ECU, hệ thống phun xăng hoặc ống xả, đòi hỏi kỹ thuật cơ khí phức tạp và chi phí lớn.

Trong khi đó, xe điện chủ yếu gồm pin, môtơ điện và bộ điều khiển điện tử (controller). Chỉ cần thay controller có dòng xả lớn hơn hoặc thay bộ pin điện áp cao hơn, xe đã có thể tăng đáng kể khả năng tăng tốc và tốc độ tối đa. Một số mẫu xe còn có sẵn giới hạn tốc độ bằng phần mềm nên chỉ cần mở khóa thông qua cài đặt điện tử hoặc thay firmware là xe có thể chạy nhanh hơn.

Người dùng có thể dễ dàng tìm những video về hướng dẫn độ, mở công suất cho xe máy, xe đạp điện trên mạng. Ảnh chụp màn hình

Nhiều dòng xe điện phổ thông hiện cũng sử dụng linh kiện dạng module, tháo lắp nhanh, khiến việc thay pin, đổi môtơ hoặc controller trở nên đơn giản hơn nhiều so với xe xăng. Người dùng không cần có tay nghề sửa xe chuyên sâu vẫn có thể tự thực hiện sau khi xem video hướng dẫn trên mạng.

Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo việc tăng công suất quá mức có thể khiến xe vượt ngoài khả năng thiết kế ban đầu của khung gầm, hệ thống phanh và lốp xe. Nhiều mẫu xe điện học sinh vốn chỉ được thiết kế để chạy quanh mức 40-50 km/h, nên khi bị độ lên tốc độ gần 100 km/h sẽ tiềm ẩn nguy cơ mất lái, cháy nổ pin hoặc hỏng hệ thống điện khi vận hành liên tục ở tải cao.

Đề xuất siết quản lý cơ sở độ xe điện học sinh

Theo Nghị định 168, hành vi tự ý thay đổi khung, máy, hình dáng, kích thước hoặc đặc tính của xe, thường được gọi là độ xe, sẽ bị phạt 4-6 triệu đồng đối với cá nhân. Ngoài tiền phạt, người vi phạm còn có thể bị yêu cầu khôi phục phương tiện về tình trạng ban đầu theo quy định.

Một chiếc xe điện cháy với khối pin độ (hộp kim loại giữa khung xe) xảy ra ở TP HCM. Ảnh: Hội xe điện Việt Nam

Trước thực trạng xe điện học sinh bị độ ngày càng phổ biến, nhiều ý kiến đề nghị cần siết quản lý các cơ sở sửa chữa, nâng cấp phương tiện. Tại phiên họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội ngày 11/5, Phó chủ tịch Thường trực Hội đồng Dân tộc Hoàng Duy Chinh đề nghị Chính phủ nghiên cứu giải pháp quản lý tình trạng độ chế xe đạp điện đang diễn ra tại nhiều địa phương.

Theo ông Hoàng Duy Chinh, nhiều phụ huynh mua xe đạp điện cho con đi học nhưng sau đó học sinh tự mang xe đến các cơ sở sửa chữa để thay bộ điều khiển, lắp thêm ắc quy nhằm tăng tốc độ và hiệu suất vận hành. "Điều này rất nguy hiểm, nhiều cháu đã gây tai nạn. Khi kiểm tra thì phát hiện xe được lắp thêm bình ắc-quy", ông nói.

Ông cho rằng tình trạng này xuất hiện khá phổ biến, đặc biệt tại vùng sâu, nơi việc quản lý các cơ sở sửa chữa còn lỏng lẻo. Đại biểu Quốc hội đề nghị cơ quan chức năng tăng cường kiểm tra các điểm sửa chữa, độ xe điện, đồng thời xây dựng tiêu chuẩn kỹ thuật chặt chẽ hơn nhằm hạn chế tình trạng tự ý thay đổi kết cấu, nâng tốc độ vượt thiết kế của nhà sản xuất.

Phạm Hải