Nông dân ‘vương quốc cói’ tất bật vào vụ thu hoạch
42 minutes ago
5
Quảng Cáo
0943778078
TPO - Những ngày này, trên các cánh đồng cói ở xã Tân Tiến (Thanh Hóa), không khí thu hoạch cói vẫn tất bật từ sáng sớm. Loài cây mọc ven sông qua bàn tay người nông dân cần cù đã trở thành sản phẩm thủ công mỹ nghệ vươn ra thế giới.
Clip: Cận cảnh nông dân Thanh Hóa thu hoạch cói.
Với khoảng 700 ha chuyên canh cây cói, hai vùng đất này từ lâu được xem là “vương quốc cói” của cả nước. Theo người dân địa phương, cói là loại thực vật phát triển tốt tại các vùng đất phù sa ven biển hay vùng nước lợ, thân dài từ 1-2,5 m, hình cây lao. Ở nước ta có 2 loại cói chủ yếu được trồng là cói bông trắng và cói bông nâu.
Mùa thu hoạch cói bắt đầu từ tháng 5 đến tháng 10 Âm lịch. Từ sáng sớm, trên cánh đồng trồng cói rộng hàng cả trăm hecta, hàng trăm người tấp nập thu hoạch, phơi cói trước khi vận chuyển về các cơ sở chế biến. Cói khi thu hoạch được cắt ngang gốc. Sau đó, không phải trồng lại mà chỉ cần bón phân, cây cói sẽ tự tươi tốt trở lại, đảm bảo cho việc thu hoạch lại.
Sau khi thu hoạch, cây cói được mang chẻ nhỏ rồi mới phơi khô. Để dễ chẻ, người dân thu hoạch cói tới đâu thì chẻ tới đó. Chẻ cói cũng là khâu mất nhiều thời gian nhất trong kỳ thu hoạch vì đều phải làm thủ công với các dụng cụ thô sơ. Máy chẻ cói có cấu tạo là 2 khối gỗ hình tròn (thường được làm bằng gỗ Lim) và lưỡi dao ở giữa. Cây cói khi chẻ phải thẳng để không bị mất gốc hay ngọn.
Nghề trồng cói vốn phụ thuộc nhiều vào thời tiết. Người dân luôn tranh thủ những ngày nắng đẹp để thu hoạch và phơi nguyên liệu. Chỉ cần gặp mưa bất chợt hoặc phơi không đủ nắng, sợi cói sẽ dễ bị mốc, đổi màu, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng sản phẩm.
Tại các xưởng sản xuất tại xã Tân Tiến, cói sau khi phơi khô sẽ được mang đi se sợi thành dạng dây cói tròn, chắc, đều đặn. Khác với việc chẻ cói phẳng để dệt chiếu truyền thống, việc se sợi cói chủ yếu phục vụ cho ngành sản xuất các mặt hàng thủ công mỹ nghệ xuất khẩu như giỏ xách, túi cói, mũ nón, thảm, khay đựng và các vật dụng trang trí nội thất.
Cói được phân thành 3 loại. Loại dài trên 1,65 m dùng dệt chiếu loại 1 hoặc đưa đi xuất khẩu. Loại trung bình dài 1,5 m đến 1,6 m dệt chiếu cá nhân. Còn cói chết khô dùng để đun nấu hoặc lợp mái nhà.
“Ngày trước, người dân nơi đây chủ yếu dệt chiếu để bán trong nước, còn bây giờ sản phẩm đa dạng hơn nhiều. Ngoài chiếu còn có giỏ, túi, đồ trang trí từ cói để xuất khẩu. Nhờ vậy mà người dân cũng có thêm việc làm và thu nhập ổn định hơn”, bà Sâm (58 tuổi) cho hay.
Lao động tham gia trồng và chế biến cói đa phần là người lớn tuổi. Thu nhập không cao, nhưng giúp họ ổn định cuộc sống ngay tại quê nhà.
Những sản phẩm thủ công từ vùng trồng cói nơi đây từ lâu đã tiến đến thị trường trong và ngoài nước.
Theo chính quyền địa phương, nghề trồng và chế biến sản phẩm thủ công từ cây cói đang dần gặp khó khăn. Để nâng cao giá trị và quảng bá sản phẩm từ loài cây này, các xã đã hướng dẫn doanh nghiệp, hộ gia đình xây dựng sản phẩm OCOP từ cói nhằm tạo việc làm, thu nhập cho người dân.
42 minutes ago
5
Với khoảng 700 ha chuyên canh cây cói, hai vùng đất này từ lâu được xem là “vương quốc cói” của cả nước. Theo người dân địa phương, cói là loại thực vật phát triển tốt tại các vùng đất phù sa ven biển hay vùng nước lợ, thân dài từ 1-2,5 m, hình cây lao. Ở nước ta có 2 loại cói chủ yếu được trồng là cói bông trắng và cói bông nâu.
Mùa thu hoạch cói bắt đầu từ tháng 5 đến tháng 10 Âm lịch. Từ sáng sớm, trên cánh đồng trồng cói rộng hàng cả trăm hecta, hàng trăm người tấp nập thu hoạch, phơi cói trước khi vận chuyển về các cơ sở chế biến. Cói khi thu hoạch được cắt ngang gốc. Sau đó, không phải trồng lại mà chỉ cần bón phân, cây cói sẽ tự tươi tốt trở lại, đảm bảo cho việc thu hoạch lại.
Sau khi thu hoạch, cây cói được mang chẻ nhỏ rồi mới phơi khô. Để dễ chẻ, người dân thu hoạch cói tới đâu thì chẻ tới đó. Chẻ cói cũng là khâu mất nhiều thời gian nhất trong kỳ thu hoạch vì đều phải làm thủ công với các dụng cụ thô sơ. Máy chẻ cói có cấu tạo là 2 khối gỗ hình tròn (thường được làm bằng gỗ Lim) và lưỡi dao ở giữa. Cây cói khi chẻ phải thẳng để không bị mất gốc hay ngọn.
Nghề trồng cói vốn phụ thuộc nhiều vào thời tiết. Người dân luôn tranh thủ những ngày nắng đẹp để thu hoạch và phơi nguyên liệu. Chỉ cần gặp mưa bất chợt hoặc phơi không đủ nắng, sợi cói sẽ dễ bị mốc, đổi màu, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng sản phẩm.
Tại các xưởng sản xuất tại xã Tân Tiến, cói sau khi phơi khô sẽ được mang đi se sợi thành dạng dây cói tròn, chắc, đều đặn. Khác với việc chẻ cói phẳng để dệt chiếu truyền thống, việc se sợi cói chủ yếu phục vụ cho ngành sản xuất các mặt hàng thủ công mỹ nghệ xuất khẩu như giỏ xách, túi cói, mũ nón, thảm, khay đựng và các vật dụng trang trí nội thất.
Cói được phân thành 3 loại. Loại dài trên 1,65 m dùng dệt chiếu loại 1 hoặc đưa đi xuất khẩu. Loại trung bình dài 1,5 m đến 1,6 m dệt chiếu cá nhân. Còn cói chết khô dùng để đun nấu hoặc lợp mái nhà.
“Ngày trước, người dân nơi đây chủ yếu dệt chiếu để bán trong nước, còn bây giờ sản phẩm đa dạng hơn nhiều. Ngoài chiếu còn có giỏ, túi, đồ trang trí từ cói để xuất khẩu. Nhờ vậy mà người dân cũng có thêm việc làm và thu nhập ổn định hơn”, bà Sâm (58 tuổi) cho hay.
Lao động tham gia trồng và chế biến cói đa phần là người lớn tuổi. Thu nhập không cao, nhưng giúp họ ổn định cuộc sống ngay tại quê nhà.
Những sản phẩm thủ công từ vùng trồng cói nơi đây từ lâu đã tiến đến thị trường trong và ngoài nước.
Theo chính quyền địa phương, nghề trồng và chế biến sản phẩm thủ công từ cây cói đang dần gặp khó khăn. Để nâng cao giá trị và quảng bá sản phẩm từ loài cây này, các xã đã hướng dẫn doanh nghiệp, hộ gia đình xây dựng sản phẩm OCOP từ cói nhằm tạo việc làm, thu nhập cho người dân.
