Nỗi lo chất lượng khi các hãng Trung Quốc phát triển xe mới quá nhanh

Trung Quốc siết kiểm soát chất lượng xe năng lượng mới, tăng quãng đường thử độ bền bắt buộc lên 30.000 km, ngang xe xăng.

Mức thử nghiệm 15.000 km trước đây được xem là chính sách hỗ trợ tạm thời dành cho xe năng lượng mới (NEV), tên gọi của những dòng xe điện hóa tại Trung Quốc. Theo Cui Dongshu, Tổng thư ký hiệp hội xe con Trung Quốc, việc thống nhất quãng đường thử nghiệm cho thấy ngành NEV đã bước vào giai đoạn trưởng thành hơn.

Theo ông Cui, tiêu chuẩn thống nhất giúp các vấn đề liên quan đến độ tin cậy trong quá trình sử dụng lâu dài được bộc lộ đầy đủ, đồng thời áp dụng cùng tiêu chí đánh giá lỗi đối với các loại hệ truyền động khác nhau.

Chạy đua ra xe mới, rút ngắn thời gian thử nghiệm

Động thái siết kiểm soát được đưa ra trong bối cảnh các hãng xe Trung Quốc đẩy nhanh việc ra mắt mẫu xe mới và nâng cấp sản phẩm, kéo theo thời gian phát triển bị rút ngắn. Trong 5 tháng đầu năm 2026, 542 mẫu xe được tung ra thị trường, trung bình 3,6 mẫu mỗi ngày, trong khi doanh số ôtô nội địa giảm 20%, theo He Zhiqi, Phó chủ tịch điều hành BYD, trong một bài đăng trên mạng xã hội hồi tháng 7.

Một mẫu xe mới có chi phí phát triển hơn 1 tỷ nhân dân tệ (khoảng 140 triệu USD) và mất hơn hai năm để hoàn thiện, nhưng sức hút trên thị trường có thể giảm đáng kể chỉ sau ba tháng, ông He cho biết.

Nhân viên bán hàng giới thiệu tính năng của một mẫu xe cho khách tại đại lý ở thành phố Thanh Đảo, tỉnh Sơn Đông. Ảnh: China Daily

Xu hướng chạy đua đưa sản phẩm ra thị trường đã khiến chu kỳ phát triển ôtô bị rút ngắn. Trước đây, xe sử dụng động cơ xăng thường cần hơn 36 tháng cho quá trình nghiên cứu, phát triển và kiểm chứng. Trong khi đó, nhiều mẫu NEV hiện hoàn tất quá trình này trong khoảng 18 tháng, khiến các bài thử nghiệm quan trọng về độ bền và khả năng vận hành trong điều kiện khắc nghiệt bị rút ngắn.

Một số lãnh đạo trong ngành cảnh báo việc đẩy nhanh tiến độ có thể dẫn đến cắt giảm các bước kiểm chứng. "Để rút ngắn thời gian đưa xe ra thị trường, một số thương hiệu đã cắt giảm các quy trình thử nghiệm cần thiết, biến người tiêu dùng thành người thử xe và để lại nhiều nguy cơ mất an toàn", Li Fenggang, Chủ tịch Beijing Hyundai, nói tại một diễn đàn ngành hồi giữa tháng 7.

Theo ông Li, quá trình phát triển ôtô gồm hai giai đoạn là kiểm chứng thiết kế (design validation - DV) và kiểm chứng sản xuất (production validation - PV). DV nhằm đánh giá tính khả thi của thiết kế, trong khi PV đảm bảo khuôn dập, công cụ và dây chuyền sản xuất có thể tạo ra những sản phẩm đạt chất lượng đồng đều. Việc bỏ qua một trong hai giai đoạn đều có thể ảnh hưởng đến tính nhất quán và chất lượng sản phẩm.

Wang Xicheng, Chủ tịch Trung tâm thử nghiệm ôtô Xiangyang Daan, cho rằng việc rút ngắn thử nghiệm và đơn giản hóa quy trình kiểm chứng đang làm suy giảm năng lực đổi mới, niềm tin của người tiêu dùng và mức độ an toàn, đồng thời ảnh hưởng đến hình ảnh và hoạt động xuất khẩu của các thương hiệu ôtô Trung Quốc trên thị trường quốc tế.

Khiếu nại tăng, xe mới liên tục bị triệu hồi

Người tiêu dùng đang chịu ảnh hưởng trực tiếp từ việc tiêu chuẩn thử nghiệm bị cắt giảm. Khiếu nại liên quan đến ôtô tại Trung Quốc tăng mạnh trong nửa đầu năm 2026. Một số mẫu xe mới thậm chí phải triệu hồi quy mô lớn chỉ trong vòng 100 ngày sau khi ra mắt.

Theo thông báo của Cơ quan quản lý nhà nước về quy chế thị trường Trung Quốc hồi cuối tháng 7, hơn 30.000 chiếc X9 của XPeng đã được triệu hồi do lỗi hệ thống treo khí nén, có thể ảnh hưởng đến khả năng điều khiển xe sau khi hoạt động trong môi trường nhiệt độ và độ ẩm cao.

Tại Nam Ninh, khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây, 1.340 khiếu nại liên quan đến ôtô được ghi nhận trong nửa đầu năm, tăng 33,6% so với cùng kỳ 2025. Khiếu nại đối với xe mới chiếm 60,67%, trong khi số phản ánh liên quan đến NEV tăng mạnh, tập trung vào các vấn đề như quãng đường hoạt động thực tế thấp hơn công bố, suy giảm dung lượng pin và không tương thích khi sạc.

Bộ công nghiệp và công nghệ thông tin Trung Quốc đã tiến hành kiểm tra trực tiếp tại một số hãng xe như Chery, Nio và JAC, tập trung vào an toàn của xe thông minh, năng lực thiết kế và sản xuất. Hoạt động kiểm tra sẽ tiếp tục được duy trì nhằm đảm bảo an toàn phương tiện luôn là yêu cầu nền tảng.

Fu Yuwu, Chủ tịch danh dự hội kỹ sư ôtô Trung Quốc, cho rằng việc rút ngắn chu kỳ phát triển sản phẩm có mối liên hệ chặt chẽ với những tiến bộ công nghệ. Những năm gần đây, công nghệ mô phỏng, phát triển trên nền tảng chung và thiết kế module đã giúp nâng cao hiệu quả phát triển, đồng thời giảm chi phí.

Tuy nhiên, theo ông Fu, tiến bộ công nghệ không thể thay thế các bài thử nghiệm thực tế trên đường. Các thử nghiệm trong điều kiện khắc nghiệt như giá rét, nóng bức, núi cao, va chạm, độ bền và khả năng chịu mỏi vẫn là những bước bắt buộc để kiểm chứng độ tin cậy và đảm bảo an toàn của xe, không thể bị lược bỏ.

Phạm Hải (theo China Daily)