Nỗi đau của dân thường khi Nga - Ukraine trút mưa tập kích vào nhau

Những đòn tập kích đáp trả qua lại giữa Nga và Ukraine ngày càng dữ dội, khiến dân thường hứng chịu thương vong kỷ lục, cuộc sống bị ảnh hưởng nặng nề.

Quân đội Ukraine ngày 10/8 phóng hàng loạt máy bay không người lái (UAV) tầm xa tấn công nhà máy lọc dầu Taneko tại vùng Tatarstan ở miền trung nước Nga, nằm cách biên giới Ukraine hơn 1.000 km. Chính quyền Tatarstan cho hay ít nhất 13 người thiệt mạng, trong đó có một trẻ em, và 75 người bị thương trong cuộc tấn công.

Đây là đòn tập kích gây nhiều thương vong dân sự nhất mà Ukraine thực hiện trên lãnh thổ Nga kể từ đầu chiến sự. Một ngày sau, UAV Ukraine tiếp tục tấn công kho hàng của tập đoàn bán lẻ Wildberries ở vùng Voronezh, khiến một dân thường thiệt mạng và hai người bị thương.

Bộ Ngoại giao Nga cho biết ít nhất 797 dân thường nước này thiệt mạng tính từ đầu năm. Theo thống kê của Nhóm Tình báo Xung đột, số dân thường ở Nga thiệt mạng trong 7 tháng đầu năm ngoái là 145 người.

Cuộc chiến trên không tăng nhiệt

Thương vong dân thường ở Nga tăng cao kể từ khi Ukraine phát động chiến dịch "trừng phạt tầm xa", với mục tiêu làm gián đoạn nền kinh tế và hệ thống hậu cần phục vụ chiến sự của Nga. UAV Ukraine liên tục nhắm vào các nhà máy lọc dầu, tàu chở dầu, trạm biến áp và hạ tầng năng lượng Nga, cũng như loạt kho hàng của Wildberries.

Loạt cuộc tấn công dường như nằm trong nỗ lực của Ukraine nhằm đưa sức nóng chiến sự đến gần hơn với người dân Nga và gia tăng áp lực lên các tỷ phú, những người có sức ảnh hưởng nhất định tới Điện Kremlin, nhằm thúc đẩy Moskva dừng chiến dịch tấn công.

Ngoài ra, Ukraine còn nhắm tới một mục tiêu thực tế hơn là làm chậm đà tiến công mùa hè của Nga, bằng cách buộc đối phương phải phân tán lực lượng để đánh chặn UAV, theo Natia Seskuria, chuyên gia cấp cao tại Viện Nghiên cứu Quốc phòng Hoàng gia Anh (RUSI).

"Đây là vấn đề lớn đối với Nga, bởi 40 ngày qua, họ đã bộc lộ những điểm yếu nghiêm trọng trong khả năng đánh chặn, giúp Ukraine tập kích trúng mục tiêu hiệu quả", Seskuria nhận định.

Tuy nhiên, một số cuộc tấn công bằng UAV của Ukraine dường như chỉ rơi vào khu vực dân sự. Hồi tháng 6, một UAV phát nổ, gây cháy ngôi nhà ở Yegoryevsk, ngoại ô thủ đô Moskva, khiến một em bé 6 tháng tuổi thiệt mạng, giới chức vùng cho biết.

Sau khi hứng chịu một số tổn thất vì chiến dịch tấn công tầm xa của Ukraine, Nga bắt đầu đáp trả bằng loạt cuộc không kích quy mô lớn. "Những đòn tập kích Ukraine tung ra cũng bị Nga đáp trả tương ứng", Olha Polishchuk, chuyên gia tại ACLED, tổ chức giám sát xung đột trụ sở ở Mỹ, cho hay. "Sau khi tập đoàn Wildberries bị tấn công, nhiều kho hàng của chuỗi bán lẻ điện máy Rozetka tại Ukraine cũng rơi vào tầm ngắm".

Tháng trước, Nga tiến hành trung bình 172 cuộc không kích mỗi ngày vào Ukraine, so với 28 đợt từ phía Ukraine. Trong cả tháng 7, Nga đã phóng tổng cộng 381 tên lửa cùng hàng nghìn UAV nhằm vào Ukraine, đồng nghĩa Ukraine hứng chịu trung bình hơn 12 quả tên lửa mỗi ngày, mức cao nhất kể từ khi xung đột bùng phát.

Trong số gần 400 tên lửa Nga phóng đi có 139 tên lửa đạn đạo, nhiều nhất tính từ đầu năm đến nay, theo phân tích từ Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS). Tên lửa đạn đạo đặc biệt khó đánh chặn do tầm bay cao và tốc độ nhanh, đòi hỏi phải dùng đến tổ hợp Patriot do Mỹ sản xuất, loại vũ khí đắt đỏ và đang vô cùng khan hiếm.

Đầu tuần trước, ít nhất 17 người đã thiệt mạng tại Kiev và các khu vực lân cận khi Nga phóng hơn 20 tên lửa đạn đạo và tên lửa chống hạm vào Ukraine. Tất cả đều lọt qua lưới phòng không.

Người dân ngồi nhìn lực lượng cứu hộ làm việc tại tòa nhà chung cư bị hư hại sau đợt không kích của Nga vào Kiev hôm 1/8. Ảnh: AFP

Mặt khác, Nga còn liên tục tập kích hàng loạt trạm xăng của Ukraine như một chiến thuật mới nhằm gieo rắc hoảng loạn và gây áp lực tâm lý lên người dân.

Hãng thông tấn TASS của Nga cho biết khoảng 200 trạm xăng ở Ukraine đã bị phá hủy kể từ đầu tháng 5. Moskva giải thích rằng Kiev đã biến những trạm xăng dân sự thành cơ sở cất trữ và phân phối nhiên liệu cho quân đội, do đó chúng trở thành mục tiêu quân sự.

Nỗi đau với dân thường

Cuộc đối đầu trên không leo thang đã khiến dân thường chịu thêm nhiều thiệt hại. Liên Hợp Quốc ghi nhận trong nửa đầu năm nay, ít nhất 1.396 dân thường thiệt mạng và 7.978 người bị thương tại Ukraine, tăng 37% so với cùng kỳ năm 2025.

Một tòa nhà bốc cháy sau các đợt tập kích tên lửa đạn đạo của Nga tại Kiev hôm 8/8. Ảnh: AFP

Ngoài tên lửa, UAV đang trở thành nỗi ám ảnh đối với nhiều người dân Ukraine, nhất là tại các khu vực gần tiền tuyến.

"Chúng tôi đã quen dần với nguy hiểm, nhưng cảm giác sợ hãi chưa bao giờ biến mất", Oleksandr Varytsev, người điều hành một tổ chức từ thiện ở thành phố Nikopol, miền nam Ukraine, nói.

Mối đe dọa từ UAV buộc người dân phải thay đổi thói quen hàng ngày. Họ tránh đứng ở những khoảng không ngoài trời như bến xe buýt, trường học và nhà trẻ đều đóng cửa, các dịch vụ dân sinh như bưu điện hay xe buýt cũng thường xuyên dừng hoạt động.

"Mọi người sợ đi lại trên đường, nhưng họ cũng phải thích nghi với hoàn cảnh thôi", Varytsev nói. "Lúc nào chúng tôi cũng phải ngẩng đầu lên quan sát chứ không còn nhìn xuống dưới đất nữa".

Tại Moskva, những cuộc tập kích của Ukraine cũng bắt đầu gieo tâm lý lo âu, hoang mang trong một bộ phận người dân.

Khói bốc lên từ một nhà kho ở thành phố Saint Petersburg, Nga, hôm 24/7, sau đòn tập kích của Ukraine. Ảnh: AFP

Hồi tháng 5, một UAV Ukraine đâm trúng tầng trên cùng tòa chung cư cao tầng ở vùng ngoại ô Khimki của Moskva khiến 4 người thiệt mạng và 15 người bị thương.

Vadim, 21 tuổi, cư dân tòa chung cư bị tấn công, cho biết trước đây, anh không mấy bận tâm tới cuộc xung đột đã diễn ra hơn 4 năm qua nhưng nay, mọi thứ đã thay đổi. "Khi nó ập đến ngay nhà bạn, bạn sẽ thấy câu chuyện hiện ra theo một hướng khác", anh nói.

Theo giới chuyên gia, cả hai bên hiện đều đang thể hiện năng lực tấn công vượt xa hệ thống phòng không của đối phương. Điều này đồng nghĩa với việc nhiều vụ tập kích trúng đích hơn, hạ tầng kinh tế và những cơ sở vật chất thiết yếu bị tàn phá nặng hơn, kéo theo thương vong dân thường tăng lên mỗi tuần.

"Thật là một cơn ác mộng", Letizia Lorans, 53 tuổi, chủ một tiệm làm đẹp tại Khimki, cho hay. "Ngay lúc này, mỗi khi nhớ lại, lòng bàn tay tôi vẫn tứa mồ hôi vì sợ hãi. Giờ đây, mỗi khi đi ngủ, tôi thường xuyên tự hỏi liệu mình có thể thức dậy vào sáng mai nữa hay không".

Vũ Hoàng (Theo MoscowTimes, CNN, AFP)