Người tu tập sự xuất gia là ai, có được dạy bảo các chú tiểu ở chùa?

Mới đây, Công an tỉnh Phú Thọ có thông tin chính thức về vụ bé trai bị đánh đập dã man ở chùa Bầu (Phú Thọ). Theo đó, Công an tỉnh Phú Thọ đã ra quyết định khởi tố bị can, bắt tạm giam Nguyễn Thế Duy (25 tuổi, ở xã Vạn Thắng, Khánh Hòa) về tội cố ý gây thương tích, theo quy định tại điều 134 bộ luật Hình sự.

Thông tin ban đầu, Duy đang tu tập sự xuất gia tại chùa Bầu và được giao quản lý đời sống sinh hoạt của các chú tiểu. Ngày 10.8, Duy đã dùng chiếc roi làm bằng cành cây đánh 5 chú tiểu, khiến các cháu bị thương tích.

Khi một người có chí nguyện vào chùa tu thì được thầy trụ trì nhận nhưng chưa được gọi là xuất gia

ẢNH MINH HỌA: VŨ PHƯỢNG

Từ đây, nhiều người đặt câu hỏi tu tập sự xuất gia là gì; người tu tập sự xuất gia học gì, sống ra sao và được làm gì?

Tu tập sự xuất gia là gì?

Thượng tọa Thích Trí Chơn, Phó trưởng ban Văn hóa Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam, viện chủ tu viện Khánh An (phường An Phú Đông, TP.HCM) cho biết khi một người có chí nguyện vào chùa tu thì được thầy trụ trì nhận nhưng chưa được gọi là xuất gia. Người này phải sống ở chùa từ 6 tháng đến 2 năm. Giai đoạn này được gọi là "tập sự xuất gia".

Đây không đơn thuần là thời gian "chờ được cạo tóc", mà là giai đoạn để thử quyết tâm đi tu, sửa những thói quen chưa phù hợp và làm quen với nếp sống của người xuất gia.

Theo thượng tọa Thích Trí Chơn, người đang tập sự chưa được gọi là "tiểu chùa", cũng chưa phải là Sa di. Hiểu một cách đơn giản, lúc này họ vẫn là một phật tử đang sống và tập làm quen với đời sống trong chùa.

Phó trưởng ban Văn hóa Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam chia sẻ người vào chùa xuất gia không phải vì thất tình, thất nghiệp, buồn đời, trốn tránh xã hội, tìm chỗ an thân… mà xuất gia là rời nếp sống đình, ra khỏi tham, sân, si, hướng đến lý tưởng giác ngộ.

Vì sao phải có thời gian tu tập sự xuất gia?

Khoảng thời gian tu tập sự xuất gia mục đích là để học làm người xuất gia. Thượng tọa giải thích khi mới vào chùa, một người vẫn mang theo nhiều thói quen của cuộc sống trước đó, từ chuyện ăn, ngủ, nói năng, sử dụng điện thoại, sở thích, các mối quan hệ đến nhu cầu riêng và quan niệm đúng - sai. Vì vậy, họ cần thời gian để từng bước thay đổi nếp sống.

Người tập sự dù kiến thức, học vấn xã hội đến đâu, bằng cấp cao như thế nào nhưng bước vào chùa thì vì ấy chỉ mang theo đức tin cao thượng và trái tim tinh khôi, thuần khiết để có khả năng tiếp nhận giáo pháp và giới luật. Không lấy cái biết của kiến thức, của học hỏi để ứng dụng vào những ngày tháng mới tu. Nói cách khác người tập sự là trẻ thơ vừa sinh ra trong giáo pháp và phải được xông ướp giới luật và giáo pháp ngay từ thuở đầu.

Quá trình tu tập sự xuất gia giúp người tập sự học cách chuyển từ sống theo sở thích cá nhân sang tuân theo nề nếp chung

ẢNH MINH HỌA: HOÀNG GIANG

Quá trình này giúp người tập sự chuyển từ sống theo sở thích cá nhân sang tuân theo nề nếp chung; từ chú trọng nhu cầu của mình sang học cách sống hòa hợp với mọi người; tập sống giản dị, ít nhu cầu, biết phục vụ người khác, biết kiềm chế phản ứng và lắng lại trước những vấn đề xảy ra. Thay vì làm theo ý mình, người tập sự phải biết hỏi ý kiến người hướng dẫn và từng bước làm quen với đời sống của người tu.

Sau thời gian tập sự, dù thuộc nhiều kinh, siêng năng nhưng vẫn còn tự ái, tranh hơn thua, lười tu tập, thích đặc quyền, không hòa hợp với mọi người thì việc tập sự chưa thành công, chưa thể bước lên con đường xuất gia", thượng tọa Thích Trí Chơn nói.

Theo đó, điều quan trọng là người tập sự cần được học oai nghi: học cách đi, đứng, ngồi, nằm, chắp tay, lễ Phật, lễ tăng, cách mặc áo, xếp y, ăn uống, cách nói năng, ứng xử với thầy, bạn… Học khiêm cung và hạ mình, kính trên, nhường dưới, hòa chúng.

Người tu tập sự phải làm gì?

Thượng tọa cho biết, điều chưa biết thì người tập sự phải hỏi, việc quan trọng phải báo với thầy, có lỗi phải nhận và sửa, được chỉ dạy phải lắng nghe, khi bị nhắc nhở không nên tự ái. Việc lao động hằng ngày trong chùa cũng được xem là một phần của quá trình tu tập, chứ không đơn thuần là làm việc.

Người tu cần tập sống giản dị, ít ham muốn, biết đủ và không chạy theo những nhu cầu hưởng thụ với những điều kiện cần thiết cho đời sống tu học.

Đây cũng là thời gian để người tập sự nhìn lại bản thân và sửa dần những thói quen chưa phù hợp. Qua việc sống cùng tăng chúng, những điểm như nóng giận, hơn thua hay khó hòa hợp với người khác có thể bộc lộ, từ đó người tập sự học cách nhận ra và thay đổi.

Người tập sự cũng thực hành 6 phép hòa kính, có thể hiểu là những nguyên tắc giúp mọi người sống hòa hợp với nhau: cùng giữ nếp sống chung, hạn chế tranh cãi, giữ sự hòa thuận, cùng tuân thủ giới luật, chia sẻ quan điểm và chia sẻ lợi ích.

Vì vậy, thời gian tập sự không phải để học hình thức bên ngoài của một người tu, mà là quá trình từng bước thay đổi những thói quen của đời sống trước khi vào chùa.

"Suốt thời gian tập sự, đương sự chỉ chuyên chú việc duy nhất là tu học, tu học và tu học dưới sự hướng dẫn của bổn sư, hoặc những vị thầy được bổn sư giao phó; sống khép mình trong giới luật và giáo pháp. Tuyệt đối không được hướng dẫn ai, không được dạy bảo bất cứ ai. Đối tượng duy nhất được dạy bảo chính là tự thân mình", thượng tọa Thích Trí Chơn nhấn mạnh.

Trong thời gian tập sự, người muốn xuất gia được học 4 nội dung gồm tỳ ni, sa di, oai nghi và cảnh sách.

• Tỳ ni gồm hơn 50 bài kệ, nhắc người học giữ chánh niệm trong các sinh hoạt hằng ngày.
  
• Với sa di, người tập sự vẫn giữ 5 giới của phật tử, đồng thời học 10 giới của sa di để chuẩn bị cho quá trình tu tập sau này.
  
• Phần oai nghi gồm 24 chương, hướng dẫn những quy tắc, cách ứng xử và sinh hoạt của người tu, từ đi, đứng, nằm, ngồi đến mặc y, ăn uống, lễ bái, hầu thầy, tụng kinh và ứng xử với mọi người.
  
• Cảnh sách giúp người tập sự hiểu về chí nguyện cũng như trách nhiệm khi lựa chọn đời sống xuất gia.