
Phần khung của một khẩu súng ngắn được in bằng công nghệ 3D tại cơ sở của Cục Quản lý rượu, thuốc lá, súng và chất nổ (ATF) ở bang West Virginia. Mỹ đang tranh luận về các biện pháp ngăn máy in 3D sản xuất "súng ma" không thể truy xuất nguồn gốc - Ảnh: AP
Khác với súng được bán hợp pháp qua các đại lý được cấp phép, những khẩu súng in 3D thường không có số series nên rất khó truy xuất nguồn gốc. Vì vậy chúng thường được gọi là "súng ma" (ghost guns).
Theo Bộ Tư pháp Mỹ, số lượng súng tự chế bị thu giữ trong các vụ phạm tội đã tăng từ khoảng 1.600 khẩu vào năm 2017 lên gần 27.500 khẩu vào năm 2023. Báo cáo không cho biết bao nhiêu khẩu trong số đó được sản xuất bằng máy in 3D.
Trước thực trạng này, Hãng tin AP cho biết bang New York đã thông qua một đạo luật yêu cầu nghiên cứu công nghệ tích hợp vào máy in 3D có khả năng phát hiện và ngăn chặn các bản thiết kế súng trước khi chúng được đưa vào máy in 3D.
Theo đề xuất, phần mềm trên máy in sẽ kiểm tra các thiết kế được gửi tới, so sánh chúng với một thư viện dữ liệu về các bộ phận súng. Nếu phát hiện mức độ tương đồng cao, máy in sẽ từ chối thực hiện lệnh in.
Các nhà nghiên cứu cho rằng công nghệ này hoạt động tương tự những ứng dụng có thể nhận diện cây cối hoặc hoa từ hình ảnh người dùng tải lên.
Tuy nhiên, nhiều ý kiến nghi ngờ hiệu quả thực tế của biện pháp này.
Ông Bill Decker, Chủ tịch điều hành Hiệp hội in 3D, cho rằng những người có ý định chế tạo súng vẫn có thể thay đổi thiết kế hoặc tìm cách in ở nơi khác để vượt qua các rào cản kỹ thuật.
Một số chuyên gia khác cũng cảnh báo hệ thống có thể nhận diện nhầm các vật thể hợp pháp là bộ phận súng, từ đó chặn cả những sản phẩm không liên quan đến vũ khí.
Ngoài ra, việc kiểm tra các bản thiết kế trước khi in cũng làm dấy lên lo ngại về quyền riêng tư đối với các sản phẩm sáng tạo hoặc thiết kế độc quyền của người dùng.
Các tổ chức vận động kiểm soát súng ủng hộ biện pháp mới, cho rằng đây là một cách hạn chế việc tiếp cận vũ khí của những người không đủ điều kiện mua súng hợp pháp.
Trong khi đó, Hiệp hội Súng trường quốc gia Mỹ (NRA) phản đối, nói các quy định mới sẽ hạn chế những công dân tuân thủ pháp luật tham gia vào các hoạt động được Hiến pháp bảo vệ.
Theo luật mới tại New York, yêu cầu trang bị công nghệ ngăn in súng cho máy in 3D sẽ chưa được áp dụng trước năm 2029. Thời điểm triển khai có thể còn muộn hơn nếu các chuyên gia kết luận công nghệ này chưa đủ khả thi.
